Bu konularda çalışmaları olan pek çok uzmana göre sıcak hava her yıl tahmini yarım milyon insanı öldürüyor. Ortalama yıllık ölüm sayısı savaşlardan veya terörizmden daha fazla, ancak arabalardan veya hava kirliliğinden daha az. Buna rağmen, sıcaklık nadiren doğrudan ölüm nedeni olarak kaydediliyor. Çünkü aşırı sıcaklıklar genellikle dolaylı etkilerle ölümün sebebi oluyor. Sıcak havalarda kötüleşen kalp, akciğer ve böbrek hastalıkları gibi rahatsızlıklar da çoğunlukla sıcaklık kaynaklı ölümlere neden olabiliyor.
1- Sıcak hava dalgaları sağlığınıza nasıl zarar veriyor?
Yüksek sıcaklık insan vücudunu strese sokuyor. Bu konuda yapılan pek çok araştırma bulunuyor. Günler işlev görmeyecek kadar sıcak olduğunda ve geceler iyileşmek için yeterince serin olmadığında, kalp ve böbrekler vücudu serin tutmak için aşırı çalışmaya başlıyor. Bunun dışında uzmanlara göre yüksek ısının ikincil sağlık etkileri de bulunuyor. Sıcak hava dalgaları daha fazla kazaya, daha kirli havaya, daha büyük orman yangınlarına ve daha sık elektrik kesintilerine yol açıyor. Bunların hepsi sağlık sistemleri üzerindeki yükü de artırabilir.
2- Aşırı sıcaklardan kimler daha fazla risk altında?
Kavurucu havalarda dışarıda olmak zorunda kalan kişiler (inşaat işçileri, çiftçiler vs.) ısı bitkinliğinden ve ardından gelen sıcak çarpmasından en çok muzdarip olan kişiler. Ancak yaşlılar ve özellikle altta yatan hastalıkları olanlar, ısıyla ilişkili ölümlerin büyük kısmını oluşturuyor. Kadınların ısıyla ilişkili nedenlerden ölme olasılığı erkeklerden daha yüksek.
3- Sıcak hava dalgaları neden daha da sıcaklaşıyor?
Bir asırdan fazla süren fosil yakıt kirliliği atmosferi tıkayarak güneş ışığını hapsetti ve tüm gezegeni ısıttı. Ortalama küresel sıcaklıklar sanayi öncesi zamanlardan bu yana yaklaşık 1,3 derece arttı. Hatta kara sıcaklıkları daha da fazla arttı. Bu da taban çizgisini çok yukarı taşıdı ve aşırılıkları çok daha yaygın hale getirdi. Ayrıca, iklim değişikliğinin jet akımını zayıflatarak sıcak hava dalgalarını daha da kötüleştirdiğine dair bazı kanıtlar bulunuyor. Bilim insanları bunun, bir bölge üzerinde günlerce hatta haftalarca kalan yüksek basınç ve ısı alanları olan ısı kubbelerinin oluşumunu artırdığını düşünüyor.
4- Sıcak hava dalgalarına nasıl uyum sağlayabiliriz?
Sıcak hava dalgalarının daha da artmasını önlemek için atılabilecek en büyük adım, fosil yakıt kirliliğini azaltmak, aynı zamanda atmosferden karbondioksiti emen ormanları ve sulak alanları korumak. Şehir planlamacıları ayrıca şehirlerin daha az beton ve daha az araba ve su olacak şekilde yeniden tasarlanması çağrısında bulunuyor. Bu, şehirleri kırsal çevrelerinden daha sıcak yapan kentsel ısı adası etkisini ortadan kaldırabilir. Klima veya pasif soğutma sistemine sahip binalar, güçlü sağlık sistemleri ve hızlı acil durum uyarıları da ölüm oranlarını düşürebilir.
