Hepimiz ekranlara gömülmüş haldeyken gökyüzünü unutur olduk. Nefes almaya çalıştığımız dört duvar arasında, ormanları sessizce yalnızlığa terk ediyoruz. Üstelik sadece terk etmiyoruz; yandıklarında, yok olduklarında da çaresizce izliyoruz. Oysa doğa sadece bir manzara değil; bir aidiyet, bir denge, bir hatırlayış haliydi. Hepimiz için böyleydi... Tabii, bir zamanlar…
Bugün elimizde kalan ise doğanın izlerinin kitaplardan bile silinmeye başlaması. Bilim insanları ise uyarıyor: Doğayla bağımız hızla kopuyor ve bu, çocuklarımızın dünyasında geri dönüşü zor bir boşluk yaratabilir!
İLGİNÇ BİR ARAŞTIRMA
Derby Üniversitesi’nde doğayla ilgili çalışmaları olan Profesör Miles Richardson’ın araştırması, kentleşme, mahallelerdeki yaban hayatının kaybı ve en önemlisi ebeveynlerin artık doğayla etkileşimi çocuklarına aktarmaması gibi verileri kullanarak, ilginç bir analiz ortaya koydu. Earth dergisinde yayımlanan araştırmada Richardson, 1800-2020 yılları arasında kitaplardaki doğal ya da doğa sözcüklerinin kaybolduğunu, bunun 1990’da yüzde 60,6’lık bir düşüşle zirveye ulaştığını tespit etti.
Modelleme, gelecek nesillerin giderek daha fazla yapılaşan mahallelerde doğa farkındalığını kaybetmeye devam etmesi ve ebeveynlerin artık doğaya yönelik bir ‘yönelim’ aktarmaması nedeniyle, ‘deneyimin yok olmaya devam edeceğini’ öngörüyor. Bu da oldukça korkunç…
Prof. Richardson, doğayla kurduğumuz bağın artık çevre krizinin temel nedenlerinden biri olarak görüldüğünü söylüyor. Ona göre bu bağ sadece doğa için değil, bizim ruh sağlığımız için de çok önemli. Eğer hem insanların hem de doğanın iyiliğini istiyorsak, toplum olarak doğayla ilişkimizde köklü bir değişime ihtiyacımız var.
ACI AMA GERÇEK: KENTTE YAŞAYANLAR GÜNDE ORTALAMA 4 DAKİKA DOĞADA VAKİT GEÇİRİYOR
Sheffield’da yapılan bir araştırma, kentte yaşayan insanların günde ortalama yalnızca dört dakika 36 saniyelerini doğal alanlarda geçirdiğini ortaya koyuyor. Bu süreyi sadece 10 kat artırmak, yani günlük 40 dakikayı dışarıda geçirmek bile insanın doğayla kurduğu bağı güçlendirmek için yeterli olabilir. Prof. Miles Richardson’a göre çözüm, çocukları doğayla buluşturmak kadar, onları doğadan koparmamakta gizli. Çünkü çocuklar doğaya doğuştan hayran; mesele, bu ilgiyi çocukluk boyunca besleyebilmek.
Yine de çok olumsuz tablo çizmemek gerek. Çünkü umut ışığı yok değil. 1800’den 1990’a kadar kitaplarda geçen doğayla ilgili sözcüklerde yaşanan yüzde 60’lık azalma, son yıllarda tersine dönmeye başladı. Bu düşüş oranı şimdilerde yüzde 52’ye kadar gerilemiş durumda. Bu eğilim, doğaya olan ilginin yeniden canlanmakta olduğunu gösteriyor olabilir.
