Yeni NATO Genel Sekreteri seçiminde yaşanan kriz gerektiği gibi diplomatik yollarla aşılmış olsa da Türkiye’nin NATO, AB ve Batı ile olan ilişkilerine ciddî ve kalıcı bir darbe vurmuştur. 60 yıldır kararlarını konsensüs ile alan ve hiçbir zaman işi son dakikaya bırakmayan NATO’nun 60’ıncı yıldönümünde böyle bir krizle karşılaşması ve bu krizin müsebbibinin Türkiye olarak not edilmiş olması büyük talihsizliktir. Başbakan Erdoğan Rasmussen’in adaylığına olan itirazını monşer diyerek burun kıvırdığı Dışişleri yerine kendi adamları ve üslubuyla kotarmaya çalıştı. Cumhurbaşkanı ile ters düşerek ülkenin tepesindeki görüş ayrılığını herkesin önünde sergiledi.

İstediğini alamadı

Belki en canalıcısı itirazını dinî ve ifade özgürlüğüne karşı olan bir temele oturttu ve işin stratejik boyutunu yeterince öne çıkartamadı. Nitekim Rasmussen’in Afganistan ve Pakistan’da yeni ABD planını uygulayacak olan NATO’nun Genel Sekreterliğine gelecek olmasının yeni konseptin hayata geçirilmesinde sakıncalı olabileceği katiyen yeterince vurgulanmadı. Tüm bunlara rağmen, zevahiri kurtaran bir anlaşmayla kriz bitirildiyse de Erdoğan istediğini elde edemedi. Elde edemediği gibi Rasmussen’in “İslam düşmanı” olduğu kuşkusunu pek çok Müslümanın aklına düşürerek tam aksi yönde bir sonuç elde etti. Rasmussen’in sözümona özür dileyecek olması bu fiilî durumu ortadan kaldırmaz.

AB’yi küçümsedi

Daha makro bir açıdan, Türkiye’yi Batı dünyasının en önemli iki kuruluşu olan NATO ve AB nezdinde ilk kez bu kadar açık bir biçimde İslam dininin temsilcisi, sözcüsü konumuna soktu. Üstüne üstlük, NATO’nun 60. yıl kutlamalarına birlikte ev sahipliği yapan Almanya ve Fransa açısından 4 Nisan 2009 sembolik öneme sahipken Türkiye bu toplantıya gölge düşüren ülke konumuna sokuldu. Başbakan mutabakatını Obama’nın garantisi ile verdiğini söyleyerek AB’yi nasıl küçümsediğini itiraf etti. Avrupa Komisyonunun genişlemeden sorumlu üyesi Olli Rehn’e aday ülke Türkiye’nin bu tutumuyla ifade özgürlüğü ilkesini nasıl hiçe saydığını dillendirme fırsatı verdi.

Başbakan’ın seçici ve oportünist bir özgürlük ve adalet anlayışını biliyoruz. Bu yaklaşım Rasmussen krizinde de kendini gösterdi. Nitekim şimdiki Genel Sekreter Jaap de Hoop Scheffer 2003 sonunda bu göreve seçildiği sırada Erdoğan Türkiye’nin Başbakanı idi. Hoop Scheffer ise İslam dünyasını ayağa kaldırmış olan politikacı Pim Fortujn ve sinemacı Theo van Gogh’un ülkesi Hollanda’nın Dışişleri Bakanı idi. Bildiğimiz kadar Türkiye o vakit Hoop Scheffer’e Rasmussen için gösterdiği hassasiyeti göstermemişti! AKP Türkiye’sinin dış politikada dinî tercihlerinin ayyuka çıktığı bir süreçteyiz.