Haberin Devamı

Van yemekleri, yöresel olan Van'a ait yemek çeşitleri olarak bölgede bulunan veya burayı ziyaret etmek isteyenlerin en merak ettiği konular arasında yer alıyor. Doğu illerimizin her birinin kendine has, meşhur yemekleri bulunuyor. Şimdi bu yemeklerden en bilindik olanlarına göz atacağız.

Van'ın en meşhur yemekleri

Van mutfağı, hem coğrafi konumu hem de tarihi zenginliği sayesinde oldukça etkileyici bir çeşitliliğe sahip. Tarih boyunca İpek Yolu üzerinde yer alması nedeniyle İran ve Arap mutfaklarından büyük ölçüde etkilenmiştir. Bu kültürel etkileşim, Van'ın yemek kültürünün zenginleşmesinde önemli bir rol oynamıştır.

Van mutfağında öne çıkan temel besinlerin başında et yer alıyor. Yöre halkının ete olan düşkünlüğü, yöresel lezzetlerin birçoğunda açıkça görülüyor; hatta bazı tatlılarda bile ete rastlamak mümkün. Etin yanı sıra, şehrin zengin yemek kültürü içinde hamur işleri, sebze yemekleri ve çeşitli ilginç kahvaltılıklar da yer alıyor.

Yöre halkı, özellikle kış ayları için erişte, peynir ve tarhana gibi kışlık yiyecekler hazırlama geleneğini sürdürüyor. Doğal ve taze malzemelerle hazırlanan bu yemekler, farklı baharatlarla zenginleştirilerek daha da lezzetli bir hale dönüştürülüyor. Van mutfağı, et ve sebze yemeklerinin yanı sıra, zengin bir kahvaltı kültürü ve çeşitli hamur işleriyle de dikkat çekiyor.

Haberin Devamı

Aşağıda Van yöresine ait en meşhur yemekler yer alıyor.

Çiriş pilavı

Çiriş pilavı, Van'a özgü yöresel bir lezzet. Bu pilavın yapımında yapımında çiriş otu kullanılıyor. Normal bulgur pilavından farklı bir tada sahip. Pilavın içinde karabiber, tuz, havuç ve nohut bulunuyor. Ayrıca pilavın hazırlanmasında yöresel yağ kullanılması da lezzetini artıran bir unsur.

Çiriş otu

Bahar aylarında dağlardan toplanan çiriş otu, sağlığa olan faydaları nedeniyle halk tarafından oldukça rağbet görüyor. Kendine özgü bir kokusu var. Pişirilmesi için dipleri ayıklanır, doğranır ve bol suda yıkandıktan sonra kısık ateşte kendi suyunda haşlanır. Yeterli gelmezse çok az su ilave edilebilir.

Sunum şekli

Haşlanan çiriş otunun suyu süzüldükten sonra tavada yağda kavrulur, tuz ve karabiber eklenir. Genellikle ayrı bir tavada yapılan kayganak (bir tür omlet veya krepe benzer) ile servis edilir. Yanında fındık turp veya turşu ile birlikte ikram edilir. Çiriş pilavını deneyenler arasında tadını çok sevenler veya hiç sevmeyenler olabilir, çünkü çirişin pilava kattığı hafif ve kendine has bir tat var. Bu pilavın besin ve vitamin değeri oldukça yüksek.

Haberin Devamı

Keledoş

Keledoş, Van yöresine özgü, tarihi 1800 yıl öncesine dayanan geleneksel bir yemek. Malzemeleri bol olsa da, lezzetinden ötürü harcanan emeğe değiyor.

Keledoş tarifi

• Keledoş, nohut, mercimek, akpancar ve bulgur gibi malzemelerin ayrı kaplarda pişirilmesiyle hazırlanıyor.
• Ayrı ayrı haşlanan malzemeler (yeşil mercimek, buğday, nohut, ince doğranmış pazı otu ya da ıspanak) bir araya getirilir.
• Ayrı bir tencerede soğan tereyağında kavrulur, küçük kuşbaşı doğranmış kırmızı et eklenerek kavurmaya devam edilir.
• Haşlanmış malzemeler, kavrulmuş etin üzerine eklenir.
• Et suyu eklenerek sürekli karıştırılarak pişirilir.
• Ezilmiş kurut (yoğurdun kurutulmuş hali, bulunamazsa süzme yoğurt) ilave edilip bir süre daha pişirilir.
• Son olarak, servis tabağına alınan yemeğin üzerine kızdırılmış tereyağı ve kırmızı pul biberli sos gezdirilerek servis edilir.

Bazı yöresel tariflerde akpancar ve heliz otu gibi bölgeye özel otlar kullanılsa da bu otlar her zaman bulunamadığı için tarifin genel versiyonuna dahil edilmez.

Tandırda Van balığı

Tandırda Van balığı, Van Gölü'ne özgü bir tatlı su balığı olan inci kefalinden yapılan, yöreye has bir yemektir. Bu pişirme yöntemi, balığın etini daha yumuşak ve lezzetli hale getiriyor.

Hazırlanışı ve sunumu

Tandırda Van balığı yapmak için balıkların başı kesilmeden karınları temizlenir. Tuzlandıktan sonra süzülmesi için bir kalbur üzerine konur. Ayrı bir yerde un, su ve tuz karıştırılarak bir bulamaç hazırlanır.

Balıklar bu bulamaca batırıldıktan sonra kuyruklarından tutularak tandırın iç duvarına yapıştırılır. Tandırda yavaşça pişen balıklar, kızardıktan sonra tandırdan alınır. Genellikle yanında taze yeşil soğan ve ayranla birlikte servis edilir. Bu özel lezzet, limon ve salatayla da harika bir uyum sağlar.

Haberin Devamı

Evde pişirilen balıklardan çok daha farklı bir lezzet deneyimi sunan tandırda Van balığı, Van'a yolunuz düşerse mutlaka denemeniz gereken bir lezzet.

Sengeser

Sengeser, Van'a özgü, ana malzemeleri soğan ve mercimek olan yöresel bir yemek. Usta ellerde hazırlandığında benzersiz bir lezzet sunuyor.

Hazırlanışı

Sengeser yemeğinin lezzeti, soğanların incecik doğranması gibi bazı püf noktalara bağlı. Yemeği hazırlamak için bol miktarda soğan yağda kavrulur. İsteğe bağlı olarak bu karışıma kavurma veya et de eklenebilir. Başka bir tencerede haşlanan yeşil mercimekler, soğanlı karışıma ilave edilir ve iyice karıştırılır.

Yemeğin lezzetini tamamlayan en önemli malzemelerden biri, suda ezilmiş olan kuruttur. Kurut karışıma eklendikten sonra yemek bir süre daha pişirilir.

Sunum şekli

Hazırlanan sengeser, çoğunlukla maydanozla süslenerek servis edilir.

Haberin Devamı

Eşkili

Eşkili, Van yöresinde "Alca pestili" olarak bilinen erik pestilinden yapılan ekşili bir yemek. Bu lezzet, pestilin verdiği kendine has ekşi tatla öne çıkıyor.

Eşkili (alca pestili) yapımı

Yemeğin ana malzemesi olan erik pestili, olgunlaşmamış, ekşi eriklerin kaynatılıp ezilmesi ve süzgeçten geçirilmesiyle yapılır. Elde edilen karışım güneşte kurutularak katılaşır ve kışın kullanmak üzere saklanır. Bu pestil, genellikle sulu köfte ve lahana dolması gibi yemeklerde ekşilik vermek amacıyla kullanılır.

Eşkili yemeğinin yapımı

Eşkili, kış aylarında ıspanakla, diğer zamanlarda ise evelik otuyla yapılır. Temel tarif şu şekildedir:

• Soğan, yağ, salça ve isteğe bağlı olarak kavurma veya et bir tencerede kavrulur.
• Yıkanıp doğranmış evelik (ya da ıspanak) ve erik pestili eklenir.
• Üzerine su ilave edilerek yemek kaynamaya bırakılır.
• Yemek kaynadıktan sonra, içine tane şeklinde kalacak şekilde yumurta kırılır.
• Yemeğin en önemli özelliklerinden biri de, kendine has lezzet ve kokusunu veren kişnişin eklenmesidir.

Boranı

Boranı, İran ve Mizrahi mutfaklarından Türkiye'ye ve Kafkasya'ya yayılmış, ana malzemesi yoğurt olan sağlıklı ve hafif bir yemek. Türkiye'de özellikle Van ve Isparta gibi yörelerde farklı tariflerle hazırlanıyor. Van'da ise boranı, ıspanakla yapılan lezzetli bir ana yemek veya meze olarak karşımıza çıkıyor.

Boranının hazırlanışı ve sunumu

Van usulü boranı, ıspanak ve bulgurla hazırlanıyor. Malzemeler haşlandıktan sonra üzerine sarımsaklı yoğurt ve kızdırılmış tereyağlı salçalı bir sos gezdirilir. Genellikle yanında kuru soğanla servis edilir. Yapılışı kolay olan bu yemeği Van'daki restoranlarda bulabileceğiniz gibi, evinizde de rahatlıkla yapabilirsiniz. Sindirimi kolay ve besin değeri yüksek olan boranı, lezzetli ve sağlıklı bir seçenek.

Kürt köftesi

Kürt köftesi, özellikle Van yöresinde sıkça yapılan, ana malzemeleri ince bulgur ve kurutulmuş reyhan olan özgün bir yöresel yemek. İsmi sizi yanıltmasın, Kürt mutfağının zenginliğinden gelen bir lezzettir. Yoğurt, sos ve kurutulmuş reyhanın bulgurla birleşimiyle ortaya çıkan bu köfte, özellikle sosuyla damaklarda unutulmaz bir tat bırakır.

Hazırlanışı ve sunumu

Kürt köftesi, ince bulgur, ince doğranmış soğan, tuz ve isteğe bağlı pul biberin sıcak suyla ıslatılıp demlenmesiyle başlar. Suyunu çeken ve soğuyan harç, az miktarda unla yoğrularak avuç içinde hafifçe bastırılarak köfte şekline getirilir.

Hazırlanan köfteler, tuzlu suda haşlanarak pişirilir. Pişen köfteler servis tabağına alındıktan sonra üzerine sarımsaklı yoğurt dökülür. Yemeğin lezzetini tamamlayan asıl unsur, eritilmiş sadeyağ ve pul biberle hazırlanan sosudur. Bu sos, yoğurdun üzerine gezdirilerek servis edilir. Genellikle yanında turşu veya turp ile tüketilir.

Helise

Helise, Van yöresine özgü, tavuk ve aşurelik buğday ile hazırlanan geleneksel bir yemek. Yapılışı ve malzemeleri itibarıyla keşkeğe benziyor.

Hazırlanışı

Helise yemeğinin en önemli özelliklerinden biri, genellikle güveçte (çömlekte) pişirilmesi. Tavuk eti ve aşurelik buğday, kaynar suya atılarak birlikte pişirilir. Pişirme süresince yemek, tahta bir kaşıkla sürekli karıştırılarak macun kıvamına getirilir. Eğer su azalırsa azar azar eklenir.

Sunumu

Helise, muhallebi kıvamına geldiğinde sıcak olarak tabaklara alınır. Tabağın ortasında küçük bir çukur oluşturulur ve bu çukura eritilmiş tereyağı veya sana yağı dökülerek servis edilir. Helise, doyurucu ve hafif kıvamıyla Van'da birçok restoran ve lokantada bulunabilen yöresel bir lezzettir.

Kavut

Kavut, kavrulmuş ve öğütülmüş tahıl ununun şeker veya tatlı yemişlerle karıştırılmasıyla yapılan helva benzeri yöresel bir tatlıdır. Özellikle Doğu Anadolu Bölgesi'nde, Van ve Iğdır'da yaygın olarak bilinir ve Van kahvaltılarının vazgeçilmez bir parçasıdır.

Hazırlanışı ve sunumu

Van'da yapılan kavutun iki farklı hazırlama şekli bulunur.

• Şerbetli kavut: Şerbet hazırlamak için su ve şeker bir tencerede kaynatılır. Ayrı bir kapta kavut unu su ile karıştırılarak hamur haline gelene kadar pişirilir. Bu hamur tepsiye yayıldıktan sonra üzerine ılık şerbet gezdirilir. Servis sırasında eritilmiş tereyağı dökülerek sunulur.
• Kahvaltılık kavut: Yöresel Van kahvaltılarında sunulan bu versiyon, özel kavurga unu, bal, pekmez ve doğal tereyağının karıştırılmasıyla yapılır. Bu özel tarifi başka bir yerde bulmak oldukça zordur.

Van'a özgü bir lezzet olan kavut, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaret almıştır. Van'da yöresel kahvaltı mekanlarının menülerinde kolaylıkla bulabilirsiniz.

Bulgur aşı

Bulgur aşı, Van yöresine ait, hem doyurucu hem de yapımı kolay bir ana yemek. İçerisinde et, bakliyat ve sebzeleri bir araya getiren bu çorba-yemeğin malzemeleri hemen hemen her evde bulunur.

Malzemeler

• 1 çay bardağı pilavlık bulgur
• 1 su bardağı haşlanmış yeşil mercimek
• 1 su bardağı haşlanmış nohut
• 4 adet ufak patates
• 5 adet arpacık soğan
• 1,5 litre et veya kemik suyu (isteğe bağlı olarak kavurma)
• Sıvı yağ
• Pul biber ve/veya biber salçası
• Tuz

Hazırlanışı

• Bir tencerede sıvı yağ ısıtılır, pul biber veya biber salçası eklenerek hafifçe kavrulur.
• Et veya kemik suyu (alternatif olarak kavurma), arpacık soğan, patates ve bulgur tencereye eklenir. Bu karışım yaklaşık yarım saat pişirilir.
• Bulgur ve patates piştikten sonra önceden haşlanmış olan nohut ve mercimek yemeğe katılır.
• Tüm malzemeler birbiriyle bütünleşene kadar yaklaşık 7-8 dakika daha pişirildikten sonra servis edilebilir.

Bulgur aşı, hem hızlı bir akşam yemeği alternatifi sunar hem de içerdiği zengin malzemeler sayesinde oldukça besleyici bir seçenek.