Malatya'daki camiler, adresleri ve özellikleri.
Malatya'daki camiler
Yeni Cami (Teze Cami / Hacı Yusuf Taş Cami)
Battalgazi İlçesi'nde, 1894 depreminde yıkılan Hacı Yusuf Camisi'nin yerine 1912-1913 yıllarında inşa edildi. Halk arasında "Teze Cami" (Yeni Cami) olarak da biliniyor. Eski camiden sadece minarenin şerefeye kadar olan kısmı kalmış olup, yapı 28,5 metrelik kare planı, dört fil ayağı üzerine oturan kubbesi ve tamamen kesme taş işçiliği ile Son Dönem Osmanlı mimarisinin karakteristik bir örneğidir.
Vaiz Ocağı Camii ve Türbesi
İçerisinde Tevabil Gazi, Koca Vaiz ve Battalgazi'nin ailesinden birinin mezarının bulunduğu bu yapı, 14. yüzyılda yaşamış Melik Sunullah ailesi ile anılır ve halk arasında Vaiz Baba veya Adile Camii olarak da biliniyor. 1394 tarihli kitabesine göre Memlük Sultanı Berkuk zamanında yaptırılmıştır. Yapının minaresinin binadan ayrı olması, binanın sonradan minareye eklenmiş veya tamir edilmiş olabileceğini düşündürüyor.
Ulu Cami
Battalgazi'deki en önemli Selçuklu eserlerinden biridir. I. Alaeddin Keykubat döneminde (1224 civarı) yaptırıldığı düşünülen cami, planı ve görsel zarafeti ile Anadolu'daki seçkin camiler arasında yer alır. Yakup bin Ebubekir el-Malati, Ahmet bin Yakub ve Üstad Hüsrev el-Benna gibi döneminin önde gelen ustalarının elinden çıkan yapı, tuğla işçiliği, hat sanatı ve taş işlemeleriyle dikkat çekiyor.
Tahtalı Minare (Hafız Mustafa Paşa) Camii
1770-1771 yıllarında Hafız Mustafa Paşa tarafından yaptırılan cami, dikdörtgen planlı, ahşap tavanlı ve kırma çatılı mütevazı bir Osmanlı yapısıdır. İsmini, orijinal ahşap minaresinden almış olmalıdır. Yapının aydınlatması, cephelerde yer alan yuvarlak kemerli pencerelerle sağlanıyor.
Sütlü Minare (Çermik) Camii
17. yüzyıl Osmanlı dönemine tarihlenen camiden günümüze sadece minaresi ve bir duvar kalıntısı ulaştı. Beyaz ve temiz görünümlü taşlarla inşa edildiği için "Sütlü" ismini aldı. Minarenin en dikkat çekici özelliği, taş birleşim yerlerine dayanıklılık için kurşun dökülmüş olması ve bu tekniğin oluşturduğu değişik stildir.
Karahan Camii
1582/1583 yılında Malatya Miralayı Hüsrev Bey tarafından şehir surlarının dışına yaptırılan bir Osmanlı camisidir. İçindeki kitabelerden 19. yüzyılda önemli bir onarım gördüğü anlaşılıyor. Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından 2011 yılında tamamlanan bir restorasyon çalışması geçirdi.
Bahri Camii
Battalgazi'deki geleneksel ahşap tavanlı ve toprak damlı camilerin bir örneğidir. Yakın dönemde üzerine çatı eklendi. İç mekanı, ortadaki ahşap sütunlar ve duvarlar üzerine oturan kirişlerle taşınıyor. İçinde bir ahşap minber ve müezzin mahfili bulunan caminin önünde, içinde su kuyusu olan küçük bir avlu yer alıyor.
Ak Minare Camii
1573-1574 yılında II. Selim döneminde yaptırılan tipik bir Osmanlı külliyesi camisidir. Kare planlı, tek kubbeli ve düzgün kesme taştan inşa edilmiş sadedir. Yapıdan bağımsız olan minaresi, şerefe altındaki mukarnas süslemeleri ve sekizgen pabuçlu gövdesiyle dikkat çeker. Minare 1974 ve 2007 yıllarında onarım gördü.
Söğütlü Cami
Halk arasında avlusunda bulunan söğüt ağacı nedeniyle Söğütlü Cami olarak bilinen bu yapı, aslında 1987 yılında yıkılan tarihi Cinci Hüseyin Camisi'nin yerine inşa edildi. 1763, 1861 ve 1875 yıllarında çeşitli kişilerce tamir edilmiş ve minare eklenmiş olan orijinal kubbesiz cami, son olarak Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından 1991'de tamamlanan ve 1994'te açılan modern bir yapıyla değiştirildi. 25x25 metre ölçülerindeki kare planlı yeni cami, eyvanı ve geniş mahfili ile 5.000 kişiye ibadet imkânı sunarken, altına da 60 adet iş yeri inşa edildi.
