Adana ve çevresinde “lastik” kelimesi, standart Türkçedeki anlamından farklı olarak spor ayakkabı anlamında kullanılır. Özellikle günlük giyilen, rahat ve tabanı lastik olan ayakkabılar için söylenir. Bu kullanım halk arasında yaygın olup resmî dilde yer almaz.
Bu anlamıyla “lastik” kelimesi başta Adana olmak üzere Çukurova bölgesinde sıkça kullanılır. Mersin, Osmaniye ve Hatay’ın bazı ilçelerinde de aynı şekilde söylendiği duyulabilir. Özellikle mahalle aralarında ve aile içi konuşmalarda bu kullanım oldukça yaygındır.
Kelimenin Hangi Yörelerde Kullanıldığı?
“Lastik” kelimesinin spor ayakkabı anlamıyla kullanımı en çok Adana merkez, Yüreğir, Seyhan ve çevre mahallelerde bilinir. Çevre illerde ise daha çok yaşça büyük kişiler arasında duyulur. Gençler arasında da hâlâ kullanılmakla birlikte, yerini zamanla “spor ayakkabı” ifadesine bırakmaya başlamıştır.
Lastik Adana ve Çevresinde Nasıl Kullanılır?
Günlük konuşmada genellikle ayakkabıdan bahsederken pratik bir şekilde söylenir. Okula giderken, dışarı çıkarken ya da oyun oynarken giyilen ayakkabılar için tercih edilir. “Ayakkabı” demek yerine daha kısa ve alışkanlıkla “lastik” denir. Özellikle çocuklara yönelik konuşmalarda bu kullanım daha sık görülür.
Lastik Kelimesinin Kökeni Nedir?
Kelimenin asıl anlamı, TDK’ye göre kauçuktan yapılan esnek madde ve tekerleklerde kullanılan parçadır. Ancak ayakkabı tabanlarının çoğunlukla lastik malzemeden yapılması nedeniyle, halk arasında zamanla ayakkabının kendisi için de “lastik” denmeye başlanmıştır. Bu anlam genişlemesi yazılı kaynaklardan çok, günlük kullanım yoluyla oluşmuş yerel bir söylemdir.
Lastik ile İlgili Örnek Cümleler
“Okula geç kalacaksın, lastiğini giy de çık.”
