Geri Dön

Kayıp hissi depresyon ve anksiyeteye neden oluyor!

Pandemi döneminin ardından pek çok ülke çalışan açığını kapatmak için göçmen politikalarında değişiklik yapıyor. Önce Amerika’nın Greenkart başvurularını alması, ardından Kanada’nın reform niteliğinde göçmen politikasında değişikliğe gitmesi ve diğer Avrupa ülkelerinin çalışan açığını kapatmak için alım yapacağını duyurması yurt dışına göçmen olarak gitmek isteyenler için umut oldu. Öte yandan Ukrayna ve Orta Doğu’dan savaş yüzünden ülkelerini zorunlu olarak terk etmek zorunda kalan göçmenler var. Savaş nedeniyle gittikleri ülkelerde yeni bir yaşam kurmaya çalışan göçmenler bulundukları ülkelere uyum sağlamaya çalışıyor. İster zorunlu olsun ister gönüllü göç, uyum süreci ile birlikte psikolojik mücadeleye de neden olabiliyor. Peki, Ülke değiştirme psikolojisi nedir? Göç bir insanın hayatını nasıl etkiler? Psikolog Sinem Gül Şahin anlattı.

Kayıp hissi depresyon ve anksiyeteye neden oluyor!

İster zorunlu olsun ister gönüllü ev sahibi ülkeye uyum süreci göçmenler açısından birçok yönden stresli olabilir. Zorunlu ya da istekli olarak yaşadıkları yerden ayrılıp başka bir yerde yeni bir yaşam kurmak isteyenlerin en önemli sorunlarından biri de kültür stresi olarak ifade edilen uyum zorluğudur.

Uyum krizinin nedenleri ve göçün insan psikolojisi üzerindeki etkilerini anlatan Uzman Klinik Psikolog Sinem Gül Şahin'e göre, güven arayışı içinde ülkelerini terk eden göçmenler travma ve göç süreci nedeniyle çeşitli psikolojik sorunlarla karşı karşıya kalıyor. Psikolog Sinem Gül Şahin, göç etmek zorunda kalanların yaşadığı kültür stresi adı verilen uyum krizini anlattı.

Kayıp hissi depresyon ve anksiyeteye neden oluyor

UYUM KRİZİNDEN ETKİLENİYORLAR!

Göçü insanların çeşitli sebeplerden dolayı zorunlu ya da istekli olarak yaşadıkları yerden ayrılıp başka bir yerde yeni bir yaşam kurup orada hayatlarına devam etmeleri olarak tanımlayan Psikolog Şahin, “Genelde göçün insan üzerindeki olumsuz etkileri savaş, doğal afet ya da terör gibi sebeplerden dolayı yerlerinden ayrılma durumlarına atfedilse de kendi isteğiyle daha konforlu bir yaşam sağlama umuduyla göç etmiş kişilerin de göçün getirdiği uyum krizinden etkilenebildiği görülmektedir. Göçün insan psikolojisi üzerindeki etkilerini ele alırken göçün nedeni, göç ederken yaşananlar, arkada nelerin bırakıldığı, yeni ortamda nelerle karşılaşıldığı, yeni ile eski ortam arasındaki kültürel ve toplumsal farkların yanı sıra iklim ve coğrafya değişiminin insan üstündeki etkisini değerlendirmemiz gerekir.” diye konuştu.

Kayıp hissi depresyon ve anksiyeteye neden oluyor

DEPRESYON VE ANKSİYETEYE NEDEN OLUYOR!

Uyum sağlama sürecinde göçmenlerin psikolojik sorunlar yaşadığını dile getiren Şahin, sürekli bir ‘öteki’ pozisyonunda olma durumunun kişinin aidiyet hislerini farklı ölçülerde etkileyebileceğini belirtiyor. Göç  sürecinde psikolojik olarak değişikliklerle baş etme noktasında sürecin sancılı olduğunu söyleyen Şahin, bu kişilerde oluşan kayıp hissinin depresyon ya da anksiyete durumunu tetiklediğini dikkat çekiyor.

Psikolog Şahin, göç edenlerin yaşadığı sorunlar ve travmaların kalıcı bir psikolojik rahatsızlığa doğru yol almadan müdahale edilmesi gerektiğini dikkat çekerek, şunları söyledi:

“Göç edilen yerde yaşanan bazı sorunlar, örneğin konuşulan dili bilmeme, iş bulma güçlüğü, kültürel farkın büyük olması, sosyal statüde düşüş veya ev sahibi toplumun olumsuz tepkilerine maruz kalmak…vb bireylerin iç dünyalarına etki edip duygusal krizler yaşamalarına sebep olabilir. Tabii ki göç sonrası oluşan bu değişikliklerle baş etme ve uyum sağlama süreci bireyden bireye farklılık gösterir. Genelde araştırmalar yakın kültürler arası göçlerde yaşanabilecek psikolojik sorunların daha az olduğunu söylüyor. Ayrıca bireyin sosyal açıdan geniş bir yelpazeye sahip olması uyum sürecini kolaylaştıran bir faktör olarak görülüyor. Yine de yeni yerleştiği yerde bir sorunla karşılaşmayıp uyum sürecine iyi giriş yapmış gibi görünen bireyler bile sonuçta göç ettikleri yerde birer yabancıdırlar. Bu faktör yani sürekli bir ‘öteki’ pozisyonunda olma durumu kişinin aidiyet hislerini farklı ölçülerde etkileyebilir. Aidiyet ve kimlik, içinde yetiştiği kültürle harmanlanarak oluşur ve o kültürden kopulduğunda bir kayıp hissinin oluşması olasıdır. Bazı bireylerin yapısında bu kayıp hissi depresyon ya da anksiyete durumunun öncüsü olur. Birey bir yandan hala kendisi gibi olmak kültürünü korumak ister ama bir yandan da diğerleri gibi olup yeni kültür tarafından kabullenilmek ister. Bu iki gel git duygusal bir karmaşa yaratır. Daha genel çerçevede şunu söyleyebiliriz, insan sosyal bir varlık olduğu için bireyin çevreyle olan ilişkisi onun kendini yeterli ve değerli görmesi için çok önemlidir. Yeni çevreyle etkileşimlerinde önceki çevresi kadar değer görmediğini hisseden ve anlamlı ilişkiler kuramadığını düşünen kişinin kendine dair olumsuz yargılarda bulunup psikolojik olarak hassaslaşması olabilecek bir durumdur. Bazı kişilerde eğer değer görme ve yeterli hissetmekle ilgili çocukluk travmaları yer alıyorsa bu hassaslaşma daha sancılı yaşanır. Önemli olan bu hisler kemikleşmiş bir psikolojik rahatsızlığa doğru yol almadan müdahale edilmesidir.”

Kayıp hissi depresyon ve anksiyeteye neden oluyor

UYUM SÜRECİ NASIL SAĞLANIR?

Uyum sürecini kolaylaştırmak için bazı stratejilerin uygulanabileceğini söyleyen Uzman Klinik Psikolog Sinem Gül Şahin, göç etmeden önce göç edilecek yer ile ilgili bilgi toplamanın karşılaşılacak sorunlarla ilgili az çok bilgi sahibi olmayı sağlayacağını belirtti. Şahin, yapılacak hazırlıklar hakkında şunları söyledi: 

“Hazır olmak, yeni ülkenin dili ile ilgili bazı temel çalışmaları mümkünse taşınmadan ya da taşınır taşınmaz yapmak, yeni yerin kültürünü ve insanını keşfetmeye açık olmak, bu durumu yeni bir deneyim artı bir değer olarak görüp pozitif düşünmeye çalışmak ve insanlarla olabildiğince sosyalleşmek bunlardan birkaçı. Bazen ilk etapta kendi kültürünüzden ya da sizin gibi göçmen olan başka kültürden insanlarla sosyalleşme adımını atmak kolay gelebilir ama bunun alışkanlık haline gelip sizi yerel kültürden ve yerel insanlardan uzak tutmamasına dikkat edin. Ayrıca kendinize yeni taşındığınız yerde kariyer yapmak ya da dil öğrenmek gibi kişisel gelişiminize katkıda bulunacak hedefler koymak ve bunları aşama aşama gerçekleştirdiğinizi görmek yeni yerle aranızda bir bağ oluşmasını kolaylaştıracaktır. Bütün bunları yaparken hala köklerinizle de bağınız olduğunu hissetmek iyi gelir bu yüzden önceki yaşadığınız yerdeki dostlarınızla ve ailenizle iletişiminizi koparmamak ve bir destek mekanizmasına sahip olduğunuzu bilmek önemlidir.” 

MUTLAKA DESTEK ALINMALI

Uyum sağlayamayan göçmenlerin mutlaka bir uzmandan destek alması gerektiğinin altını çizen Şahin, “Bütün bu stratejilere rağmen zaman geçiyor ve siz hala uyum sağlayamadığınızı düşünüyor ve psikolojik olarak kendinizi yıpranıyor olarak hissediyorsanız durum daha da ciddileşmeden bir ruh sağlığı uzmandan psikolojik destek almak gerekir. Destek alınacak uzmanın hem göç eden kişinin kültürüne hakim olması hem de göç edilen yerin kültürel özellikleriyle ilgili bilgi sahibi olması önemlidir. Terapi sürecinde danışanı kriz noktasına getiren başlıca olaylardan yola çıkarak bireyi rahatsız eden duygular ele alınıp zayıflayan ego işlevleri ve problem çözme becerileri güçlendirilerek danışanın ruhsal sağlığına kavuşması ve uyum becerileri gösterebilmesi yönünde destek sağlanır.” diyor.

ÇOCUKLUKTAN İTİBAREN AŞILANMALI 

Uzman Klinik Psikolog Sinem Gül Şahin,”göç sonucu belki de hayatlarında daha önce hiç temas etmemiş olan insanlar ve kültürler bir araya gelir ve hem göçmen hem de yerel halk açısından alışılmışın dışında bir durum oluşur. Bu duruma her iki tarafın da adapte olmasının en temel yolu benim kültürüm üstündür bakış açısından uzak, ötekinin varlığını bir tehdit değil zenginlik olarak görecek bilincin çocukluktan itibaren bireylere aşılandığı sistemlerin çoğalmasıdır.'' dedi.