Kazanın nedeni hız değil, bozuk yol ve fren arızası
İstanbul Barosu'nun açtığı tespit davasında bilirkişi olarak atanan uzmanlara göre, kaza nedeni raylardaki yıpranma ve buna bağlı fren sistemi arızası...
Ulaştırma Bakanı ve TCDD Genel Müdürü Pamukova'daki tren faciasının hız aşımından kaynaklandığını iddia etmişlerdi ama mahkemenin atadığı bilirkişinin tespitleri aksi yönde. İstanbul Barosu'nun Pamukova Sulh Hukuk Mahkemesi'nde açtığı tespit davasında bilirkişi olarak atanan 3 kişilik heyet çalışmalarını henüz tamamlamadı ancak ilk bulgularını VATAN'a açıkladılar.
Bilirkişi heyetininde yer alan Prof.Dr. Zerrin Bayraktar ve makina yüksek mühendisi Levent Serhan, "Kazanın nedeni hız değil. Raylarda hatalar var, bunun sonucu vagon frenleri zarar görmüş" diyor.
Prof.Dr.Zerrin Bayraktar (Yıldız Teknik Üniversitesi Ulaştırma Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi): Raylardaki aşınma fren sistemini bozmuş
* Hocam ilk bulgularınız hangi yönde, kaza neden meydana geldi?
Bize göre kaza 2 numaralı vagonun fren sistemindeki bir arızadan meydana geldi. Makinist ifadesinde frene bastıktan sonra 1 ve 2 numaraları vagonların birbirinden koptuğunu söylemişti. Her vagonda tekerleklerde bulunan dingilleri tutmaya yarayan fren diskleri vardır. İşte kaza yerinde bu fren disklerinin parçalanıp etrafa saçıldığını gördük, demek ki frenler sorunlu.
* Peki frenler neden arızalanmış olabilir?
Tespitler rayda aşınma olduğu yönünde, ray kesitleri birbirinden farklı çıkmış. Yoldaki balast bozuk, elastik değil.
* Balast nasıl elastik olur?
Taşlar köşeli oldukları için biraraya geldiklerinde boşluk bırakıyorlar ve o boşluktan ötürü elastikiyet sağlanmış oluyor. Demiryollarında balastı sert kalkerden yapıyorlar oysa "Bazalt" gibi sert taştan olması lazım. Üstelik buralarda bitki yetişiyor
bu da taşların arasında toprak olduğunu gösteriyor. Toprak boşlukları doldurduğu için elastikiyeti bozar.
* Balast elastik olmazsa ne olur?
Vagondan gelen kuvvet raylarla traverse, oradan da balastla birlikte yere yayılır. Eğer elastik olmazsa bu kuvvet yere yayılmayıp, vagona geri döner bu da arızalara neden olur.
* Ne yapılmalıydı?
Her sefer sonrasında yolda bakım yapılması gerekirdi. Eskiden bu işi yapan "Çavuşlar" vardı ama özelleştirme kapsamına alınmasıyla birlikte bunların görevlerine son vermişler. Şu anda yol kontrollerini nasıl yapılıyor bilmiyoruz.
* Raporun tamamlanması için mahkemeden hangi bilgileri istediniz?
Kara kutudan çıkan hız diyagramını, makinistlere verilen hız talimatnamesini, vagonların bakım onarım sürelerini ve yolun geometrisini istedik. Bu bilgiler elimize sanırım gelecek hafta ulaşır. O zaman daha ayrıntılı inceleme imkanımız olacak ve raporumuz son halini alacak.
Levent Serhan (Makina Yüksek Mühendisi): Neden hız olsaydı lokomotif de savrulurdu
* Kazaya aşırı hız mı neden oldu?
Hayır kazaya hız aşımı neden olmadı, çünkü o kurp yani viraj 118 km'lik hızı kaldırıyor. Eğer hız aşımı olsaydı viraja girişte aracın ön tarafının yani lokomotifin savrulması gerekirdi. Virajın çıkışında bir hız aşımı olduğunda ise son vagonun savrulması lazımdı ancak kaza yerindeki vagonların durumu buna işaret etmiyor.
* Makinist frene bastığı için kaza oldu dendi?
Buna katılmıyorum. Tren 200 tonluk bir kütle
olarak hareket ediyor, bununki arabanın freni gibi değildir. Belli bir standart aşılmadığı sürece bu makinalar yoldan çıkmaz. Demek ki 130 km. ile gitse bile trenin yoldan uçması söz konusu olmayacaktı.
* Hız değilse neden kaynaklanmış olabilir?
Yoldaki sorunlardan yani eğim, ray açıklığı hatalarından kaynaklanmış olabilir. Vagonun fren sistemi zarar görmüş olabileceği gibi tamamen dingilde oluşan sorundan dolayı da kaza meydana gelmiş olabilir.
Şok bant kaydı
Bakan: TCDD Müdürü'ne 'sen yap bi şey olmaz' dedim
Tempo Dergisi yarın çıkacak sayısında, Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım'ın Hızlandırılmış Tren projesi devreye girmeden önce yaptığı bir konuşmanın bant çözümü yer alıyor. Bakan Yıldırım, Şubat ayında Tahran'da yaptığı bir konuşmada TCDD Genel Müdürü Süleyman Karaman'ın, 'Tepki gelebilir" diye kendisini uyardığını belirterek "Sen yap, kimse farkına varmaz dedim" diyor. İşte Bakan'ın kendi ağzından o görüşme:
"Demiryollarının bazı hatlarına 35 yıldır hiç el atılmadı. Tren 30 km. üzerine çıktığı zaman lokomotif yılanın başı gibi oynuyor ve raydan çıkmma riski çok fazla. Şimdi Ankara-İstanbul ile başladık. 7.5 saatten 5.5 saate iniyor. Genel Müdür bunu yapmaya karar vermeden önce bana geldi. 'Bunu yaparsak çok büyük tepki gelecek 'dedi. Ben de ona, 'sen yap, kimse farkına bile varmaz' dedim. Hakikaten hiç de tepki gelmedi. Ve Şubat'ın ortalarında tamamlıyoruz. Bu iş 50 yılın ihmali. Öyle 1 yılda, 2 yılda olmaz. Çok gerçekçi olmamız lazım."




