AKP kimliksizliğe mahkum

Haberin Devamı

Uludağ Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Ali Yaşar Sarıbay yıllar önce MSP'yi gelenek-modernlik ilişkisi kapsamında incelemişti. Prof. Sarıbay AKP'yi ise post-modernizm bağlamında ek alıyor:

* AKP bir koalisyon mu?
Hem politik zihniyet, hem sosyolojik profil açısından AKP bir koalisyon. Özal'ın su seviyesine çıkardığı bir inşaatın tamamlanma girişimi gibi.

* AKP neden "muhafazakâr demokrat" olmakta ısrar ediyor?
İki sebeple: 1- Tabandaki dindar kesimle bir bağı olduğunu unutturmamak için. 2- Dış dünyaya, kurulu düzenin "makul" bir politik aktörü olduğunu göstermek için. AKP'nin şaşırtıcı görünen politik kimlik meselesi, Türkiye'nin reel-politik hayatının doğası dikkate alınırsa daha anlaşılabilir hale gelir. 1950'lerden itibaren demokrasinin üzerine inşa edilmek istediği zemin, partilerin politik hayatı kendi ideolojilerine göre yönlendirme olanağını hep sınırlı kıldı. Bunun tersine, politik hayatın "gerekleri" partileri yönlendirdi. AKP bunun istisnası olamadı; dahası olmaması gerektiğini herkesten önce kendisi kabul etti ve ettiğini her vesileyle ispata yöneldi. Bu açıdan, AKP de diğer bütün partiler gibi "kimliksizliğe" mahkum.

Her şeyi kapan parti
* AKP'yi İslamcılık bağlamında nasıl değerlendiriyorsunuz?
AKP'nin reel-politikaya mahkum olması, onu "her şeyi kapan parti" konumuna yaklaştırıyor. Bu yüzden, İslam'ın demokrasiye yapabileceği katkılar -her ne ise- üzerinde durmaktan vazgeçip; İslam'ı reel-politik sisteme uyarlama ve bu yolla meşruluk kazanma zihniyetini olduğu gibi sürdürmektedir. Reel-politik anlayışta, "güçlü" bir merkez partisinin güçlü bir politik sistemin olmazsa olmaz koşulu olduğu efsanesi; hemen her partinin "her şeyi kapan parti" niteliğini kazanarak o anlayışa uygun bir rolü ifa etme hevesini kışkırtmış, politika oyununun kuralı olmuştur. Bu kuralı AKP de kabul etmiş göründüğü için; "her şeyi kapan parti" olarak İslami politik-ideolojik değerlerin geniş kitlelerce benimsediğine dair sanal bir izlenim vermekte; ama bunu yaparak hem reel-politik kertede, hem de çekirdek seçmen tabanında meşruluk bulmaya girişmektedir. AKP'nin de kendisini "İslamcı" olarak tanımlaması giderek imkansız hale gelmektedir.

* AKP'nin bir tabanı var mı?
Global kapitalizmin tüketimciliği İslami kesimlerin de direncini kırıyor. Postmodern kültürde her şey gölge oyunu mahiyetine büründüğü için, Türkiye'de politika da bir gölge oyunudur. Bu sebeple, değerlerden ideolojilere, tutumlardan inançlara kadar neredeyse her şey en kötüsünden bir gölge, en iyisinden bir isimden ibarettir. AKP bu doğrultuda başarılı bir gidişat sergiler gibidir. Dolayısıyla, ismi "İslam", uygulamaları "liberal", tutumu "demokrat", yönü "Batı" olan bir politik kimlikle, global kapitalist tüketimciliğin nimetlerini tatmış bir tabana ters gelmesi zor görünmektedir. Bu da şaşırtıcı değil: Postmodern bir darbeden sonra, ancak böyle postmodern bir demokrasi gelebilirdi.