Bugün Hrant’ın katlinin bilmemkaçıncı duruşması var Beşiktaş’taki eski Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde. Hoş DGM’ler kalkalı çok oldu ama mahkemeler hâlâ devletin güvenliği için çalışıyor, vatandaşın değil.
Hrant’ın ailesi geçen hafta hükümete başvurdu. Aile, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin dava ile ilgili kararını uygulaması ve devlet kurumlarında cinayet öncesi ve sonrasında görülen zaafların ve organize ihmalin ortaya çıkarılmasını talep etti. Yani ‘adalet’ haykırdı. Tıpkı Sabahattin Ali’nin, Hablemitoğlu’nun, İpekçi’nin, Mumcu’nun ve Toplumsal Bellek Platformu altında biraraya gelmiş bulunan, faili meçhul cinayetlere kurban gitmiş, kamuya malolmuş bireylerin aileleri gibi www.toplumsalbellekplatformu.com Üçyüzküsuruncu defa her cumartesi Galatasaray Lisesi’nin önünde toplanan, ne kendi ne de katillerinin adı olanların anneleri gibi.
Devletin ve hafızası dumura uğratılmış toplumun vurdumduymazlığının karşında adalet ve hakikat diye haykıranların hissettiği, şüphelendiği bir şey var: Bütün bu melun cinayetler kâh açıktan kâh dolaylı ama daima devletin bekası için icra edilmiş fiiller olmasın sakın. Ailenin mektubundan: ‘Hrant Dink cinayeti soruşturma ve yargılamaları sonucunda devlet kurumlarının tümünü kapsayacak şekilde, yasadışı faaliyetlere karışıldığı ya da hoşgörü gösterildiği şeklinde bir görüntü oluşmuştur.’
1915 damarı ve hafıza arayışı
Hrant’ın Arkadaşları’na ‘hadi bakalım diğerlerinin hakkını aramak için de imza toplayın, gösteri ve duygudaşlık yapın’ diye çemkirenlerin anlamadığı şu: Bu cinayetlerin tümünün beslendiği anadamar 1915’tir. Hrant’ın katli de bu damarın 2007’deki ve son tezahürüdür. Hrant’ın katlindeki fütursuzluk ve küstahlık doğrudan doğruya 1915’i hazırlayan damarın fütursuzluğu ve küstahlığıdır. O yüzden Hrant’ın hâlâ ‘sıcak’ katli üzerinden süren dava, bu damarın teşhir edilmesi ve bu toprakların çektiği cefaların aydınlığa çıkabilmesi için fevkalade önemlidir.
Türkiye’ye adalet, hakikat ve hatta vicdan neden hep hariçten geliyor? Neden Avrupa’nın insan hakları mahkemesi kararları, yabancı ülke parlamentoları yasaları var? Dillere pelesenk olmuş, her derde deva bir ‘Türk düşmanlığı’ ile açıklanabilecek şeyler değil bunlar.
Buralarda işlenen cinayetler, suçlar neden hafızasız, kanıtsız, tanıksız? Bu memlekette bir tane bellek anıtı, müzesi, yeri var mı? O ‘millÓ soykırım’ anıtlarından sözetmiyorum. Avrupa’da Auschwitz başta olmak üzere sayısız örneği olan hafıza mekânlarından olabilir mi acaba bir gün? Yoksa bu topraklarda insan insana zulmetmedi mi hiç? Neden daha yeni yeni başlayan bellek çalışmaları arkeoloji ile mezarcılık tekniklerini kullanan çalışmalar? Hafıza çok derinlerde, her halükarda toprak altında da ondan!
Hafızasızlık bu toplumu belirleyen temel öğelerden biri, belki ana öğe. İhtimal, bu yüzden kitap okumayı sevmiyoruz. Hakikat sandıklarımızın hakikatle herhangi bir alakası olmadığını anlama ihtimali yüzünden...
Açık galibi olmayan savaşlarda hakikat, adalet ve vicdana ulaşmak hiç kolay değil. Osmanlının son yüzyılı ile Türkiye’nin ilk yüzyılına yönelik bellek politikaları daha yeni filizleniyor. ‘Hakikat ve Adalet’ adını taşıyan komisyonlar bunun için kuruluyor. Kürt sorununun kalıcı çözüme ulaşması için yapılması gereken işlerden biri işte bu çeşit bir komisyonun kurulması.
Nasıl Hrant’ın katlinin aydınlanması ittihatçı geleneğin genetik kodlarına değmemizi sağlayacaksa hakkındaki hafızanın toprağın daha üst katlarında bulunduğu Kürt meselesine tutulacak hakikat ışığı da aynı ittihatçı geleneğin bugünkü tezahürlerini faş edecek inşallah bir gün.
Hrant, Auschwitz, Kürt sorunu
Haberin Devamı
Haberin Devamı

