Zigana Dağı 10 dağcıya mezar oldu... Çığı tetikleyen şey neydi? İşte facianın tüm detayları...
Trabzon Tenis Dağcılık Kayak Kulübü üyelerinin sabah yürüyüşünde facia: 10 ölü, 2 yaralı
Gümüşhane’nin Torul İlçesi’nde bulunan Zigana Dağı’nda günübirlik yürüyüşe çıkan 17 kişilik grubun üzerine çığ düştü,
10 kişi hayatını kaybederken 7 kişi kurtarıldı. Kurtulanlardan Emel Şimşek, iki el silah sesi duyduktan sonra çığ düştüğünü söyledi. Ancak çığ koparken de ses çıkarabileceği söylendi.
Trabzon Tenis Dağcılık Kayak Kulübü’nün hafta sonu Zigana Dağı’nda düzenlediği etkinliğe katılan 18 kişilik dağcı grubu önceki gün, Giresun ile Trabzon illeri arasındaki Zigana Geçidi’ndeki Gümüşkayak Tesisleri’nde kamp kurdu. Geceyi kampta geçiren dağcılar, dün sabah saat 09.15’te grup halinde sabah yürüyüşüne çıktı. Dağcılar, Kadırga Yaylası yolunda karla kaplı vadide yaklaşık bir kilometre ilerledikten sonra, saat 09.30’da dağdan bir anda çığ koptu. Üzerlerine gelen kar kütlesini görünce neye uğradıklarını anlayamadan kendilerini can pazarında bulan dağcılar sağa- sola kaçışmaya başladı.
YÜZLERCE METRE SÜRÜKLENDİLER
Çığdan son anda kaçmayı başaran 6 dağcı kurtuldu. Diğerleri kaçmaya fırsat bulamadan tonlarca kar altında kaldı ve vadi boyunca yüzlerce metre sürüklendi. Çığdan kurtulan dağcılar, bir yandan tonlarca kar altında sürüklenen arkadaşlarını kurtarmaya çalışırken, diğer yandan hemen cep telefonlarıyla arkadaşlarını ve güvenlik birimlerini arayarak haber verdi. Gümüşhane ve Trabzon’un yanı sıra Erzurum, Rize ve Erzincan’dan da bölgeye sivil savunma ve arama kurtarma ekipleriyle sağlık görevlileri sevk edildi. Deniz seviyesinden 2 bin 200 metre yükseklikte karlı kaplı bölgeye ekiplerin ulaşması zaman alırken, olay yerinden televizyonların canlı yayınlarına bağlanan dağcılar ’imdat’ çağrılarında bulundu. Bölgeye ilk ulaşan arama kurtarma ekipleri, geniş bir alanı kaplayan çığ altında bulunanları sağ çıkarmak için canla başla çalıştı. Olay yerine helikopterler gönderilirken, vadinin alt tarafından sondaj çubukları ve kazma kürekle başlatılan çalışmalarda ilerleyen saatlerde getirilen eğitimli köpeklerden de yararlanıldı. Yaklaşık 4 saat süren çalışmalarında çığ altında kalanlardan sadece 2 dağcı yaralı kurtarıldı. Diğer 10 dağcı ise yaşamını yitirdi.
TRABZON’UN SEVİLEN KİŞİLERİ
Yaşamını yitiren, hepsi Trabzon Tenis Dağcılık Kayak Kulübü üyeleri olan ve çoğu kent halkının yakından tanıdığı 10 kişi şunlar: Numune Hastanesi doktorlarından Davut Akdeniz ve Dursun İnan, KTÜ’de İngilizce okutman Erhan Terzi, kayak hocası Özlem Timurcuoğlu, Hasan Ali İsaoğlu, emekli hemşire Hüsniye Sarıbıyık, Burçak Sevim, Gül Piyale, Hüseyin Karaosmanoğlu ve Yasemin Aktaş. Rasim Keleş ve Yonca Yılmaz yaralı kurtarılırken, Sevgi Gültekin, Elmas Aykan, Ural Ayar, Hasan Anahar, Hasan Çiftçi ve Emel Şimşek yara almadan kurtuldu.
ÇIĞI SİLAH MI TETİKLEDİ?
Çığa bölgede kaçak avlananların silah atmasının neden olduğu ileri sürüldü. Faciadan yara almadan kurtulan dağcılardan bazıları çığ düşmeden önce iki el silah sesi duyduklarını söyledi. Ancak bu bilgi yetkililerce doğrulanmadı.Kurtulan dağcılardan Emel Şimşek, verdiği ilk bilgide olaydan önce 2 el silah sesi duyduklarını ve ondan sonra çığ düştüğünü söyledi. Ancak Şimşek’in bu ifadesine karşın Trabzon Valisi Nuri Okutan, çığ koptuğu anda çıkan sesin silah sesi sanılmış olabileceğini açıkladı. AKUT Başkanı Nasuh Mahruki, buradaki kara bakıldığında, silah sesi ile böyle bir çığ düşmesinin yaşanamayacağını söyledi. Rahmi Keleş de, “Herhangi bir ses duymadık” dedi.
Hava güzeldi fazla kar yoktu
Trabzon Özdil Doğa Aktiviteleri Spor Kulübü Başkanı Zeki Bülbül: “Geçen Cumartesi günü ben de aynı bölgedeydim. Doğru düzgün kar bile yoktu. Grubun içinde çok profesyonel dağcılar vardı. Çığ olma ihtimali hiç görünmüyordu. Kar olmadığı için kayak bile yapılamıyordu. Arkadaşlar araba yolunu takip ederek yürüyorlarmış. Hava şartlarına göre hareket edilir ama hava inanılmaz güzeldi. Kopup gelen çığ ile birlikte 700 metre sürüklenmişler. 3-4 metrelik bir kar yığınının altında kalmışlar. Hala inanamıyorum. Böyle bir kaza nasıl meydana geldi, nasıl oldu? Şaşkınlık içindeyiz.”
Dağlar beni çağırıyor ama kızım bırakmıyor
Zİgana’da çığda yaşamını yitiren KTÜ Yabancı Diller Yüksekokulu öğretim görevlisi Erhan Terzi’nin internet sitesinde “Dağlar beni çağırıyor ama kızım bırakmıyor” diye not yazdığı ortaya çıktı. Öğrencilik döneminden bu yana dağcılık faaliyetlerine katılan ve dağcılık kulüplerinde yöneticilik yapan Terzi’nin ölümü, yakınlarını yasa boğdu. Erhan Terzi’nin ölüm haberini alınca fenalaşan annesi Remziye Terzi, hastanede tedaviye alındı.
İki arkadaş ölüme de birlikte gitti
ÇIĞ faciasında ölenlerden Özlem Timurcuoğlu’nun Kayseri Hacılar Dağcılık Kulübü (HADAK) üyesi olduğunu söyleyen Dağcılık Federasyonu İl Temsilcisi İsmail Yılmaz, olaydan büyük üzüntü yaşadıklarını söyledi. Yılmaz, “Özlem, kızım Yasemin’in yakın arkadaşıydı. Kızım ile arkadaşlığı nedeniyle kulübümüze üye oldu. Kayseri’ye sadece yarışma ve tırmanışlara geliyordu. Kendisi resim öğretmeniydi, abir okulda göreve başlamamıştı. Çok üzgünüz” dedi.
Sıcaklık artışı çığ tehlikesini artırdı
Meteorolojİ Yüksek Mühendisi Gökhan Abur: Geçtiğimiz günlerde bölgeye kar yağmıştı. Karın peşinden hemen lodosa dönen rüzgarlarla birlikte kar yumuşamaya başladı. Karın üstüne yağan kar, birden bire o karı eritmez, alt tarafa doğru iter. Dibe ittiği zaman alt tabakada bir kayganlık oluşur. Böyle bir durumda en ufak bir etki ile birlikte çığ olarak aşağıya düşebilir. Hava sıcaklığının artması, karın yumuşaması, üzerine tekrar sulu karın yağmış olması çığı oluşturan bir neden. Geçtiğimiz hafta tüm Türkiye genelinde mevsim normalleri üzerinde bir sıcaklık vardı. Zigana bölgesinde son kayıtlara baktığımız zaman güneyli rüzgarlar sıcaklıkları oldukça yükseltti. O bölge için sıcaklık oldukça yüksek bir değer olan, 6-7 dereceye çıktı. O erimeden dolayı çığ oluştu. Hepsi bir arada yürüdükleri için oluşturdukları titreşimle, alttaki kaygan zemin karı aşağıya kaydırmış.
Meteoroloji uyardı
Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, Güney bölgelerde bugün beklenen kuvvetli yağış ve lodos fırtınasının neden olabileceği lokal su baskını, soba zehirlenmesi, çatı uçması, deniz ulaşımında yaşanabilecek aksamalar gibi olumsuzluklar ile doğu kesimlerdeki muhtemel çığ tehlikesine karşı dikkatli ve tedbirli olunmasını istedi.
Önlemler zorunlu hale getirilmeli
Türkİye Dağcılık Federasyonu İstanbul Temsilcisi Atilla Erdemli: Dağda helikopter, hazır kurtarma ekibi ve tam teşekküllü sağlık merkezi olmalı. Dağa gitmeden havayı çok iyi kontrol etmek lazım. Türkiye’de bu tür felaketlere müdahale edecek teknik olarak yeterince gelişmiş kişiler yok. Kayak yapılan yerlerde tesisler gerekli önlemleri almak için zorunlu kılınmalı. Ayağına bir ayakkabı, sırtına bir çanta ve matara alan herkes dağa çıkmaya kalkıyor. Dağa çıkacak kişinin kar küreğiyle kar kesiti alarak çığ tehlikesini ölçmesi lazım. Bir de çok basit bir önlem kar yağarken dağa çıkılmaz.
MAHRUKİ: YÜRÜYÜŞ GRUBU KAZASI
AKUT Başkanı Nasuh Mahruki, Zigana'daki çığ faciasının `dağcılık kazası' değil, `yürüyüş grubu kazası' olduğunu belirterek, "Belli ki çığ testini yapmadan yola çıkmışlar. 16-17 kişinin aynı anda çığ altında kalması çok zor görülen bir durum. Küresel ısınmanın da etkisi var" dedi.
Olayda başta kar testi yapmadan yola çıkılması olmak üzere ihmallerden söz edilebileceğini belirten Mahruki, "Elbette biraz tecrübe de gerek. 16-17 kişinin aynı anda çığ altında kalması çok zor görülen bir durum" diye konuştu. Mahruki şöyle dedi:
"Bu bir yürüyüş grubu kazası. Dağcılar daha dikkatli olur. Dağcılar, çığ riskinde geçmek gerekiyorsa teker teker geçer. Çünkü çığ düşerse korunma imkanınız olsun. Mevsim geçişinde değiliz. Küresel ısınmayla ilgili faktörler var. Mevsimler değişti. Dağa gidenlerin buna her zamankinden daha fazla dikkat etmeleri gerekir. Bugün yaşanan beklenmedik ısı artışı olduğu için çığı tetiklemiş. Aşırı ısı farkıyla kar tabakaları kopabilir hale gelir. Dağcılar bir çığ testi yaparlar. Yamacın karı üzerinde kar küreğiyle mukavemet testi yaparsınız. Kolay ayrılıyorsa diye tabakaları test etemiz lazım. Kolay ayrılıyorsa rotayı değiştirirsiniz, ille geçmek gerekiyorsa teker teker geçilir."
Çığı dağcıların tetiklediği görüşünü savunan Mahruki, lider giden arkasından gidenlerin, izleri hiç bozmadan gitmesi, omurgayı bozmadan yürümesi gerektiğini söylerdi. Mahruki, " Çığ riskini iyi değerlendirmedikleri görünüyor. Silah sesi konusundaki iddialar düşünülebilmesi için yamaçtaki karın sesle düşebilecek kadar kaygan olması gerekirdi. Silah sesi ihtimal bile değil. Kendileri çığı kesmişler. Islak kar çığı bu, karın yoğunluğu az ve ama su tutmuş ve ağır hale gelmiş. Bu çığ içine aldığı insanın vücudunu çok ağır hasara uğratır, kemikleri bile kırabilir. Nefes alma imkanı daıslak karda daha azdır" dedi.
ERDOĞAN: BİZİ DERİNDEN YARALADI
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan da hafta sonunu geçirdiği Rize'nin Güneysu İlçesi'ndeki evinden ayrılırken, Zigana'daki çığ faciasına değindi.
"Bizi gerçekten derinden yaraladı" diyen Başbakan Erdoğan, şu açıklamayı yaptı:
"Farklı yaş ve meslek gruplarından, hemen hemen hepsi Trabzonlu olan dağcılarımız malesef çığ altında kalarak ebediyete intikal etti. İki de yaralımız var. Ölenlere rahmet diliyorum. Bayındırlık ve İskan Bakanımız Faruk Özak orada. Murat Başesgioğlu da gitti veya gitmek üzere. Arkadaşlarımla Trabzon'da bir değerlendirme yapacağız. Ne yapılacağına karar vereceğiz. Dağcılık bir spor dalı olarak hobinin ötesinde bir adım. Zaman zaman arzu edilmeyen neticeleri de oluyor. Milletimizin başı sağolsun. 10 dağcımızı bu şekilde kaybetmek üzüntü verici."




