Haberin Devamı

Geçtiğimiz ay Japonya'nın kuzeyindeki Niigata eyaletinde 39 kişinin ölmesine neden olan 6.8 büyüklüğündeki depremin artçı şokları hala sürüyor. 23 Ekim'de yaşanan büyük sarsıntının ardından dün de merkez üssü Niigata eyaletinin Çuetsu bölgesi olan 5.9 büyüklüğünde bir deprem yaşandı. Bu şiddetli sarsıntıya rağmen, sadece 10 kişi yaralandı ve ölen olmadı. Deprem sırasında öğrenciler de hemen kafalarına kasklarını giyip sıraların altında korunma pozisyonuna geçtiler.

Okullarımız bile çürük
Kawaguç İlkokulu'ndaki bu sahneler ülkenin depreme ne kadar hazırlıklı olduğunun bir göstergesiydi. Bizde ise çocuklar Allah'a emanet. 1999 depreminden sonra öğrencilere depremde ne yapılacağı öğretiliyor. Ancak, önlem yok. Ne sıralar, ne de okullar depreme tam anlamıyla dayanıklı. Eğitim Bakanı Çelik de "60 bin okulu kısa sürede depreme dayanaklı hale getirmek imkansız" diyor. Duvarları çatlak okullarda, binalarda eğitim sürüyor. Bu yüzden 4 şiddetindeki sarsıntılar bile hasar veriyor, ölümlere yol açıyor.

Bizde panik ve kaos oluyor
Prof. Dr. Naci Görür (İTÜ Maden Fakültesi Öğretim Üyesi): Japonya ile Türkiye'yi deprem konusunda kıyaslamanız mümkün değil. Bizde Milli Eğitim Bakanlığı'nın okullara indirgediği kapsamlı bir deprem tatbikatı bile yok. Son zamanlarda bilgilendirme konusunda yol alsak da benzer fotoğrafın Türkiye'de çekilmesi biraz zor. Japonya, depremi öteden beri ciddiye alıyor. Bizse birçok eksiğimizi gidermeye çalışıyor ve hâlâ gereksiz tartışmalar yaşıyoruz. Deprem anında Türkiye'de ilkokuldan üniversiteye kadar birçok öğrencinin tam olarak ne yapması gerektiğini bilmiyor. Panik ve kaos oluyor.

Kask almaya milli gelirimiz yetmez
Doç. Dr. Oğuz Gündoğdu: Japonya zengin bir ülke, depremle ilgili zararları en aza indirmek için yaptıkları çalışmalarla da bunu gösteriyorlar. Burada önemli olan şu: Paniği önlemek. Bizde ise sınıflar arası yarışa dönüşüyor deprem anları. Bingöl depremin sonrası haberler çıktı; sınıflardaki dolaplar hayat kurtardı diye. Oysa bizim yaptığımız araştırmalarda o dolaplar birçok öğrencinin ölmesine ya da sakat kalmasına neden oldu. Çocukları bilinçlendirmek ve okulları acilen depreme karşı güçlendirmek zorundayız.

En önemli şey başınızı korumak
Dün Japonya'dan depreminin yaşandığı saatlerde Ankara, Japon bir deprem uzmanını ağırlıyordu. Tokyo Üniversitesi Deprem Araştırmaları Enstitüsü öğretim görevlisi Doç. Dr. Tameshige Tsukuda ne tesadüf ki tam yukarda ki fotoğrafa gönderme yapan bir uyarıda bulundu. İşte Japon uzmanın önerileri:

* Depremde ilk yapılması gereken şey kafanın korunması. Bunun için deprem sırasında kafanın korunmasını sağlayacak bir yere sığınılması gerek.

* Yatak odasına yatak yanına yüksek veya cam türü eşyalar konulmamalı, eşyaların devrilmesini önleyecek tedbirler alınmalı.

* Deprem çantasında bir el feneri, yedek pil, en az bir el radyosu, içme suyu, yangın söndürücü, ilk yardım malzemesi olmalı. Komşular, bina yönetimi ile afet önlemleri üzerine ortak hazırlık yapılmalı.

* Depremi önceden bilebilmek için doğaya iyi bakmak ve doğru değerlendirmek gerek. Yeraltından bize işaretler geliyor. Yeraltı hareketlerini incelemek için güçlü hareket sismik ağı adı altında 3 bin 600 istasyonluk bir bilgi edinme ağı oluşturduk.

* Büyük depremlerden önce yeraltı sularında hareketlilik görülüyor. Ortaya çıkan stres nedeniyle yeryüzü ve hava ısınıyor. Uydu aracılığıyla bu ısı farklılıklarını izliyoruz. Depremlerden önce radon gazı çıkışını takip ederek de bazı bilgilere ulaşılabiliyor. Bu araştırmaları sürdürüyoruz.

Dipnot: Dünyadaki depremlerin 10'da 1'i Japonya'da, 100'de 1'i Türkiye ve çevresinde meydana geliyor. 7 şiddetinde depremler dünyada ortalama yılda 10 kez, Japonya'da 1 kez, Türkiye'de 10 yılda bir kez görülüyor