.
Tarım Bakanlığı’na göre sütlerde herhangi bir bozukluğa rastlanmadı. Uzmanlar da öğrencilerin hastanelik olmasını, ‘laktoz intoleransı’na bağladı. Sağlık Bakanı Akdağ da, bazı çocukların süte hassasiyeti olduğunu söyledi ve “Sütten etkilenenlere ayran ya da yoğurt dağıtılacak” dedi
Daha ilk günde skandala imza atan süt dağıtımına dün de devam edildi. Ve dün de çeşitli illerde yüzlerce çocuk hastanelik oldu. Sütlerin bozuk olduğu iddialarına cevap ise Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürü İrfan Erol’dan geldi. Erol bütün illerden örnekler toplanarak sütlerin tetkiklerinin yapıldığını ve ilk bulgulara göre bozuk olmadıklarının anlaşıldığını söyledi:
‘Zehirlenme değil’
“Bu bir gıda zehirlenmesi olayı değil. 7.2 milyon süt dağıtılıyor çocuklara. Bunlardan bir kısmında laktoz intoleransı şeklinde bir reaksiyon oluşuyor. Bunun süt kaynaklı bir gıda zehirlenmesiyle ilgisi yok. Bunlara rağmen bu problemin görüldüğü bütün illerden örneklerimizi aldık. Gerekli tetkiklerin bir bölümü çıktı bir bölümü devam ediyor. Ön bulgular itibariyle sütlere ilişkin herhangi bir sağlık tehlikesi bozulma tehlikesi söz konusu olmadığı yönünde. Herhangi bir enfeksiyon ya da zehirlenmeye neden olan bir bakteri veya mikrobiyolojik tehlike bulgusu da yok. Çok yüksek sayıda tüketim var dağıtım var. Buna ilişkin olarak bazı çocuklarımızda bazı reaksiyonlar şekillenebilir. Bu program devam ediyor. Biz yine emin olmak için tetkik sürecini başlattık. Ön bulgular itibariyle herhangi bir problem söz konusu değil.”
‘Aç karnına içtilerse...’
“Etkilenen çocuk sayısı sınırlı. Eğer bir problem olmuş olsaydı bu çocukların hemen hemen büyük bir bölümünde sağlık tehlikesini görürdünüz. Ama bu belli bölgelerde belli çocuklarda reaksiyon var. Hekimlerimizin açıklamaları bu yönde. Çocuğun midesinin boş olması ve başka şeyler yemesiyle ilgili. Ama netice itibariyle bizim elde ettiğimiz bulgular yönüyle sağlık yönünden bir sıkıntı söz konusu değil. Tetkiklerimizin kalan bölümü devam ediyor. Sonuçlar çıktıktan sonra da açıklama yapacağız.”
‘En sağlıklısı UHT’
Bazı uzmanların günlük süt dağıtılmasının doğru olacağı açıklamalarının hatırlatılması üzerine İrfan Erol, “ Asıl risk burada olur” dedi. En güvenli sütün UHT (uzun ömürlü süt) olduğunu belirten Erol, “Çünkü UHT sütte 135-140 santigrat derece gibi yüksek ısı işlemi uygulanıyor. Buradaki bakteriler mikroorganizmalar hepsi inaktif hale getiriliyor. Bunu oda sıcaklığında muhafaza ediyoruz. 3 -4 ay gibi bir süre muhafaza ediyoruz. Böyle bir programda seçebileceğimiz en doğru süt, UHT süttür” dedi. Sağlık bakanı Recep Akdağ da sütlerin bozuk olmadığını, etkilenen çocuklarda hassasiyetin, süt hazımsızlığının olduğunu söyleyerek “Hassasiyet görülen çocuklara, etkilenenlere yoğurt ya da ayran dağıtacağız” dedi.
‘Süte alerjileri var’
Gaziantep’te, okullarda dağıtılan sütten içen ve zehirlenme şüphesiyle çeşitli hastanelerde tedavi gören öğrenci sayısı 80’e ulaşırken, İl Milli Eğitim Müdürlüğü olayla ilgili, “İlk belirlemeye göre öğrencilerin sütten zehirlendiklerine dair bir bulgu yok. Yalnızca süte karşı alerjisi olduğu tespit edilen 80 öğrenci çeşitli hastanelerde tedavi altına alındı” diye açıklama yaptı.
UZMANLAR NE DEDİ?
Az içen çocuklarda süte direnç oluyor
Gıda Güvenliği Derneği Başkanı Samim Saner: “Muhtemel birtakım olaylar olabilir. Bunlardan bahsedeyim. Ülkemizde süt tüketimi çocuklarda çok az olduğu için, laktoz intoleransı denilen yani süte karşı bir direnç gösterme sözkonusu olabilir. Bu bağırsakları etkileyen bir hastalık olduğu için, bu tip bir şey olabilir. Sütün üretiminde teknolojik bir hata olabilir. Gerçi UHT sistemi teknolojinin en güvenilir yöntemlerinden biri bu da bir diğer sebep olabilir. Ancak Sağlık Bakanlığı ve Tarım Bakanlığı’yla yaptığımız toplantılar sonrasında henüz ortaya çıkan bir şey olmadığı duyumunu aldık. Bir iki gün içinde bu netleşecek.”
Öngörülebilirdi
Gazi Üniversitesi Toksikoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Esat Karakaya: “Laktoz intoleransı olduğu yönünde kuvvetli bir düşünce var. Burada 7 milyon çocuktan bahsediliyor. Beş binde bir oranında görülse bu reaksiyon literatüre göre yüzde 5-10 en düşük görüldüğü popülasyonlar. Ciddi olanın 5 bin’de 1 olduğunu düşünsek bile, bu çok düşük bir orandır. Bu 7 milyon kişi içindeki 1.400 çocukta bunun görülmesi gerekir. Bu öngörülebilir bir hadiseydi. Ne olması gerekir? Önceden hazırlık olması gerekir; insanların uyarılması gerekir. Biz de bunları yaşamamalıyız.”
SÜT DAĞITIM REHBERİ UYGULANMAMIŞ
‘Alerji testi yapılmadı’ mı?
Okullarda süt projesinin “Okul Sütü Programı Uygulama Rehberi”nde çocuklara alerji testi yapılması öngörülmüş. Rehberin 6. sayfasında, “Süte karşı duyarlılığı olan öğrencilerin, öğretmenler ve aile hekimlerince tespiti yapılarak programın dışında tutulmalarının sağlanmasından okul yönetimleri sorumludur” ifadesine yer veriliyor. Tüm okullara ve öğretmenlere dağıtılan rehberde 14 maddelik şu uyarılar da yapılıyor: “Sınıf öğretmenleri öğrencilerden sütle ilgili alerjisi olanları tespit edip liste halinde okul idaresine teslim edecek. Okul idaresi bu listelerin bir nüshasını Sağlık İl Müdürlüğü’ne gönderecek. Dağıtım listesinde süte alerjik olan öğrenciler çıkarılacaktır.”
Laktoz intoleransı nedir?
Gazi Üniversitesi Toksikoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Esat Karakaya, laktoz intoleransını şöyle anlattı: “Sütün baskın şekeri laktoz. Laktaz denilen bir enzim aracılığıyla parçalanıyor. Bu şekilde normal bireylerde laktoz intoleransı görülüyor. Süreç bu şekilde. Eğer bu laktaz enziminde bir eksiklik sözkonusuysa bunu sindiriminde güçlük oluyor. Basitçe olan bu. Bu da sıklıkla görülen bir olay. Bizde daha fazla görülüyor. Tabii tüm bireylerde değil popülasyonun belli bir kısmında görülüyor. Çok yaygı görülür ama şiddetli yani içtikten bir iki saat sonra klinik vaka olabileceklerin sayısı çok daha az.”
Çocuklarımıza artık süt vermeyin
Öğrencilerin hastanelik olması, aileri kızdırdı. Yurdun birçok yerinde veliler okullara yazı göndererek çocuklarına süt verilmemesini istedi. Bazı okullar da ailelere yeni talep formları gönderdi. Halkevleri Eğitim Hakkı Meclisi de Galatasaray Lisesi önünde protesto gösterisi yaptı. Üzerinde ‘AKP’den psikolojik süt zehirlenmesi. Hayaldi gerçek oldu’ yazılı pankartı saat 12.30’da açan 20 kişilik grup adına yapılan basın açıklamasında, “Okullarda ücretsiz süt dağıtılmalıdır ama sağlıklı, nitelikli ve güvenilir biçimde” denildi.
Durmak yok süte devam!
Sütten hastanelik olan çocukların sayısı dün de artarak devam etti. Buna rağmen Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Mehdi Eker, Sağlık Bakanı Recep Akdağ ve Milli Eğitim Bakanı Ömer Dinçer süt dağıtımına devam edileceğini açıkladı
SAĞLIK BAKANI: Zehirlenme değil süt hazımsızlığı
Sağlık Bakanı Recep Akdağ: “Halk Sağlığı Kurulumuz, her bir kuruluşumuzu yakından takip ederek, tek tek meseleyi şu saate kadar takip etmiştir. Geldiğimiz nokta şu, hastanelerimizde bu meseleden dolayı yatan herhangi bir hasta yok. İkincisi de olaylar çocukların süt içmesini takiben hemen ilk ikinci saat içerisinde meydana gelmiştir. Bütün bunlar, bu başvuruların genel anlamda, süt hassasiyeti ya da süt şekerine karşı hassasiyet diyebileceğimiz ya da süt hazımsızlığı diyebileceğimiz bir sebeple meydana geldiği hususunda birleşiyor. “Bilim adamlarımızın ortak görüşü bu. Hastanelerimizde bu çocuklarımızı takip eden çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanlarının ortak görüşü de bu. Bu tür olayların 1-2 gün içinde minimuma inmesini bekliyoruz. Başlangıçta fark edilemeyen çocuklara artık süt verilmeyeceği için bu tür problemler ortaya çıkmayacak.
GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANI:
7.2 milyona dağıttık bazısı hassas olabilir
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Mehdi Eker: “Toplam 7 milyon 200 bin öğrenciye süt dağıttık. Bunların arasında farklı sosyo-ekonomik, gelir grubu, biyolojik özelliklere sahip çocuklar var. Bunların bir kısmı süte hassas olabilir. Bir kısmının ise, süt şekerine hassasiyeti yüksek ya da alerjisi olabilir. Sütlerin bozuk olma ihtimalini de elbette göz önünde bulundurduk. ’Siz öyle istiyorsunuz’ diye sizin hatırınız için süt bozuk olmaz. İncelemeye aldık. Şüphe duyduğumuz illerde dağıtımı durdurduk. Teknik inceleme yapıyoruz. Bundan dolayı endişeniz olmasın. Süt ile ilgili şu anda hastanede sütten dolayı bir zehirlenme şüphesi ve tanısıyla tedavi gören çocuğumuz yok. 4 binin üzerinde çocuk dün müracaat etti. Bu çocukların hepsinin yatakta tedavisi yapıldı. Gıda zehirlenmesi ve süt zehirlenmesi ile ilgili tedavi gören bir çocuğumuz yok. Bunların nedenleri üzerinde duruluyor. Şüphe duyduğumuz sütlerin dağıtımını durdurduk. O sütler piyasadan çekildi. Bu konu hassasiyetle takip edilmektedir. Bu projeyi birilerinin provoke etmesine izin vermeyeceğiz. Yanlış bir uygulaması olanlar varsa o yanlış uygulama içinde olanlara en ağır cezaları vereceğiz. Bunda hiç şüphe yok. Kimseyi de peşin olarak suçlamıyoruz. Bütün ilgili bakanlıklar illerdeki komisyonların marifetiyle bu süreci şu anda izlemekte ve takip etmektedir. Bu projeye devam edilecek.”
MİLLİ EĞİTİM BAKANI:
Dağıtmaya ısrarla devam edeceğiz
Milli Eğitim Bakanı Ömer Dinçer: “Hastanelerde tedavi gören ve zehirlenme belirtisiyle hastanelerde müşahede altında tutulan çocuğumuz yok. O açıdan bakıldığında süte karşı hassasiyetin olabileceğini önceden görmüştük. Bu sebeple de öğretmenlerimizi eğittik. Ailelere konuyla ilgili bilgilendirme yapıldı. Bazılarından konuyla ilgili imza da alındı ve bununla ilgili duyarlılık varsa bize bildirilmesi istendi. Hakikaten Türkiye çapında bakıldığında, ortaya çıkan vaka sayısı ve sonuçları itibariyle değerlendirildiğinde, ön hazırlık çalışmalarının da başarıyla yürütüldüğünün altını çizmek lazım. Süt dağıtma programını ısrarla devam ettireceğiz. 5 yıllık sütlerin paketlendiğine dair bir takım dedikodular yapılıyor. Bu, teknik olarak mümkün değil. Çünkü sütün ambalajı ve kutusu yeni, biz yeni tasarladık. Yeni tasarladığımız için kutulara yeni paketledik. Yeni ve taze sütleri çocuklarımıza gönderdik. Çok iddialı bir şey söylemek doğru değil, sütleri de analiz ediyoruz şimdi biz, ihtiyaten. Sonuçlar çıktığı zaman kesin bir dille ifade edeceğiz ama ben sütten kaynaklanan bir durum olmadığını süt içme tecrübesiyle irtibatlı bir gelişme olduğunu ifade edebilirim.”
REDHACK DAĞITIMCI FİRMALARIN SİTELERİNİ ÇÖKERTTİ
‘Sütü bozukları bir görelim dedik...’
Yüzlerce öğrencinin okullarda dağıtılan süt yüzünden hastanelik olmasına en ilginç tepki “Kızıl Korsanlar” olarak bilinen RedHack’ten geldi. Grup, Okul Sütü Projesi’nin ortak dağıtımcısı 3 firmanın internet sitesini saldırarak çökertti. Grup çökerttiği sitelere koyduğu mesajda süt skandalıyla ilgili yapılan “psikolojiktir” değerlendirmesiyle dalga geçerek hackledikleri siteler için “Aslında sizi hacklemedik “psikolojik” olarak öyle görüyorsunuz” ifadelerini kullandı. Eylemlerin sosyal medya da “Sosyalistler bedava süte karşı çıktı” diye eleştirilmesi üzerine RedHack yine twitter’dan “Bizler bedava süte değil, zehire ve bedavasına karşıyız” diye cevap verdi. Kızıl Korsanlar ayrıca dün öğleden sonra Sağlık Bakanlığı, TÜBİTAK ve Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek’in sitelerinin de kendilerine destek amaçlı daha önce Türkiye’ye saldıran Anonymous tarafından çökertildiğini duyurdu.
