Haberin Devamı

Deprem profesörleri bugüne kadar, beklenen Marmara depreminin Kuzey Anadolu Fay Hattı’nın kuzey kolunda olacağını söylediler. Çünkü bilimsel ve tarihsel veriler kuzey fay kolunun daha çok deprem ürettiğini gösteriyordu. Ancak geçtiğimiz ay meydana gelen iki deprem akılları karıştırdı. Kuzey’de beklenirken 1 hafta aralıklarla Marmara’nın güneyinde, önce Balıkesir Manyas Gölü, ardından Gemlik Körfez’inde 5.2 büyüklüğünde iki deprem oldu. Bu depremler de büyük Marmara depremiyle ilgili başka ihtimallerin olabileceğini ortaya çıkardı. Peki bu ihtimaller nedir? Bu soruya deprem hocaları şu yanıtları verdi:

Prof. Dr. Naci Görür (İstanbul Teknik Ünv. Maden Fakültesi Öğretim Üyesi): Güneyde daha çok enerji birikiyor
Marmara’nIn altındaki kabuk bir gerilim altında ve sürekli enerji biriktiriyor. Bu kabuk önümüzdeki belirli bir süreç içinde kırılacak. Bizim beklentimiz, Tekirdağ ile Adalar arasında, Kuzey Marmara çukurluğunun içinden geçen kuzey fay kolunun kırılması. Bilimsel veriler de bunu işaretliyor ancak yapılan araştırmalarda önemli ve farklı bazı verilere de ulaştık. Bu da kuzey kolun güney bloku üzerinde, Marmara’nın güney kesimlerindeki enerji birikiminin çok daha fazla olduğuydu. Yani Marmara’daki baskı simetrik değil, güney blok daha fazla yükleniyor. Doğa bize beklemediğimiz bir oyun oynayarak enerjisini bu hat üzerinden boşaltabilir.

Bunu şöyle açıklayayım. Bir camcı elmas kalemiyle camın bir tarafını çizer ve camı kanırttığı zaman çizdiği yerden cam kırılır. Ancak bazen cam başka bir yerden de kırılabilir.

* Kabuğun gerildiği bir ortamda tüm kırıklar potansiyel tehlikeye işaret eder. O yöre körfezden tut, Bursa üzerinden Manyas, Gönen, Edremit körfezine kadar daha şiddetli şekilde etkilenir. Ancak bu etki 1999’daki depremden İstanbul’un etkilendiğinden biraz daha fazla olabilir.

* Tekrar etmekte yarar görüyorum, güney kolda büyük deprem olması bizim beklediğimiz bir şey değil. Sonuçta nereden kırılırsa kırılsın beklediğimiz enerjiyi boşaltabilmesi için 7’nin üzerinde bir büyüklükte olması gerekiyor.

* Aynı anda iki fay kolunda birden ya da kısa zaman aralıklarıyla iki kolda da 7’nin üzerinde büyüklükte deprem olma ihtimali ise hiçbir bilimsel veriye dayanmadığı için spekülasyon olur.

* Güneydeki bir depremin kuzeydeki fayı etkilemesi ya da tam tersinin olması ihtimal. Böyle ihtimalleri istediğiniz kadar artılabilirsiniz ancak bilimsel olmaz. Çünkü yaptığımız araştırmalar bu ihtimalleri göstermiyor.

Doç. Dr.Oğuz Gündoğdu (İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi): Manyas’ta olmaz ama Gemlik tehlikeli
* Kuzey Anadolu Fay Hattı’nın Akyazı’dan aşağı doğru kuzeydoğu güneybatı açısıyla gelen güney alt kolu, İznik ve Gemlik Körfezi’ne kadar uzanıyor. 5.2’lik iki deprem bu fay üzerinde oldu.

* İlk deprem Balıkesir Manyas Gölü’nde olan çok önemli değildi. Çünkü Manyas’ta zaten 6.8 büyüklüğünde bir deprem oldu ve burda yeteri kadar bir kırılma oldu. Artık daha büyük bir deprem olmasını beklemiyorum.

* Ancak Gemlik Körfezi’ndeki deprem çok ilginç ve üzerinde durulması gerekir. Burası yaklaşık 300 yıldır sessizliğini koruyordu. Yani büyük şiddetle bir deprem beklenebilir. Deprem tarihi, özellikle tekerrürden ibarettir. Yüzyıllar önce burada İznik’i yerle bir eden büyük depemler olmuş. Bunun tekrarlaması mümkündür. Bu depremin büyüklüğü de 7 şiddetinde olacaktır.

Prof. Dr. Ahmet Ercan (İstanbul Tek. Ünv. Maden Fak. Öğr. Üyesi): Manyas-Gemlik depremleri uyarıcı, güneyde 7-7.5’luk bir deprem bekleniyor
* Kuzey Anadolu Kırığı, Akyazı’ya kadar tek bir koldan gidiyor. Akyazı’da iki kola ayrılıyor ve Marmara’da dört koldan geçiyor. İstanbul kuzey kol, Yalova Çınarcık ikinci kol, İznik üçüncü kol Yenice Gönen ve Manyas dördüncü kol. Güney kolu da işte bu dördüncü kol.

* Marmara’nın doğusunda enerji tek koldan geldiği için 7 ila 20 yılda bir deprem oluyor. Deprem yasası deriz buna. Geçmişte o bölgede deprem olmuşsa gelecekte de o büyüklükte deprem olacaktır. Güney Marmara, depremini beklemektedir.

* Manyas ve Gemlik’te olan depremler uyarıcıdır. Bu kolları birer aynı musluğa bağlı kollar gibi düşünün. Hangi hortuma daha tazzikli su akarsa o hortum kopacaktır. Aynı musluğa bağlı olduğu için birbirini etkiler.

* Burdaki fay Karasu’dan Akyazı’ya, ordan Göynük’e, Bursa-İnegöl, Ulubat ve Manyas Gölü, Altınoluk’a iniyor. Buradaki boğazı açabilmesi için deprem olması gerekiyor, 7’lik 7.5’luk deprem gerekiyor.

Prof. Dr. Okan Tüysüz (İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Fakültesi Öğretim Üyesi): Güney kolu bin yıldır uyuyor
* Bin senedir bu kol üzerinde büyük deprem olmadığını biliyoruz. Kuzey kol her yıl 2.5 santimetre ilerlerken, güneydeki ilerleme 1 santimetre olarak tespit edildi.

* Güney kolla ilgili elimizde fazla tarihsel veri yok. Kolun nereye kadar uzandığını bilmiyoruz. Çünkü çok sığ bir alanda devam ediyor.

* Ancak bilimsel veriler, kuzey kolda, büyük deprem olma ihtimalinin daha yüksek olduğunu gösteriyor. Kuzey de ya da güneyde parçalı kırılma da olabilir. Bu kırılmalar 7’den aşağı olmayacak. Deprem güneyde olursa, İstanbul en fazla 1999 depremi kadar etkilenecektir.