Haberin Devamı

İmam hatip liseleri araştırmasında, ailelerin çocuklarını bu okullara imam ya da hatip olmaları için yollamadıkları açık bir şekilde saptanmış durumda. Biz de yaptığımız görüşmelerde aynı olguyla karşılaştık.

Kaldı ki, özellikle İHL öğretmenleri ve mezunları, bu okullardan mezun olan bir gencin, bugün, ek bir eğitim almaksızın imam olmasının, daha ötesi "minberi doldurması"nın imkansız olduğunu belirtti. Hatta Diyanet yöneticileri, İlahiyat Fakültelerinin de, çağın gerektirdiği donanıma sahip din görevlisi yetiştiremediğinden yakınıyorlar.

Öğrencilere neden imam hatip lisesini seçtiklerini sorduğumuzda çoğunluğu kendi isteğiyle geldiğini belirt. Öğrenci velileriyse hem dini eğitimin hem de potitif bilimlerin bir arada verildiği kurumlar oldukları için çocuklarını İHL'ne gönderdiklerini ifade ediyor.

Memnuniyet gerekçeleri şöyle sıralanabilir:

1) Başörtüsü takabilmek (yasağın olmadığı yerlerde);

2) Normal eğitimle birlikte din eğitimi almak

3) İyi arkadaşlık ilişkileri

4) Öğretmen ve idarecilerle dostane ilişkiler, aile havası;

5) Kötü alışkanlıklardan uzak olmak.

Mezunlara yönelttiğimiz "Aldığınız eğitimin din adamı olmaya yeterli olduğunu düşünüyor musunuz?" sorusuna çoğunlukla "Hayır" yanıtı aldık. Genel mutabakat İHL'nin dini bir altyapı hazırladığı, ama bunun din hizmetlerini üstlenmeye yetmeyeceği şeklindeydi.

Hep bürokrat mı oluyorlar?
İHL mezunlarının istedikleri fakülteleri tercih etmesine karşı ilk ciddi itiraz 1990 yılında TÜSİAD'dan geldi. Dernek tarafından Zekai Baloğlu'na hazırlatılan "Eğitim Raporu" nda, 1988 yılında IHL mezunlarının üniversite tercihleri ve yerleştikleri bölümler ayrıntılandırıldı. Baloğlu sonuç olarak, IHL mezunlarının İlahiyat Fakülteleri yerine, öncelikle üniversitelerin hukuk ve kamu yönetimi bölümlerine yöneldiğini saptadı. Baloğlu'nun araştırmasına göre IHL mezunları en çok Hukuk ve Kamu Yönetimi bölümlerini tercih ediyordu.

Her on öğrenciden biri İHL'deydi
İHLdeki öğrenci sayısı, ortaöğrenimde en yüksek oranına, aşağıdaki tabloda görüldüğü gibi, 1995- 1996 yılında ulaşmıştı. Bu öğrenim yılında her 10 lise öğrencisinden biri İHL'de okuyordu.

1997 yılında Sekiz yıllık kesintisiz eğitim yasasıyla İHL'nin orta kısımlarının kapanması ve 30 Temmuz 1998'deki kararla YÖK'ün getirdiği katsayı farklılığı ÎHL'lerden hızlı kaçışı başlattı. 2003-2004 öğrenim yılında İHL öğrencilerinin orta öğretimdeki oranı 2.3'e düştü.

Başarılı çocuklar düz liseye gidiyor
İmam hatip liselerinde, üniversite şansı hayli düşük olduğu için İHL'ne çok az başvuru oluyor. Aileler, üniversite kazanma şansı daha düşük olan çocuklarını İHL'ne yolluyor, okul yöneticileri, IHL mezunları ve muhafazakâr çevreler, sırf IHL kapanmasın diye köylerden, ücra köşelerden, normal olarak lise eğitimi yapmayı düşünmeyen çocukları, kendilerine burs ve pansiyon olanağı sağlayarak topluyorlar.

Erkek öğrenci bulmak için köy köy dolaşan İHL idarecileri kız öğrenci bulma konusunda pek sıkıntı çekmiyorlar. Muhafazakâr aileler kızlarını İHL'ne yollamaya devam ediyorlar.

Kızlarla erkeklerin ayrı sınıflarda ders görmesi ve kızların başlarını örterek eğitim imkanı bulması, kız öğrencilerin bu okulları tercih etmesinde önemli rol oynuyor.

Ancak bu okullarda okuyan kız öğrenciler sadece imam hatip liselerinde değil, genel liselerdeki erkeklere kıyasla modern değer ve ölçülere daha yatkınlar. Örneğin imam hatip lisesi öğrencisi kızların yüzde 85'i kadınların çalışması gerektiğini savunurken, aynı okullardaki erkek öğrencilerin yüzde 19'u, normal liselerde okuyan erkeklerin yüzde 65'i ve endüstri meslek liselerinde okuyan erkeklerin de yüzde 50'si bu yaklaşıma katılıyor.

İHL'de vasatın altında öğrenci var
* Oğlu Diyarbakır İHL'de Öğrenim Gören Veli: İmam hatip lisesinde yetişen çocuklar daha ahlaklı. Dine dayalı bir eğitim aldıkları için maneviyatları güçlü oluyor. Normal liselerde öğrenim görenler ahlaksızdır demiyorum ancak onların maneviyattan uzak oluşları, başka yönlere kaymalarına neden olabilir.

* Kültür Dersi Öğretmeni: Şu anda İmam hatip lisesinde kimsesiz çocuklar yurdu gibi. Öğrenci niteliği çok düştü. 1997 yılından önce öğrenciler çok iyi kompozisyonlar yazıyordu. Şimdiyse iki cümleyi bir araya getiremiyorlar.

* Kültür Dersi Öğretmeni: Şu anda İmam hatip lisesinde vasat değil vasatın altında öğrenciler var. Eski yıllarda, 1997'den önce gerçekten zeki çocuklar gelirdi. Şu an ben de öğretmenlik yapacak heyecan kalmadı. Aileler, başarısız çocuklarını imam hatip lisesine yolluyor. Başarılı çocuklarını düz liseye yolluyor.

İHL öğrencileri
Kendi isteğimizle seçtik, pişman değiliz...
* Kağıthane İHL 2. sınıf öğrencisi erkek: Kendi isteğimle kayıt oldum. Büyüklerime sordum, düz lisenin benim için iyi olmayacağını söylediler. İlahiyatçı amcamın önerisini dinledim.

* Samsun İHL öğrencisi erkek: İHL'nin eğitiminin daha kaliteli olduğunu düşünüyorum. Ailemdeki herkes İHL mezunu. Babam da İHL'den mezun, hukuk fakültesine devam etmiş.

* İstanbul Kağıthane İHL öğrencisi kız: İHL'li olmaktan memnunum. Çok sıcak bir ortam var. Kendimi dışarıdan biri gibi görüyordum ama bunu hiç hissetmedim.

* Samsun İHL öğrencisi erkek: İHL'de olmaktan memnunum. Dinimi, diyanetimi daha iyi öğrendim. Şimdi dersiniz ki başka okula gitsen öğrenemez miydin? Tabii orada da öğrenirdim ama İHL kadar olmazdı. Çünkü diğer liselerde ders saati 35 saattir mesela. İHL'de 40 saat artı Arapça, fıkıh, kelam gibi meslek dersleri var. Sınıf mevcutları az, dolayısıyla daha iyi eğitim var.

* Samsun İHL 2. sınıf öğrencisi erkek: Diğer okullardaki gibi kızlarla çıkma falan olmuyor. Olsa da uyarıyoruz. İyi şey değil İslam'a da aykırı.

* Adana İHL öğrencisi kız: Ben İHL'ne kaydolunca bırakın katsayı problemini, üniversiteden bile haberim yoktu. Üniversiteyi çok zor, ulaşılmaz bir şey sanıyordum. Ama şimdi çalışırsam olur gibi geliyor. Tarih öğretmeni olmak istiyorum.

* İstanbul Üsküdar İHL öğrencisi kız: Üniversiteyi çalışır kazanırım. Mağdur oluşum hırsımı, azmimi arttırıyor.

Dezavantajı var mı?
Büyük bir holdingte işe giremedim
* Diyarbakır'dan 34 yaşında Doktor: İmam hatipliyim dediğiniz zaman ondan sonra hareketlerinize dikkat etmek zorunda kalıyorsunuz Çünkü kendinize bir misyon yüklemiş oluyorsunuz. Artık bir otokontrol gelişiyor. Ama İmam Hatipliyim demediğinizde herşeyi yapabilirsiniz Bir insana yapılan eleştiri o kadar önemli değil ama misyona yapılan eleştiri daha çok zarar verir.

* Adana'dan 20 yaşında erkek: İmam Hatiplik olgusu kayboldu. Eskiden İmam hatipliler kızlara laf atmazdı. Şimdiki öğrenciler okulun önünden geçen kızlara laf atıyorlar.

* Samsun'dan 20 yaşında üniversite öğrencisi bayan: Normal lisede okuyan bir kızla benim davranışım aynı da olsa bu imam hatipli, bunu nasıl yapar yaklaşımı oluyor. Bu da beni çok rahatsız ediyor.

* Adana'dan serbest meslek sahibi 38 yaşında erkek: Günlük hayatta İHL mezunu olmanın avantajını yaşadım ama İHL mezunu olduğum için büyük bir holdingte işe giremedim.

* İstanbul'dan 35 yaşında gazeteci erkek: Dezavantajını yaşadım. Dışişlerinde görev almak istedim ama olmadı. Boğaziçi Üniversitesi'nde akademik kariyer yapmak istedim, bu da olmadı.