Haberin Devamı

Önceki gün gazetelerde bir ölüm ilanı dikkat çekiyordu. İlan, İzmir'in en köklü ve en 'gizemli' ailesi olarak kabul edilen Evliya-zadeler'den Osman Refik Evliyazade'ye aitti. 61 yaşında vefat eden Evliyazade'nin cenazesi dün defnedildi. Evliyazade, Tire'deki çiftliğinde ziraat ve hayvancılıkla uğraşıyor, mazbut bir yaşam sürüyordu. Ancak onun en önemli özelliği taşıdığı soyadıydı!

Peki Evliyazade Ailesi'nin Türk siyasi tarihi açısından önemi neydi? Bu soruya cevap vermeden önce Soner Yalçın'ın kaleme aldığı ve haftalarca en çok satanlar listesinde kalan 'Efendi' kitabının sayfalarına göz atmak gerekiyor. Çünkü kitap 'Evliyazade Ailesi'nin sırrı neydi?' sorusu üzerine kaleme alınmış; sır perdesi aralanırken de Türkiye'de 'Sebataycı' tartışması alevlenmişti.

Yaşamı boyunca 4 evlilik yapan Evliyazade'nin ilk eşi Mango isimli bir hanımdı. İkinci eşi ise Saray'dan... Sultan Vahdettin'in torunu Hümeyra Sultan'ın kızı Hanzade Hanım... Bu evlilikten Neslişah ve Mesude isminde iki de kızı oldu. Peki Evliyazadeler'in tek özelliği Saray'dan kız almaları mı? Hayır...

Evliyazade Ailesi Türk siyasi tarihi açısından da çok önemli isimlere sahip. Osman Refik Evliyazade'nin dedesi Refik Evliyazade İzmir'in ilk belediye başkanlarından. 1913-1918 yılları arasında görev yapmıştı. Bir diğer dedesi Nejat Evliyazade ise Karşıyaka Spor Kulübü'nün kurucusuydu. Nejat Bey ayrıca Belçika'da futbol oynayan ilk Türk futbolcusu olarak Türk spor tarihine geçmişti.

Menderes'in akrabaları
Ve bir önemli ayrıntı daha.. Nejat Evliyazade, merhum başbakanlardan Adnan Menderes'in eşi Berrin Hanım'ın da eniştesiydi... 27 Mayıs ihtilalinden sonra Menderes'le birlikte idam edilen dönemin Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu da yine bu ünlü ailenin damatları arasındaydı! 1926'da İzmir'de Atatürk'e düzenlenen suikast nedeniyle idam edilen ünlü İttihatçı Dr. Nazım ve Atatürk'ün Dışişleri Bakanı olarak görev yapan Tevfik Rüştü Aras da ailenin diğer iki damatlarındandı.

Osman Refik Evliyazade'nin vefatıyla İzmir'in köklü ailesi Evliyazedeler tekrar gündeme geldi. Türk siyasi tarihine imzalarını büyük harflerle atan bu aileyle akrabalık ilişkisi olduğu iddia edilen bir başbakan daha var: Bülent Ecevit. Peki iddialara göre bu akrabalık ilişkisi nasıl kuruldu? Sadrazam Ahmet Tevfik Paşa'nın oğlu İsmail Okday Paşa, ilk evliliğini Sultan Vahdettin'in kızı Ulviye Sultan ile yapmıştı. Bu evlilikten Hümeyra Sultan doğdu. Ulviye Sultan ve İsmail Okday Paşa daha sonra boşandı. İsmail Okday Paşa ikinci evliliğini ise Ferhande Hanım ile yaptı. Ferhande Hanım ise Bülent Ecevit'in annesi ressam Nazlı Hanım'ın teyzesi. Sultan Vahdettin'in torunu Hümeyra Sultan'ın kızı Hanzade, ikinci evliliğini de Osman Refik Evliyazade ile yaptı.