Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanan kamu görevlilerinin aylık maaşlarından, emekli keseneğine esas matrah tutarı esas alınarak yüzde 16 oranında kişi kesintisi yapılıyor. Emekli Sandığına tabi görevlerde bulunurken bazı sebeplerle Sandıkla ilişiği kesilenler, ilişikleri kesilinceye kadar aylık ve ücretlerinden kesilmiş olan emekli keseneklerini (kişi kesintilerini), hizmet sürelerinin yeterli olması halinde, topluca ve faizsiz olarak geri alınabiliyor. Peki, Maaştan kesilen emekli keseneği nasıl geri alınır? Emekli keseneği nasıl hesaplanır? İşte emekli keseneği ile ilgili bilmeniz gerekenler ve emekli keseği hesaplama...
Emekli Sandığı Kanununa tabi olarak geçirdikleri sürelerde aylık maaşlarından yapılmış olan kişi kesintileri, Sandıkla ilişiklerinin kesilmesinden sonra talep etmeleri halinde bazılarına topluca ödenebiliyor. Peki, Maaştan kesilen emekli keseneği nasıl geri alınır? Emekli keseneği nasıl hesaplanır? Emekli keseneği hesaplama...
Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanan kamu görevlilerinin aylık maaşlarından, emekli keseneğine esas matrah tutarı esas alınarak yüzde 16 oranında kişi kesintisi yapılıyor.
Emekli Sandığına tabi görevlerde bulunurken bazı sebeplerle Sandıkla ilişiği kesilenler, ilişikleri kesilinceye kadar aylık ve ücretlerinden kesilmiş olan emekli keseneklerini (kişi kesintilerini), hizmet sürelerinin yeterli olması halinde, topluca ve faizsiz olarak geri alınabiliyor.
2020 emeklilik kesintisi belirlemesinde; kişilerin işe başlangıç dönemleri ve çalışma süreleri göz önünde bulunduruyor. Aktif sigortalı olan kişilerden yani çalışan bireylerden emeklilik kesintisi yapılarak, pasif sigortalı yani emekli, dul ve yetin olan kişilerin aylık maaşları karşılanmaktadır. Emeklilik kesintisi yapılmadan, sigorta primleri ödenmiş sayılmamaktadır.
5434 sayılı Kanunun konuya ilişkin mülga hükümlerine göre, emekli keseneklerinin geri ödenmesi mümkün olanlardan bazıları şunlar:
- İdari veya adli bir ceza sebebiyle görevine son verilenler.
- Asaletleri onaylanmadan görevlerine son verilen aday ve stajyerler.
- İstifa edenler (milletvekili seçimleri için istifa edip milletvekili seçilmiş olanlar hariç).
- İstifa etmiş (çekilmiş veya müstafi) sayılanlar.
- Emeklilik hakkı tanınmayan bir göreve naklen atananlar.
- Emeklilik hakkını kaybedenler.
- Belediye başkanlığı veya il genel meclisi üyeliğinden ayrılanlardan emeklilik hakkı tanınan bir göreve atanmayanlar.
EMEKLİ KESENEĞİNİN GERİ ÖDENMESİNDE HİZMET SÜRESİ ŞARTI
Emekli Sandığı ile olan ilişkileri yukarıda sayılan sebeplerden herhangi biri ile kesilenlere, birikmiş olan keseneklerinin geri ödenebilmesi için, fiili hizmet sürelerinin 5 yıldan az ve 9 yıldan çok olmaması gerekiyor.
Hizmet süresi 5 yıldan az olanlara emekli keseneği geri ödemesi yapılmamakta, ancak bu kişiler yeniden işe girdiklerinde Sandık iştirakçisi olabilmektedirler.
Hizmet süresi 10 yıl ve daha fazla olanlara emekli keseneği geri ödemesi yapılmamaktadır. Ancak, asaleti onaylanmadan görevine son verilen aday ve stajyerler ile emeklilik hakkını kaybedenlere, emekli keseneği iadesi yapılırken hizmet süresinin 10 yıldan az olup olmadığına bakılmamaktadır.
EMEKLİ KESENEĞİ NASIL HESAPLANIR?
Emekli keseneği hesaplamasında kişilerin; 01.10.2008 tarihinden önce ve sonra göreve gelen göreve başlamaları dikkate alınıyor. Belirtilen tarihten önce ve sonra işe başlayan kişilerden alınacak emekli keseneği oranının belirlenmesi için kullanılan işlemler şu şekilde:
01.10.2008 TARİHİNDEN ÖNCE GÖREVE BAŞLAYAN MEMURLAR
• Emekli keseneğiyle bire bir uyumlu gösterge aylığı iktarı
• Ek gösterge aylığı miktarı
• Taban aylık limiti
• Kıdem aylık limiti
• En yüksek devlet memuru maaşı X ek gösterge bağıl oranı / 100
Belirtilen tüm oranlar toplandıktan ve diğer işlemler gerçekleştirildikten sonra çıkan sonucun yüzde 16'sı oranında emekli keseneği alınacaktır.
01.10.2008 TARİHİNDEN SONRA GÖREVE BAŞLAYAN MEMURLAR
• Emekli keseneğine esas alınan gösterge maaşı limiti
• Ek gösterge maaşı
• Kıdem aylığı limiti
• Taban maaş limiti
• Özel ve diğer tarzdaki tazminatlar
• Makam tazminatı
• Kıdem / görev tazminatı
Belirtilen tüm ödeme ve tazminat türleri toplandıktan sonra; çıkan sonucun yüzde 14'ü oranında emekli keseneği yapılacaktır.
EMEKLİ KESENEĞİ HANGİ DURUMLARDA ALINAMAZ?
Sosyal güvenlik kurumlarına tabi olarak geçen hizmetlerin birleştirilmesi hakkındaki 2829 sayılı kanunun ‘Hizmetlerin İhyası Başlıklı’ 5’inci maddesi şu hükmü içeriyor:
“Bir kurumla ilişiği kesildikten sonra diğer kurumlardan birinde sigortalı olanların, önceki kurumlarda birikmiş prim ve kesenekleri geri verilmez ve toptan ödemeleri yapılmaz. Ancak;
a) Kesenek, prim veya toptan ödemelerini aldıktan sonra diğer kurumlardan birinde sigortalı olanlar aldıkları paraları;
1. İstekleri üzerine aylık bağlanacak olanların, istek tarihinden en az 6 ay önce,
2. Malullük veya ölüm, 60 yaşın doldurulması, Emekli Sandığı’na tabi görevlerden kurumlarınca resen veya yaş haddinden emekliye sevk edilme nedenleriyle görevleri ile ilgileri kesilenlerin, görevlerinden ayrıldıkları tarihten itibaren 6 ay içinde, (değişik: 24/8/2000-KHK-616/65 md.) kendileri veya hak sahipleri tarafından aldıkları kuruma, o kurumun kendi mevzuatına göre hesaplanan tutarını,
b) Kesenek, prim iadesi veya toptan ödeme hakkı doğduğu halde paraları zamanaşımına uğrayanların, zamanaşımına uğrayan paraları faizsiz olarak (a) bendinde yazılı süreler içinde kendileri veya hak sahipleri tarafından ilgili kuruma, toptan ödedikleri takdirde bunların da bu hizmetleri 4’üncü madde gereğince birleştirilir...”
