Haberin Devamı

Milli mücadele sırasında Anadolu’daki Türk ordusu için istihbarat toplayan, Atatürk’ün görevlendirdiği Ekrem Baydar’ın anıları, “Mustafa Kemal’in Gizli Teşkilatı” adlı kitapla gün ışığına çıktı. Sami Karaören tarafından hazırlanan kitapta teşkilatın kuruluşundan kapatılışına kadar birçok bilgiye yer veriliyor.

Mustafa Kemal’in Gizli Teşkilatı, Ekrem Baydar’ın 1970’de anlattığı anılarının toplanmasıyla ortaya çıkmış. Binbaşı Ekrem Baydar 1920’de bizzat Atatürk’ten aldığı bir zarfla İstanbul’daki 20 kişilik ilk istihbarat teşkilatını kuruyor. Teşkilat Anadolu’ya kaçırılan birçok silah ve topun yanında, Atatürk’ü öldürmek için Ankara’ya geçen İngiliz Ajanı Hintli Mustafa Sagir’in yakalanması ve Eskişehir-Afyon hattındaki Yunan Ordusu’nun yerleşim haritası ve detaylı bilgilerini alarak Büyük Taarruz öncesi başarılar kazanıyor. 4 Ekim 1923’te teşkilat Mustafa Kemal’in emriyle kaldırılıyor. Genelkurmay Başkanlığı’nda bir göreve atanan Ekrem Baydar ise orduda ilerleyerek Korgeneral olarak emekli oluyor. Baydar’ı önemli kılan diğer önemli görevi ise İzmir Suikasti sırasında İstanbul Emniyet Müdürlüğü yapması. Ekrem Baydar 1937’de Dersim İsyanı sırasında karşımıza Tunceli Genel Valisi olarak çıkıyor. İşte “Atatürk’ün istihbaratçısıydım” diyen Baydar’ın anılarından milli mücadelede istihbarat savaşları.

Ramazan topu diye cepheye top gönderdiler

Anadolu’ya kaçırılan silahlar için İngiliz-İtalyan gerginliğinden yararlanıldı. Daha önce aranması diplomatik sıkıntı yaratan İtalyan Loyd-Triestino Kumpanyası’na ait gemilerle birçok silah ve hurda fiyatına bir İtalyan sanayiciye aldırdığımız toplar İnebolu’ya ulaştırıldı. Atatürk’ün istediği 7.5’lik seri ateşli sahra topları ise Ramazan’da iftarı haber vermek üzere kullanılacağı bahane edilerek Anadolu’ya kaçırıldı. Hafif malzeme, silahlar ve personel ise fedakâr Karadeniz çocuklarının yelkenlileriyle Türk ordusuna ulaştırıldı.

Vatansever Ermeni Pandikyan Efendi

Yaptığı hizmetlerle büyük yarar sağlayan Ermeni Arman Pandikyan, Kurtuluş Savaşı sonrasında yaptıklarından dolayı İstiklal Madalyası’yla ödüllendirildi. İngiliz İstihbarat Karargahı’nda çalışan Pandikyan Efendi, Türkiye’ye özel olarak gönderilen İngiliz Ajanı Bennet’in tercümanlığını yapıyordu. Teşkilat tarafından Galatasaray’da kaçırılan Pandikyan, İngilizler adına çalıştığı için utandığını ve gözünün boyandığını anlatarak milli mücadele saflarına şunları söyleyerek katıldı: “Ailemi, çocuklarımı size rehin ederken şerefim ve namusum üzerine söz veriyorum. Bu dakikadan itibaren hem düşmanın parasını alacağım, hem de emrinizde olarak vatanıma hizmet edeceğim.”

Çakmak’ı tıraş eden er İngiliz ajanı

Savaş döneminde ajanların karşı tarafa sızması sık sık rastlanan bir durumdu. Genelkurmay Başkanı Fevzi Çakmak dalgın olduğu bir gün kendisini tıraş eden erin yüzünü bir yerden tanıyordu. Çakmak, teşkilatın kendisine İstanbul’dan gönderdiği İngiliz ajanlarının fotoğraflarını inceleyince aradığını bulmuştu. Resimlerin arasında o er tam olarak belli oluyordu. Çakmak’ı tıraş eden er derhal gözaltına alındı. Soruşturma sonucu erin sahte kimlikle orduya katıldığı ve İngiliz ajanı Nelson tarafından görevlendirildiği ve yerel ajan Rum Yorgi olduğu ortaya çıktı.

Atatürk ölümden nasıl kurtuldu?

İngiliz Ajanı Nelson’un (Ramiz Bey) İstanbul’a getirdiği Hintli Türkoloji Profesörü Mustafa Sagir’in planı, Atatürk’ü öldürüp milli mücadeleyi sekteye uğratmaktı. Ancak teşkilat, İstanbul’dayken çok dikkat çeken Sagir’i takip ettiğinde ilginç bir olayla karşılaştı. Sagir, İngiliz ajanı Nelson’la sık sık geceleri buluşuyordu. Bunun üzerine Binbaşı Baydar, Sagir’in fotoğraflarını çektirerek Ankara’ya gönderdi. Mustafa Kemal riskleri göze alarak Sagir’le Ankara’da Meclis’te görüştü. Planı bildiği için toplanan parayla ilgili olarak bundan sonra İçişleri Bakanı Adnan Adıvar’la görüşmesini söyledi. Sagir, planı Nelson’a yazdığı bir mektupta kullandığı gizli mürekkeple anlattı. Mektubu ele geçiren teşkilat, kimyager Avni Refik Bey’in yardımıyla fenol fitaleynle yazılmış notları amonyak kullanarak açığa çıkardı. Mustafa Sagir 24 Mayıs 1921 gece 04.30’da Ankara’da idam edildi.

Yunan Ordusu’nu çökerten harita

Yunan Ordusu hakkındaki en büyük istihbarat, Eşkişehir-Afyon hattındaki Yunan Birlikleri’nin haritası ve son bilgiler İstanbul’da Yüzbaşı Kemal’in sınıf arkadaşı olan Fransız İstihbarat Karargahı Müdürü’nden alındı. Atatürk ve kurmayları teşkilatın ele geçirdiği detaylı bilgilere inanmakta zorlanınca Ekrem Baydar köylü kıyafetleri giyerek İzmit’e geçti. Sonrasında Sapanca’da bulunan Atatürk’le yaptığı gizli görüşmede bilgilerin ele geçiriliş öyküsünü anlattı. 26 Ağustos 1922’de başlayan Büyük Taarruz, İzmir’de denize dökülen Yunan Ordusu’nun Anadolu’dan çıkarılmasıyla sonuçlandı.

Mali işleri Keresteciyan yürüttü

Berç Keresteciyan İstanbul’da bulunan İngilizlere ait Osmanlı Bankası’nın Para Muameleleri Servisi Müdürü’ydü. Teşkilatın bütün para dağıtım işlerini büyük bir gizlilikle yürüten Keresteciyan, Ekrem Baydar’la birlikte oluşturdukları Osman Efendi adlı hayali bir kişi üzerinden teşkilata para aktardı. Aynı zamanda Kızılay İkinci Başkanı olan Keresteciyan, Anadolu’ya takalarla ilaç gönderme işini organize etti. Keresteciyan 1935-1946 arası 4 dönem Afyonkarahisar milletvekilliği yaptı. 1949’da İstanbul’da vefat etti.