Türkiye’de kültürün en büyük müşterisi kadınlar. Erkeklere göre daha çok kitap ve CD alıyorlar. En çok okuyanlar ise öğrenciler başta olmak üzere mühendis, mimar, doktor ve finans sektöründe çalışanlar
Küçük, loş ışıklı, kendi halinde mekanlardı bir zamanlar kitapçı dükkanları... Sessizce içeri girer, birkaç dakika dolanır, burnuna düşürdüğü gözlüğünün ardından sizi süzmekte olan kitapçı amcaya sorardınız ‘falancanın kitabı geldi mi’ diye... Sonra daha büyük, daha ışıltılı, daha şenlikli kitapevlerimiz oldu.. 10 yıl önce de ilk D&R’la tanıştık. Yurtdışında Barnes&Noble’ları görünce, ’ah ah bizim de böyle şık kitapevlerimiz olacak mı günün birinde“ diye dertlenenler muradına erecekti. Birbiri ardına açılan dev D&R mağazaları Avrupa ve Amerika’dakiler gibi etkileyici mekanlara dönüştü. Kitap ve müziği buluşturan bu konseptle Türkiye ilk kez tanışıyordu. Bugün D&R, ürün gamında 200 binden fazla yerli, yabancı kitap, müzik ürünü, DVD, hobi ve multimedya ürünleriyle dev bir mağazalar zinciri. 3 yıldır genel müdürlük koltuğunda oturan Kürşat Demircioğlu bundan sonraki misyonlarının D&R’ı içinde kafeleri, sinemaları, dinlenme köşeleri, kitap okuma bölümleri bulunan birer kültür merkezine dönüştürmek olduğunu söylüyor. 4 milyon YTL harcayarak açtıkları İstanbul Kanyon ve Ankara’daki yeni mağazaları bu hedefin simgesi....
• Kanyon 53’üncü mağazanız.. Hızla büyüyorsunuz, kitap okumaz denen Türk halkı değişti mi, ne oldu?
Şık, kaliteli mağazalar yapıp, insanların burada iyi vakit geçirebilmesini sağladığınızda bir de 18 taksit gibi kampanyalarla tüketiciyi teşvik ettiğinizde kitap da CD de satılıyor. Bizim insanımız ‘Bugün kitapçıya gideyim, kitap CD alayım’ demiyor pek. Caddede yürüyor, D&R’ı görüyor, ‘Bir girip bakayım ne var ne yok’ diyor ve satın alıyor. Çok noktada büyük mağazacılık... Başarımızın sırrı bu. 2007’nin mayıs ayında 10. yılımızı kutlayacağız. Geçen yılki ciromuz 50 milyon dolardı. Bu sene 80 milyon civarında olacak. İki yıl sonra 200 milyon dolara çıkarız....Bu büyüme gerçekten pek kolay rastlanabilen bir şey değildir.
• Kanyon’daki yerinizi Barnes&Noble’ın almak istediği ama sizin atak davrandığınız söyleniyor...
Yok, öyle olmadı. Ama sektöre mutlaka yabancı yatırımcı girecek. Biz de görüşmelerimizi sürdürüyoruz.
• Bir günde toplam kaç kişi giriyor D&R mağazalarına ve ne kadar alışveriş yapılıyor?
Ayda 1 milyona yakın kişi giriyor mağazalarımıza. 300-400 bin kişi alışveriş yapıyor. Yaklaşık 300 bin kişinin de D&R kartı var.
• Türkiye’de en çok ne okunuyor, ne dinleniyor?
Kitapta Türk romanı, tarih, dünya romanı, macera en çok satan türler. Müzikte Türkçe pop... DVD’de aksiyon filmler... En çok satan dergiler de kadın dergileri...
• En çok satan teknoloji ürünü ne?
mp3 player, ipod ve fotoğraf makinesi...
• Türkiye’de okurun genel bir profilini çizdiğinizde ne görüyorsunuz?
Ağırlıklı olarak kadın olduğunu görüyorum. Müşterilerimizin de çoğu kadındır. Tabii çocuk ürünleri alışverişini de onların yaptığını gözardı etmemek lazım. Genel olarak kadınlar kültür, sanat ürünlerini daha çok tüketiyor diyebiliriz. Üniversite öğrencileri en büyük kitlemiz. Sonra mühendisler mimarlar, doktorlar ve finans söktöründe çalışanlar geliyor.
Müşteriyi mağazada tutmak için ‘gerilla yöntemi’ uyguluyoruz!
• Mağazada ortalama ne kadar vakit geçiriyor müşteri?
Bunun ölçümlerini yaptırıyoruz. Önceleri birkaç dakikayla sınırlıydı. Son birkaç yılda ortalama 20 dakikaya yükseldi. Müşteriyi içerde tutmak için devamlı değişiklik yapıyoruz. Kitapların, CD’lerin, rafların yerini, şeklini değiştiriyoruz.
• Aradığımız şeyi yerinde bulamamak bilerek yaptığınız bir şey yani!
Evet. Buna ’gerilla yöntemi’ deniyor perakendecilikte. Hep aynı mağaza müşteriyi sıkar, dikkatini çekmez. Amaç ’Aa burası değişmiş bi bakayım’ dedirtmek lazım. Müşteri mağazayı ezberlemeyecek. Ezberlerse kısa kalır, halbuki bizim istediğimiz tutabildiğimiz kadar uzun süre tutmak.
• Oturup saatlerce kitap okunabiliyor D&R’da. Bunun satışı düşüreceğini düşünmüyorsunuz herhalde...
Elbette... Tam tersi biz insanlar içerde kitap okusun istiyoruz, bunun için okuma alanı yaptık. Çünkü biliyoruz ki okuyan insan alır da. Eskiden dokunduğun şeyi almak zorundasın gibi hissettiriyorlardı mağazalarda. Bu çok saçma. Yurtdışındaki büyük kitapevlerine girin. Bir sürü insanı kitapları açmış okurken görürsünüz. Kimse itiraz etmez. O kültürü ülkemize taşıdık. Mağazalarımızda 2-3 saat kitap okuyanlar var artık. Bu da bizi çok memnun ediyor.
Gelecek ay dijital müzik satışına başlıyoruz
• Teknoloji alanında yeni yatırımlar var mı? Örneğin dijital müzik satışı?
Dijital müzik satışına Ekim ayında başlıyoruz. Mağazalara kiokslar koyacağız. İstediğiniz şarkıyı dinleyip satın alabileceksiniz. 1 YTL’ye şarkı. Kampanyalar olacak, mesela mp3 player satın alana, istediği şarkıları bedava indireceğiz. Dünya dijital müziğe giderken biz bu işin dışında kalamayız.
• Dijital müziğin sektöre nasıl bir etkisi olur?
CD yapmak bundan sonra zorlaşacak. En çok satan 30-40 binlere düştü. Firmalar albüm yaparken çok seçici davranacak artık... Bizim gibi zincir mağazalar tutuyor sektörü ayakta. Bir yabancı CD’yi biz raflarımıza koymadığımızda hiç yaşam şansı yok... Dijital müziğin etkilerini biraz da yaşayarak göreceğiz...
• En fazla satış yapan D&R hangisi?
İstanbul Atatürk Havalimanı ve Ankara’daki Ankamaal mağazalarımız. Şimdi Kanyon da ilk üçe girdi. A ve A+ bölgelerde satışlar iyi. Beyoğlu gibi karaborsa satış olan yerlerde verimliliğimiz düşüyor. Bunu taksit avantajıyla aşmaya çalışıyoruz.
• Sipariş hizmetiniz de var değil mi?
Evet. Kitap, CD, DVD, bulamadığınız herhangi bir ürünü 24 saatte ücretsiz olarak ulaştırıyoruz.
• Türk okuru ve müzikseverinin Avrupalı okur ve müzik takipçisinden ne gibi farkları var sizce?
Orada kitap ve müzik hayatın merkezinde. Avrupa’da bir bookstore’da gece 11’de bile kitap alışverişi yapan insanlar görebilirsiniz. Bizde tek kişi olmaz. O saatte evde televizyon izler. Tabii satın alma gücü ve fiyat politikaları da etkili. Bir dönem kitap hakikaten pahalıydı. Şimdi daha ekonomik. 10 YTL’ye bir kitap alıyor 18 ay taksitle ödeyebiliyorsunuz. Pahalı imajını artık yıktığımızı düşünüyorum. 3 YTL’lik dergiyi 18 ay taksitle başka nereden alabilirsiniz?
• Kaç kişi çalışıyor, ekibi nasıl seçiyorsunuz?
600 kişi. 2 sene içinde 2 bin kişiye çıkacağız. Kitap, müzik ve teknolojide genel kültür sahibi olmak elemanlarımızda aradığımız ilk şart.
• Zor oluyor mu bu böyle eleman bulmak?
Bu sektörde kaliteli eleman bulmak, yetiştirmek güç. Üzülerek söylüyorum, çalışma konusunda performansı olan bir nesil yetişmiyor maalesef... Bu yüzden en büyük sıkıntımız insan kaynağı.
