Haberin Devamı

TOKAT (AA) - EKBER TÜRKOĞLU - Roma İmparatoru Jül Sezar'ın Tokat'ın Zile ilçesinde kazandığı zaferin ardından söylediği belirtilen "Veni, vidi, vici (Geldim, gördüm, yendim)" sözüyle özdeşleşen tarihi Zile Kalesi, binlerce yıllık geçmişi ve ilçeye hakim konumuyla ziyaretçilerini ağırlıyor.

Zile'nin merkezinde antik çağlarda kurulduğu belirlenen höyük üzerine inşa edilen kale, ilçenin simge tarihi yapıları arasında yer alıyor. "Sezar'ın Kalesi" olarak da bilinen yapının kuzeydoğusunda, kayalıklara oyulmuş Roma dönemine ait tiyatro bulunuyor.

Tarihi kaynaklarda kuruluşunun Asur Kraliçesi Semiramis'e kadar uzandığı belirtilen Zile, Hitit, Frig, Pers, Pontus, Roma ve Bizans başta olmak üzere farklı medeniyetlerin izlerini taşıyor.

Kalenin, Sezar'ın Pontus Kralı II. Pharnakes'e karşı kazandığı Zela Savaşı'nın ardından dünyaca ünlü sözünü söylediği yer olduğu belirtiliyor. Bu sözün 2012 yılında marka tescilini alan Zile Belediyesi, kale tanıtımlarında da artık bu sözü kullanıyor.

Kente gelen ziyaretçiler, "Sezar Yolu" adı verilen caddeden geçerek ulaştıkları kaleden Zile'yi kuşbakışı izleyebiliyor. Onarım çalışmalarıyla korunan kale, tarihi dokusunun yanı sıra ziyaretçilerin dinlenip vakit geçirebildiği alanlara da sahip.

Tokat Müze Müdürlüğü başkanlığında, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Murat Tekin'in bilimsel sorumluluğunda, Dr. Öğretim Üyesi Şengül Dilek Ful ve Dr. Öğretim Üyesi Hatice Uyanık'tan oluşan kazı ekibi tarafından 2022 yılında yapılan çalışmalar 3 hafta sürdü.

Haberin Devamı

Zile Kalesi'nde daha önce Valilik koordinesinde İl Özel İdaresince yürütülen çalışmalarda, doğal taş, yürüyüş yolları, temaşa alanları, aydınlatma, yeşillendirme, kameriye ve dinlenme mekanları yapıldı.

- Anadolu'nun ilk "dolma kalesi"

Zile Kalesi, Anadolu'nun zemini doldurularak yapılmış ilk "dolma kalesi" olma özelliğiyle de dikkati çekiyor. Kalede bir saat kulesi, surlar, zindan, burçlar, doğu kısmında bir amfitiyatro bulunuyor.

Kalede, üzerine Sezar'ın ünlü sözünün işlendiği bir taş da sergileniyor.

Kalenin, Hitit, Frig, Roma, Selçuklu ve Osmanlı medeniyetlerine ev sahipliği yaptığı biliniyor.

- "O söz bu ilçeden çıktı"

Zile Belediyesi Müze Sorumlusu Kurtuluş Uygun, AA muhabirine, Zile Kalesi'nin geçmişinin yaklaşık 7 bin yıl öncesine uzandığını söyledi.

Haberin Devamı

Kalenin ana kaya üzerine toprak tesviyesi yapılarak yükseltilen yaklaşık 80 metre yüksekliğindeki bir alanda bulunduğunu belirten Uygun, Zela Savaşı'nın Zile'de yapıldığını ifade etti.

Sezar'ın savaşı kazanmasının ardından "Veni, vidi, vici (Geldim, gördüm, yendim) " sözünü söylediğini anlatan Uygun, şunları kaydetti:

"Kentimizin en büyük tarihi adımlarından, anekdotlarından biri. Büyük Roma Komutanı, siyaset ve devlet adamı Jül Sezar'ın bu mekana gelip Roma devletinin doğu sınırını belirlediği bu meşhur alan. Meşhur Zela Savaşı. Nerede yapıldı? Zile ilçesinde yapıldı. Tarihin en kısa mektubuydu, Bu Zile ilçesinde yapıldı. En veciz sözlerinden birisiydi ve tarihten günümüze damga şeklinde gelen bir söz oldu.

O meşhur savaşı gerçekleştirir gerçekleştirmez Roma'ya o veciz sözü söylüyor; 'Veni vidi vici, geldim, gördüm, yendim.' Belediyemizce yapılan çalışmalar sonucunda proje çalışmaları düzenlendi. Tarihsel kimlik incelendi. Bunun peşi sıra tescilleme çalışmaları yapıldı. Dünyaya mal olmuş bir söz bu kentten çıktı ve yeniden onu buraya mal ettik. Artık bu söz Zile'ye ait bir söz haline geldi."