Bu hafta kaptan pilotlar gibiydim. Ya asfalt üstünde ya havada. Yeşil köşe ilan ettiğim bir pazartesi günü dünyaya bıraktığım haddi hesabı olmayan karbon izinden söz etmek de hiç yakışmadı farkındayım. Fakat leylekliğin de bir haddi varmış, sonunda vücut isyan etti ve intikamını çok antikarizmatik bir şekilde aldı. Çok bozuldum, çoook... Ama şimdi anlatamam. Zira bugün mavra günü değil. Bugün söz pazartesi doğacımız Yücel’de. Yes Yücel, başla...
Mutlu T.

*****

Yeşil Köşe
ÇEVRECİNİN DANİSKASI
Yücel Sönmez yucelyus@gmail.com

Dersim’in ormanları memleket dışı mıdır?

Ev sahipliği yaptığı 1500 bitki türüyle Türkiye’nin en zengin önemli bitki alanlarından biri...
Çoğu endemik (sadece oraya özgü) 109 bitki taksonuna (türüne) ev sahipliği yapıyor ve bunların 17’si dünyada sadece burada bulunuyor.

11 kelebek türü açısından uluslar arası öneme sahip.
Üreyen kuş türleri ile dünya ölçeğinde öneme sahip.
Dağ keçisi, çengel boynuzlu dağ keçisi ve vaşak gibi büyük memeli türlerinin Türkiye’de ki son sığınaklarından biri...
Türkiye’nin ilk milli parkı...
Evet, burası Munzur...
Yani Dersim...

Bugüne kadar maruz kaldığı zulümlerle, ismiyle, dağıtılan beyaz eşyayla ve silahlı çatışmalar nedeniyle sık sık gündeme gelen ilimiz...

Mağduriyetlerin coğrafyası...
Siyasetin belli bir kesimin sempatisini toplamak için mağduriyetini sahiplenmeye çalıştığı, deneme tahtası olarak seçtiği il...

Ancak ne yazık ki Dersimde sadece insanlar mağdur değil.
Belki de insanlardan daha çok Dersim’in doğası mağdur. Dili olmadığı için bağıramayan bu eşsiz zenginlikteki Dersim’de bugünlerde adeta bir doğa soykırımı yaşanıyor.
Hem de günlerdir...

Evet günlerdir Dersimin ormanları cayır cayır yanıyor.
Ancak kimsede çıt yok.

Ne siyasilerden, ne Çevre ve Orman Bakanlığı’ndan, ne medyadan ne de çevre örgütleri ve çevrecilerden...
Zihniyet açık...

Batıda orman yanınca memleket, doğuda yanınca siktir et...
Oysa bu ülkenin insan dâhil tüm zenginliklerinin temelinde doğal zenginlikleri yatıyor... Bunu kaybettiğimizde bizi biz yapan tüm değerleri de kaybedeceğimizden hiç şüphe yok.
Doğal zenginliklerimiz yok olduğunda belleğini ve yaşam enerjisini yitirmiş bir toplum olarak bizi ne açılımlar ne mükemmel anayasa ve hukuk, ne de demokrasi kurtarır...

***
5 maddede endemik

* Yeryüzünün yalnızca belirli bölgelerinde yayılış gösteren (yaşam alanı belirli bir bölgeyle sınırlı) canlı tür ya da cinslerine endemik denir.

* Türkiye Kuzey yarımküre ılıman kuşakta bitki zenginliği en yüksek ülkedir Türkiye’de 10 binden daha çok tür yaşar. (Bütün Avrupa kıtasında 12 bin tür mevcut)

* Bunların %34’ü yalnızca Türkiye’de yaşar.

* Bu endemiklerin 451 kadarı da tek nokta endemiğidir. Yani bunlar yeryüzünde çok dar alanlarda yaşarlar. Kiminin yeryüzünde yaşadığı yer bir evden daha büyük değildir.

* Türkiye’de ortalama her hafta yeni bir bitki türü keşfedilmektedir.

* Yaklaşık iki endemik bitki türünün biri tehlike altındadır (CR, EN veya VU kategorileri).

***
Kaçırmayın...

Bütün gazeteler, U2’nun solisti Bono’nun boğaz köprüsünden yürüyerek Avrupa’dan Asya’ya geçeceğini yazıyor... Mutlaka izlenmeli... Kıta değiştiren bir insanın yüzündeki ifade bence görülmeye değer...

İstanbul sadece iki kıta arasında insan geçişini sağlamıyor. Kuşlar için de çok önemli bir geçiş noktası.
Nisan gibi baharda İstanbul’un üzerinden geçerek Avrupa’ya giden tüm kuşlar bugünlerde İstanbul üzerinde dönüş yolunda...

Milyonlarca yıldır hiç şaşmadan gerçekleşen bu muhteşem doğa olayına tanıklık etmek için başınızı sık sık havaya kaldırmanız yeter.

Eminim siz de tepenizden geçen binlerce leylek ve yırtıcıyı gördüğünüzde en az Bono’yu görmüş kadar heyecanlanacaksınız.