Bayramınızı hangi isimle kutlayayım?

Haberin Devamı

Şeker mi Ramazan mı tartışması herhalde bu yılın en lüzumsuz tartışması oldu.

Bunun Müslüman cemaat içinde bir yara, bir dert olduğunu bilmiyorduk. Peki kendi adıma söyleyeyim: Bilmiyordum. (Bizim ailede ne denirdi? Ramazan galiba. Ama şeker denince hiddetlenen birini de hatırlamıyorum)

İnternette dolaşınca gördüm ki yıllardır tartışılır dururmuş. Google’da “Ramazan Bayramına Şeker Bayramı demek” diye girdim ne kadar “sözlük” varsa (İTÜ, Uludağ, ekşi) hepsinde har har tartışılıyormuş.

En ateşlisi itüsözlük’te. 2007 yılında yazılmış bir madde:

“Bu önemli güne başkaca isimler takmak günün anlam ve öneminin atlanması demektir. Cumhuriyetimizin ilan edildiği 29 Ekim 1923’ün yıldönümüne tekabül eden güne Cumhuriyet Bayramı yerine örneğin “Resmi geçit bayramı” veya “Şiir Bayramı” demek ne kadar yanlışsa Ramazan Bayramına da Şeker Bayramı demek o kadar yanlıştır.” demiş smbs kod isimli bir arkadaş mesela.

(Katılmıyorum. “Resmi Geçit Bayramı” bir küçümseme, bir olumsuzlama içeriyor. Şeker Bayramı lafında böyle bir niyet yok..)

Atlejant kod isimli bir başka arkadaş ise ona şu cevabı vermiş:

Peki “şeker bayramı” Allahsız solcuların uydurması mı? Değil. Peki, neden şeker bayramı? Zira bu bir temayül. Yıllardan beri Ramazan’da şeker yer çocuklar. Kapı kapı dolaşır ve şeker ister. Başka bir zaman, kapına şeker istemeye geldiğinde def edeceğin çocuk grubuna, bu bayramda gelenek olduğu üzere şeker verirsin.

Bu sebeple, bu gelenekten ötürü buna şeker bayramı denir. Ha iddia edebilirsin ki “Ramazan demek farzdır, zorunludur çünkü islam dünyası böyle diyor” Ben de derim ki halt etmişsin sen onu! ‘îd ul-fitr’dir Araplarda bu bayramın adı. Ve bu da “oruç açma bayramı” demektir. (veya “oruçtan sonraki ilk yemeği, kahvaltıyı” da sembolize eder.)

N’oldu? Hani ramazan? Bilelim öğrenelim.

Bu da pek bilimsel bir açıklama değil, zira çocuklar Kurban Bayramı’nda da şeker için dolaşırlar, baklava o bayramda da yapılır. Ayrıca Ramazan Bayramı’nda davulcu da dolaşıyor bahşiş için. Davul bayramı demiyoruz. Kurban Bayramı’na da Pirzola Bayramı demiyoruz.

Geçen senelerde bir kutlu/mübarek çekişmesi vardı. Dini bayramların “kutlu” olamayacağını ancak “mübarek” olabileceğini şiddetle savunan bir grup ile karşı karşıyaydık.

Bayramımız kutlanıyorsa mütedeyyin, mübarek olması dileniyorsa hayli dindar birinden geldiğini anlıyorduk mesajın. Bu bayramda “rengini” belli etmenin yolu ise Ramazan veya Şeker Bayramı’nı kutlamak belli ki.

Madem o kadar etimoloji meraklısıyız, “doğrusu id-ül fitr’dir,”ler falan o halde “bayram” kelimesine gelelim.

Soğdca’dan (Orta Asya’da konuşulan Hint-Avrupa dil ailesine bağlı, İran kökenli antik bir dil) gelme bir kelime: “Patram”. Neşe, huzur, mutluluk, sükûn demek.

İslamla ilgisi yok. Ama fark eder mi?

Neşe, huzur, mutluluk, sükûn. Hepsi sizin olsun. “Renginiz” ne olursa olsun.

DİĞER YENİ YAZILAR