Her geçen yıl grip konusunda daha da bilinçleniyoruz. Bize gelen sorulardan anladığımız bu, zira en çok sorulan sorular arasında grip ve grip aşısı var...
İzmir’den yazan bir emekli okurumuz, bölgede grip aşısı kalmadığından yakınıyor. İşin güzel yanı grip aşısına talebin artmış olması, kötü yanı yetersiz kalması. Yine de okurumuzun içini rahatlatalım. Ekim sonuna kadar değil, kasım sonuna kadar vaktiniz var bu aşıyı yaptırmak için. Bir diğer merak edilen konu da zatürre aşısı. Özellikle yaşlılar için zatürre ciddi sonuçlar doğuruyor. Ve kalp-damar sorunu olan hastaların mutlaka bu aşıyı yaptırması gerek. Üstelik 5 yılda bir kez yaptırmak yeterli...
88 yaşındaki babama 90’lı yıllarda grip aşısı yaptırdım. İlk sene aşıdan 20-30 gün sonra aşırı bitkinlik, yorgunluk şikayetleri başladı ve yaklaşık 6 ay sürdü. İkinci sene yaptırdım. Bu sefer hem aşırı bitkinlik oldu hem de bütün ağzında hiçbir şey yiyip içemeyecek şekilde yaralar oluştu. Bu böyle 1 ay kadar devam etti, babam iğne ipliğe döndü. Ancak aşırı bitkinlik ve kırıklık yine 6 ay sürdü. Üçüncü sene yine bu durum ortaya çıkınca hastaneye götürdük. İç hastalıkları uzmanı, dermatolog ve diş hekimi bir araya geldi ve ‘Behçet Hastalığı’ olabileceğini söyledi. Çapa Tıp Fakültesi’ne bu konunun uzmanı bir profesöre götürdük, o da kesinlikle ‘Behçet Hastalığı’ olmadığını belirledi. Sonunda babam bunun grip aşısı sonucu olduğuna kendi kendine karar verdi. Bu olaydan sonra hiç aşı yaptırmadık ve bu şikayetler de yinelenmedi. Babamın ne şeker, ne tansiyon, ne kolesterol, hiçbir rahatsızlığı yok. Yumurta alerjisi de yok. Ama bu konu hâlâ bizim için bir soru işareti. Siz ne dersiniz? Mehpare K.
Grip aşısının bildiğimiz böyle yan etkileri yok.
Peki hocam Behçet Hastalığı olabilir mi?
Hastayı görmeden bir şey söyleyemem. Benim uzmanlık alanım değil. Ama İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi bu konuda referans merkezlerinden biridir. Dolayısıyla gösterdikleri profesör ‘yok’ dediyse yoktur. Ancak bu hastamız bir daha grip aşısı yaptırmasın. Arada bu tür yan etkileri olduğuna dair bir bağlantı olduğunu bilmesek bile... Üstelik zaten bu kişi sağlıklı. Yani mutlaka grip aşısı yaptırmasını gerektiren altta yatan bir hastalığı olmadığına göre grip aşısı yaptırmasına da gerek yok.
GRİP AŞISININ YAN ETKİLERİ 1-2 GÜNDE GEÇER
Hastamızın anlattığı türden şikayetlere grip aşısı sebep olmuyorsa, ne sebep olabilir?
Bence grip aşısı yapmış olamaz. Çünkü böyle bir etki 6 ay sürmez. Üstelik bu olay 10 yıl önce olmuş. 10 yıl öncesinin teşhisini şimdi koyamayız.
Hocam daha önce de konuşmuştuk ama tekrarlayabilir miyiz? Grip aşısının yan etkileri neler?
Bütün aşılar gibi bildiğimiz yan etkileri var. Yani hepimizin okul çağından hatırladığımız gibi aşı yerinde ağrı, şişme olabilir. Ateş yükselmesi, kırıklık, halsizlik olabilir. İnsan kendisini aşı yaptırdıktan sonra, ilk 24 saat içinde grip olmuş gibi hissedebilir. Ama bu geçici bir durumdur, etkisi en geç 1-2 gün içinde tamamen kaybolur. Bu etki insanı çok rahatsız ederse parasetamol gibi bir ateş düşürücü, ağrı kesici ilaç alınabilir. Bunlar aşının lokal dediğimiz ve bildiğimiz yan etkileri. Çok nadiren bulantı, kusma ya da deri döküntüsü de tanımlanmıştır. Ama bunlar kayda değmeyecek nadir yan etkilerdir. Aşının bir de bilmediğimiz yan etkileri olabilir. Kuşkusuz grip aşısıyla vücuda virüs parçacıkları girer. Bunların, tüm aşılar için yine geçerli, koruyucu etkilerini biliyoruz ama vücuda herhangi bir zararlı etkileri olup olmadığını bilmiyoruz. O nedenle de ‘Sebebini bilemediğimiz hastalıkların çıkışında, acaba aşıların da rolü var mı?’ diye sorgulanmıştır, sorgulanmaktadır. Mesela multipskleroz gibi, MS gibi dejeneratif sinir ya da beyin hastalıklarında aşıların etkisi hâlâ sorgulanmaktadır. Ama kanıtlanmamıştır. Bugün için arada gösterilmiş böyle bir bağlantı yoktur. Buna rağmen yine de merkezi sinir sistemi hastalığı olanlara, bir nöroloğun tedavisinde olanlara aşı yaptırmadan önce doktorlarının fikrini almasını öneririz.
Normal insanlarda da aşının beyin üzerinde etkisi olabilir mi?
Normal insanlarda aşının böyle bir etkisi bilinmiyor. Ama ben ne de olsa, bir bilim kurumunda çalışıyorum, akademisyenim. Doğrusunu isterseniz bugün bilmediğimiz bir şey, yok demek değildir. Bunu özellikle söylemek isterim. Birtakım şeyleri bugün bilmiyoruz, ama soru işaretleri var. Bunlar olmadıkları kanıtlanıncaya kadar, bir soru işareti olarak kalacaktır. Biz hekimler ne zaman rahat edebiliriz? ‘Hayır, arada böyle bir ilişki yok’ denince ancak.
Ama siz aşı yaptırıyorsunuz?
Kesinlikle. Neden? Çünkü sağlık çalışanıyım, çünkü hastaları muayene ediyorum, çünkü onlarla 1 metreden az mesafede ilişkide olmam kaçınılmaz. Muayene ederken hastalara dokunmam gerekiyor. Onun için de kendimi grip aşısıyla koruyorum.
Böyle büyük bir risk olduğunu düşünseniz yaptırmazsınız herhalde?
Kesinlikle.
İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Semra Çalangu
Sık sık grip ve orta kulak iltihabı geçiriyorum
38 yaŞInda bir bayanım. 3-4 senedir grip aşısı yaptırıyorum. Ama buna rağmen kışın çok sık grip oluyorum ve orta kulak iltihabı geçiriyorum. Sürekli antibiyotik kullanmak zorunda kalıyorum. Bir de özellikle kış aylarında aşırı bir şekilde terliyorum. Bundan dolayı kışın gelmesini hiç istemiyorum. Kış ayları benim için bir işkence halini alıyor. Terleme olduğu zaman saçım yıkanmış gibi ıslanıyor, saçımı kurutma makinesiyle kurutmak zorunda kalıyorum. Kurutmanın mümkün olmadığı zamanlarda ise saçımın ıslak oluşu benim iyice hastalanmama sebep oluyor. Konuyla ilgili olarak doktora gittim, tahliller yapıldı. Ancak her şeyimin normal olduğunu söylediler. Bir anormallik tespit edilemedi. Buna rağmen şikayetlerim devam ediyor. Sorunumun çözümü için ne yapmalıyım? Lütfen, bir çare bulun, yardımlarınızı bekliyorum.
Ender U.
Kış aylarında sıklıkla grip ve orta kulak iltihabı geçirdiğini belirten bu okuyucumuzun, bir kulak-burun-boğaz uzmanı tarafindan muayene edilmesini, kronik sinüzit gibi üst solunum yollarını tutan sürekli bir hastalığının olup olmadığının araştırılmasını öneririm. Terleme ile ilgili yakınmalarını bir hastalıkla ilişkilendirmek çok zor. Saçların uzun olması, sürekli başörtüsü kullanılması, yıkama sıklığı gibi hastalık dışı faktörlere bağlı olabilir. Prof. Dr. Semra Çalangu
Yemeklerden sonra bir avuç ceviz iyi gelir
AMERİKALI bilim adamları tarafından yapılan araştırmaya göre, yemeklerden sonra bir avuç ceviz yemek, yağlı yiyeceklerin atardamarlara vereceği zararları önlüyor. Dr. Emilio Ross önderliğinde yürütülen araştırma, kolesterol düzeyi normal ve hafif yüksek olan 24 erkek üzerinde yapıldı. Erkeklerin hepsine 1 hafta süreyle salam ve peynirden oluşan yüksek yağlı bir beslenme uygulandı. Bir grubun yemeğinin içine 6 kaşık zeytinyağı, diğerine de 3-4 adet ceviz atıldı. Araştırmanın sonunda iki grubun da yağlı besinler nedeniyle ilk olarak damarlarda ortaya çıkacak sertleşme ve oksidasyona karşı korunduğu görüldü. Ancak zeytinyağının aksine ceviz, damarların daha elastik olmasını sağladı. Esnek damarlar kan dolaşımını hızlandırıyor ve metabolizmayı harekete geçiriyor. Uzmanlara göre cevizde bulunan bir protein, vücuttaki nitrikoksit maddesinin üretilmesini artırıyor. Bu madde ise damarları koruyor. Kaynak: BBC
Grip aşısıyla zatürre aşısı aynı anda yapılabilir mi?
Grip ve zatürre aşısı aynı zamanda, farklı bölgelerdeki kaslara, örneğin iki ayrı kola yapılabilir. Ancak özellikle zatürre aşısı sol kola, verem aşısının hemen yanına yapılmalıdır. Aksi takdirde kolda şişme, kızarıklık gibi yan etkiler görülebilir. Dr. Elif Hakko
Eylül başından beri grip aşısı arıyorum bulamıyorum!
Sayın Mine Hanım kızım, emekli İngilizce öğretmeniyim. İzmir-Çeşmealtı’nda yaşıyorum. Vatan gazetemde ‘Sağlık’ sayfasındaki ‘Grip’ konulu yazı serinizi önemle takip ediyorum. Doktorunuz ısrarla ‘Grip aşısı’ yaptırılmasını öneriyor. Bu hafta içinde yaptırdık, yaptırdık. Yoksa Kasım ayına sarkan aşının bir faydası olmadığını biliyoruz. Ancak, nereye sordumsa -eczaneler, sağlık ocakları- hiçbir yerde grip aşısı yok, kalmamış. Yeni bir paketin gelmesi de pek mümkün görünmüyormuş. Elde olanlar, üst kademedeki -Ankara’daki ‘büyüklerimize’ ve de sağlık personeline, huzurevlerindeki yaşlılara harcanıyormuş. Biz vatandaşlar önemli değiliz demek ki!
Sayın Şenocaklı, ben yaşlı birisiyim. Eylül başından beri grip aşısı arıyorum. Bana ya siz ya da doktorunuz yardımcı olamaz mı? Bu hastalığın vücuttaki tahribatını yazılarınızı okuduktan sonra daha da önemser oldum.Yazı ve uyarılarınız çok yerinde de, yapılabilirliğini de göz önüne almak gerekiyor. Yoksa havanda su döveriz biz bu ülkede. Maruzatımla ilgileneceginizi umuyor, başarılarınızın devamını diliyorum. Sevim Y.




