İşte kurutmalık ve sofralık olarak ayrılan Malatya’nın en değerli kayısı türleri ve meyveden çekirdeğe kadar uzanan o mucizevi yapı...
Dünya kayısı başkenti Malatya’da yetişen meyveler, sadece lezzetiyle değil, sahip olduğu yüksek besin değerleri ve kullanım alanlarıyla da bölge ekonomisinin can damarı olmayı sürdürüyor.
Kurutmalığın Kralı: Hacıhaliloğlu ve Öne Çıkan Çeşitler
Malatya’daki kayısı üretiminin yaklaşık yüzde 90’lık dev kısmını Hacıhaliloğlu çeşidi oluşturuyor. Bölge tarımının amiral gemisi konumundaki bu türün yanı sıra, son yıllarda Kabaaşı ve Soğancı çeşitlerinin üretimi de hızla yaygınlaşıyor.
Bahçelerde öne çıkan diğer önemli Malatya kayısısı çeşitleri ise şu şekilde sıralanıyor:
Kurutmalık Türler: Hacıhaliloğlu, Kabaaşı, Soğancı ve Çataloğlu.
Sofralık Türler: Hasanbey, Çöloğlu, Şekerpare, Yeğen, Hacıkız, Paşamişmişi ve Turfanda.
Kurutmalık Kayısının Sırrı: Yüksek Kuru Madde Oranı
Kurutmalık çeşitleri sofralıklardan ayıran en temel fark, sahip oldukları suda çözünebilir kuru madde oranıdır. Kaliteli bir kurutmalık kayısıda bu oran yüzde 24 ile yüzde 30 arasında değişirken, sofralık türlerde genel olarak %18 ile %20 seviyelerinde kalmaktadır.
Ayrıca Hacıhaliloğlu, Soğancı, Çataloğlu ve Kabaaşı gibi kurutmalık çeşitler orta irilikte meyve yapısıyla kurutma sürecinde ideal formu korumaktadır.
Kabuğundan Çekirdeğine Sıfır Atık: Sanayinin Hammaddesi
Kayısı sadece etli meyve kısmından ibaret değil. Meyve ağırlığının yaklaşık %12’sini oluşturan çekirdek, kendi içinde dev bir ekonomi barındırıyor. Çekirdek içi bileşiminde glikozit, amigdalin, nişasta ve zengin yağlar bulunduruyor.
Tatlı Çekirdek: Doğrudan tüketimin yanı sıra gıda ve pasta sanayinde geniş bir kullanım alanına sahip.
Acı Çekirdek: İçerdiği bileşenler sayesinde ilaç ve kozmetik sektörünün vazgeçilmez hammaddeleri arasında yer alıyor.
Çekirdek Kabuğu: Tohum çıkarıldıktan sonra geriye kalan sert kabuklar ise yüksek kalorili yakacak olarak değerlendiriliyor.
