.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, iki azınlık vakfının Türkiye aleyhine açtığı davayı karara bağladı. Azınlık vakıfları Ankara’ya karşı AİHM’de açtıkları mülkiyet davasını kazandılar.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Samatya Surp Kevork Ermeni Kiliesi Mektebi ve Mezarlığı Vakfı ile Yedikule Surp Pırgiç Ermeni Hastanesi Vakfı’nın Ankara’ya karşı 2002 ve 2003’te açtıkları davalarda, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) mülkiyet hakkıyla ilgili ek protokolünün 1’inci maddesinin ihlal edildiğine hükmetti.
Yedikule Surp Pırgiç Ermeni Hastanesi Vakfı Beyoğlu’ndaki bir arsa, Samatya Surp Kevork Ermeni Kilisesi Mektebi ve Mezarlığı Vakfı ise Şişli’deki 3 ev için dava açmışlardı. Davacı vakıflar, bağış yoluyla 1950’li ve 1960’lı yıllarda sahibi oldukları ve onlarca yıl yasal olarak kullandıkları gayrı menkullerine 1990’lı yılların sonlarında devlet tarafından el konulmasının AİHS’ye aykırı olduğunu savunuyordu. Davacılar, Vakıflar Yasası ve bu yasanın Türk mahkemeleri tarafından yorumunun da AİHS’ye aykırı olduğunu savunmaktaydılar. Türk mahkemeleri Hazine’nin yaptığı başvuru üzerine, azınlık vakıflarının 1936 yılından sonra bağış yoluyla da olsa mülk edinemeyeceklerine hükmetmiş ve vakıfların elindeki tapuları geçersiz ilan etmişti. Konuyu yakından tanıyan AİHM, daha önce 9 Ocak 2007 tarihinde Fener Rum Erkek Lisesi Vakfı’nın açtığı bir davada Ankara’nın aynı yolla davacının mülkiyet hakkını ihlal ettiğine hükmetmişti. Mahkeme bugün açıkladığı kararını da 9 Ocak 2007 tarihli pilot kararı temelinde aldı ve yıllarca geçerli sayılan tapuların iptal edilmesinin AİHS’ye aykırı olduğuna hükmetti.
Ankara ne ödeyecek?
Mahkeme buna karşılık, davacıların, adil yargılanmadıkları ve azınlık dinlerine mensup oldukları gerekçesiyle kendilerine ayrımcılık yapıldığına dair tezlerini ise geri çevirdi. Karar çerçevesinde, Ankara, 3 ay içinde Samatya Vakfı’nın gayrı menkulünü ya iade edecek ya da kendisine 600 bin Euro tazminat ödeyecek. Ankara, diğer davacı Yedikule Vakfına ise 275 bin Euro tazminat ödemekle cezalandırıldı.










