Osmanlı Devleti'nin manevi kurucusu ve Osman Gazi'nin kayınbabası Şeyh Edebali’nin vefatının 700. yılı dolayısıyla 2026, dünya genelinde UNESCO takvimine girdi. Türkiye’nin önerisiyle kabul edilen bu karar doğrultusunda Bilecik, yıl boyunca tiyatrolardan konferanslara, uluslararası sempozyumlardan dijital tanıtımlara kadar dev bir etkinlik zincirine ev sahipliği yapacak. Bilecik Valisi Faik Oktay Sözer, yıllık 2,5 milyon olan ziyaretçi sayısını artırmayı ve Edebali’nin o meşhur 'Ey Oğul' öğütlerini dünyaya duyurmayı hedeflediklerini açıkladı.
Bilecik'te, Osmanlı Devleti'nin manevi mimarı ve Osman Gazi'nin kayınbabası Şeyh Edebali'nin vefatının 700'üncü yılı olan 2026'nın Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütünün (UNESCO) "Anma ve Kutlama Yıl Dönümleri Programı"na alınması dolayısıyla yıl boyunca etkinlikler düzenlenecek.
Tarihi kaynaklara göre, 1206 yılında Türkmenistan'ın Merv kentinde doğduğu tahmin edilen Şeyh Edebali, ilk tahsilini Karaman'da, dönemin önemli kişiliklerinden ders alarak yaptı.
Daha sonra Suriye'nin başkenti Şam'a gidip burada da eğitim gören Şeyh Edebali, bir süre sonra Anadolu'ya dönerek tasavvufa (Allah'ın niteliğini ve evrenin oluşumunu 'varlık birliği' anlayışıyla açıklayan, dini ve felsefi akım) yöneldi.
Bilecik yakınlarında kurduğu dergahta yolculara ve ihtiyaç sahiplerine yardımcı olan, burada dönemin Anadolu Selçuklu Devleti'nin uç beyi Ertuğrul Gazi'nin oğlu Osman Gazi'yle tanışan Şeyh Edebali, Osman Gazi'nin, kızı Bala Hatun'la evlenmesiyle Osman Gazi'nin kayınbabası oldu.
Kayı boyunun lideri de olan babası Ertuğrul Gazi'nin vefatından sonra Kayıların başına geçen, Şeyh Edebali'yi "manevi rehber" olarak görmeye başlayan Osman Gazi, 1299'da Osmanlı Devleti'ni kurduktan sonra da Şeyh Edebali'yi bir an olsun yanından ayırmadı.
Osman Gazi'ye yönelik "adalet", "sabır" ve "merhamet" içerikli öğütleriyle bilinen ve 1326'da vefat ettiği tahmin edilen Şeyh Edebali, Bilecik'teki kendi adını taşıyan külliyesine defnedildi.
Şeyh Edebali'nin vefatının bu seneki 700'üncü yılı, Kasım 2025'te Özbekistan'ın Semerkant kentinde düzenlenen UNESCO 43'üncü Genel Konferansı'nda, Türkiye'nin önerisi üzerine "Anma ve Kutlama Yıl Dönümleri Programı"na dahil edildi.Bilecik Valiliği de söz konusu karar doğrultusunda, Şeyh Edebali'nin adının duyurulması amacıyla yıl boyu kentte çeşitli tiyatro gösterileri ile etkinlikler yapacak. Ayrıca Valiliğin sosyal medya hesaplarından, yıla ilişkin bir tanıtım videosu da paylaşıldı.
Bilecik Valisi Faik Oktay Sözer, AA muhabirine, Bilecik'in "dirilişin, kuruluşun ve kurtuluşun şehri" olarak bilindiğini söyledi.
Şeyh Edebali'nin kentin önemli miraslarından birisi olduğunu vurgulayan Sözer, "UNESCO, bu seneyi Anma ve Kutlama Yıl Dönümleri Programı'na dahil etti. Biz de Valilik olarak bu mirası insanlarımıza tanıtmak amacıyla yıl boyu birtakım etkinlikler yapmayı planlıyoruz." dedi.
Sözer, Şeyh Edebali Külliyesi'ni yılda ortalama 2,5 milyon kişinin ziyaret ettiğini dile getirdi.
Bu sayının artırılmasını ve Şeyh Edebali'nin adının dünyaya duyurulmasını amaçladıklarını belirten Sözer, "Bu kapsamda çeşitli etkinlikler ve tiyatro gösterileri yapmayı planlıyoruz. Gerekli çalışmalarımıza da başladık. Bunlardan biri de tanıtım videomuzdu. Onu da yayımladık. Devamında da çeşitli etkinliklerimiz olacak." ifadesini kullandı.