Son dakika haberine göre, 12. Yargı Paketi Meclis'e geldi. Peki yeni yargı paketinde neler var? HAGB sistemi devam edecek mi? İşkence ve kötü muamele suçlarında hangi yeni hükümler uygulanacak? İcra dosyalarında vatandaşları bekleyen değişiklikler neler? Miras kalan ev, arsa ve taşınmazların satışında yeni dönem nasıl işleyecek? Tek hakimle görülen dava sayısı artacak mı? Bilgisayar ve telefonlara el koyma süreçleri nasıl değişecek? Yargıtay'ın kararlarına itiraz mekanizması genişletiliyor mu? AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan ve TBMM Başkanlığı'na sunulan 12. Yargı Paketi, son yılların en kapsamlı adalet reformlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Teklif; yargılamaların hızlandırılmasını, dijitalleşmenin artırılmasını, vatandaşların adalete erişiminin kolaylaştırılmasını ve mahkemelerin iş yükünün azaltılmasını hedefliyor. Ceza hukukundan hukuk davalarına, noterlik işlemlerinden idari yargıya kadar onlarca alanda değişiklik öngören düzenleme, önümüzdeki günlerde TBMM komisyonlarında görüşülerek yasama sürecine girecek.

İCRA TAKİPLERİNDE YENİ DÖNEM

Mahkemeler tarafından hükmedilen para alacakları, vekalet ücretleri ve yargılama giderleri için idareye karşı doğrudan icra takibi yapılamayacak.

Buna göre:

Alacaklı veya vekili önce idareye yazılı başvuru yapacak.

Banka hesap numarasını bildirecek.

İdare başvurudan itibaren en geç 1 ay içinde ödeme yapacak.

Süresinde ödeme yapılmazsa ilamlı icra takibi başlatılabilecek.

Amaç, kamu kurumlarının mahkeme kararlarını icraya gerek kalmadan yerine getirmesini sağlamak.

MİRAS KALAN TAŞINMAZLARDA SATIŞ USULÜ DEĞİŞİYOR

Mirasçılar arasında kalan taşınmazlarda ortaklığın satış yoluyla giderilmesi halinde yeni sistem uygulanacak.

Yeni düzenlemeye göre:

İlk açık artırma yalnızca mirasçılar arasında yapılacak.

Üçüncü kişiler ilk artırmaya katılamayacak.

Bu yöntem sadece bir kez uygulanacak.

İlk satış gerçekleşmezse sonraki süreç genel usullere göre devam edecek.

Bu düzenleme aile mallarının yabancılara geçmesini önlemeyi amaçlıyor.

AÇIK ARTIRMALARDA TEMİNAT VE CEZA DÜZENLEMESİ

İcra ihalelerinde yeni kurallar getiriliyor.
İhale bedelini yatırmayanlara ceza
En yüksek teklifi verip süresi içinde ödeme yapmayan kişilere:

Verilen teminat iade edilmeyecek.
Satış masrafları mahsup edilecek.
İhale bedelinin yüzde 5'i oranında idari para cezası uygulanacak.
Alacaklılar için kolaylık
Satış isteyen alacaklıların alacağı teminatı karşılıyorsa ayrıca teminat yatırması gerekmeyecek.
Hazine muaf olacak
Açık artırmalarda Hazine'den teminat alınmayacak.

NOTERLİK İŞLEMLERİ DİJİTALLEŞİYOR

Noter evraklarının mahkeme ve savcılıklara gönderilmesinde elektronik sisteme geçiliyor.

Yeni sistemde:

Evraklar elektronik ortamda taranabilecek.
Güvenli elektronik imzayla gönderilebilecek.
Bu işlemler için ayrıca ücret alınmayacak.
Yevmiye numarası düzenlenmeyecek.
Amaç işlemleri hızlandırmak ve bürokrasiyi azaltmak.

DANIŞTAY'DA DAİRE SAYISI KORUNACAK

Danıştay'daki daire sayısının azaltılmasına ilişkin uygulamanın süresi uzatılıyor.

Buna göre:

23 Temmuz 2026'da sona erecek süre 4 yıl daha devam edecek.
Uygulama 23 Temmuz 2030'a kadar sürecek.

İDARİ DAVALARDA TEK HAKİM DÖNEMİ GENİŞLİYOR

İdare mahkemelerinde tek hakim tarafından görülebilecek dava kapsamı büyütülüyor.

Tek hakim tarafından karara bağlanabilecek davalar
486 bin lirayı aşmayan iptal davaları
486 bin lirayı aşmayan tam yargı davaları
Uyarma cezaları
Yurt, burs ve kredi işlemleri
Not tespiti ve sınıf geçme işlemleri
Geçici görevlendirme işlemleri
Lojman, izin ve yolluk işlemleri
65 yaş aylığına ilişkin davalar
Vergi mahkemelerinde de 486 bin lirayı aşmayan davalara tek hakim bakabilecek.

İSTİNAF VE TEMYİZ SÜREÇLERİ YENİDEN DÜZENLENİYOR

Bölge idare mahkemelerinin yetkileri artırılıyor.
Yeni düzenlemeyle:

Gerektiğinde eksiklikleri kendileri tamamlayabilecek.
Bazı durumlarda dosyayı ilk derece mahkemesine geri göndermeden karar verebilecek.
Temyiz edilebilecek dava türleri yeniden düzenleniyor.
Yargılama süresinin kısaltılması hedefleniyor.

ADLİ TIP KURUMU'NDA GÖREV SÜRESİ SINIRI

Adli Tıp Kurulu başkan ve üyeleriyle ilgili yeni düzenleme yapılıyor.
Buna göre:

Başkan ve üyeler için uzmanlık veya doktora şartı getiriliyor.
Görev süresi 4 yıl olacak.
Süresi dolanlar yerine yenileri atanana kadar görevlerine devam edecek.

HAKİM VE SAVCI YARDIMCILARINA YENİ EĞİTİM MODELİ

Hakim ve savcı yardımcılarının eğitim süreçleri yeniden düzenleniyor.
Eğitim başlıkları arasında:

Anayasa hukuku
İnsan hakları hukuku
Ceza hukuku
İdare hukuku
Vergi hukuku
Karar yazımı
Duruşma yönetimi
Uluslararası hukuk yer alacak. Ayrıca yazılı ve sözlü sınav sistemi detaylandırılıyor.

BİLİRKİŞİYE GEREKSİZ BAŞVURAN HAKİM VE SAVCILARA UYARMA CEZASI

Teklifle dikkat çeken düzenlemelerden biri de bilirkişilik alanında geliyor.

Hakimliğin veya savcılığın hukuki bilgiyle çözebileceği bir konuda gereksiz şekilde bilirkişiye başvurulması halinde disiplin yaptırımı uygulanabilecek.
Bu durumda uyarma cezası verilebilecek.

HAGB'DE KAPSAM DEĞİŞİYOR

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) sistemi yeniden düzenleniyor.

HAGB uygulanabilecek haller
2 yıl veya daha az süreli hapis cezaları
Adli para cezaları
HAGB uygulanamayacak suçlar
İşkence suçu
Eziyet suçu
Kamu görevlisinin kötü muamele sayılabilecek fiilleri
HAGB kararlarına karşı istinaf ve bazı durumlarda temyiz yolu da açılıyor.

KANUNİ FAİZ HESAPLAMASI DEĞİŞİYOR

Kanuni faiz oranı yeniden belirleniyor.
Buna göre:

Faiz oranı TCMB reeskont oranına bağlanacak.
Sözleşmede faiz oranı belirlenmemişse yeni sistem uygulanacak.
Reeskont oranındaki değişimler yıl içinde faiz hesaplamalarına yansıyabilecek.

DNA VE GENETİK VERİLERİN SAKLANMASI

Genetik inceleme sonuçlarının saklanmasına ilişkin yeni kurallar geliyor.
Yeni sistemde
Veriler kimlik bilgilerinden ayrıştırılacak.
Takipsizlik veya beraat halinde silinebilecek.
Belirli süre sonunda imha edilecek.
Mahkeme, hakim veya savcı kararıyla kullanılabilecek.
Amaç kişisel verilerin korunmasını güçlendirmek.

BİLGİSAYAR VE TELEFONLARDA DELİL TOPLAMA USULÜ DEĞİŞİYOR

Soruşturmalarda dijital materyallerin incelenmesi yeniden düzenleniyor.
Yeni kurallara göre:

Dijital verilerin kopyaları alınabilecek.
Şifre çözülemiyorsa cihazlara el konulabilecek.
Gerekli inceleme tamamlandıktan sonra cihazlar iade edilecek.
Deliller belirlenen süre boyunca korunacak ve sonrasında imha edilebilecek.

BELİRSİZ ALACAK DAVASI KALDIRILIYOR
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki "Belirsiz Alacak Davası" uygulaması kaldırılıyor.
Yeni düzenlemeye göre:

Talep miktarı tahkikat sonuna kadar artırılabilecek.
Artırılan kısım yönünden de zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılacak.

DURUŞMALAR ARASINDAKİ SÜREYE SINIR

Yargılamaların hızlandırılması amacıyla yeni süre sınırı getiriliyor.
Buna göre:

Duruşmalar arasındaki süre 3 ayı aşamayacak.
Zorunlu durumlarda hakim gerekçeli karar vererek daha uzun süre belirleyebilecek.

YARGITAY BAŞSAVCISI'NA YENİ İTİRAZ YETKİSİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın itiraz yetkisi genişletiliyor.
Buna göre:

Yargıtay ceza dairelerinin birçok kararına karşı itiraz edilebilecek.
Dosya tesliminden itibaren 3 ay içinde Ceza Genel Kurulu'na başvurulabilecek.
Sanık lehine yapılan itirazlarda süre sınırı aranmayacak.

12. YARGI PAKETİNİN ANA HEDEFİ NE?

Teklifin genel amacı:

Yargılamaları hızlandırmak,
Mahkemelerin iş yükünü azaltmak,
Dijital yargı uygulamalarını yaygınlaştırmak,
Adalete erişimi kolaylaştırmak,
İcra ve dava süreçlerini sadeleştirmek,
İstinaf ve temyiz mekanizmalarını yeniden düzenlemek.

Milyonlarca vatandaşı doğrudan ilgilendiren 12. Yargı Paketi, TBMM'deki komisyon görüşmelerinin ardından Genel Kurul gündemine gelecek ve kabul edilmesi halinde birçok alanda yeni bir dönemi başlatacak.