İstanbul’un tarihi silüetinin en özel parçalarından biri olan Veziriazam Gazi Kara Ahmet Paşa Külliyesi’nde heyecan verici gelişmeler yaşanıyor. Geçtiğimiz yılın Ekim ayında Fatih Belediyesi tarafından başlatılan restorasyon çalışmalarında, yapının 1980’li yıllardan kalan "çimentolu" yüklerinden kurtarıldığı açıklandı. Kültürel Miras Koruma Müdürü Sümeyye Meryem Arslan, türbede özgün kalem işlerine ulaştıklarını müjdelerken; statik sorunlar nedeniyle caminin de sürece dahil edilebileceğini belirtti.
Fatih'te bulunan ve Mimar Sinan'ın eseri olan 470 yıllık Gazi Kara Ahmet Paşa Külliyesi'nde restorasyon çalışmalarına geçtiğimiz yılın ekim ayında başlanmıştı. Restorasyon kapsamında yapıların özgün mimari özellikleri korunarak onarım çalışmaları yürütülürken, alanın bütüncül algısını bozan eklentilerin kaldırılmasıyla daha düzenli bir çevre düzeni oluşturuluyor. Tarihi yapılar arasındaki ilişkiler yeniden görünür hale getirilerek külliyenin mimari bütünlüğü güçlendiriliyor.
Aynı zamanda çevresel düzenlemelerle külliyenin kullanım alanlarının daha işlevsel ve erişilebilir hale getirilmesi hedefleniyor. Yürütülen çalışmaların tamamlanmasıyla birlikte Mimar Sinan'ın önemli eserlerinden biri olan Veziriazam Gazi Kara Ahmet Paşa Camii Külliyesi'nin, tarihi kimliğini daha belirgin biçimde yansıtan bütüncül bir görünüme kavuşması planlanıyor. Restorasyonun hem bölgenin kültürel mirasına katkı sunması hem de tarihi eserlerin korunmasına yönelik farkındalığı artırması bekleniyor.
Yapılan çalışmalara ilişkin bilgi aktaran Kültürel Miras Koruma Müdürü Sümeyye Meryem Arslan, "Bu külliye, Sadrazam Gazi Kara Ahmet Paşa tarafından 1555 yılında Mimar Sinan'a inşa ettirilmeye başlanıyor. Dönem içerisinde bazı aksaklıklar yaşansa da 10 yıl içerisinde tamamlanıyor. Burası, Üstat Mimar Sinan'ın medrese ile camiyi aynı avlu içerisinde bulundurduğu nadir örneklerden biridir. Mimar Sinan, hem ibadeti hem eğitimi aynı avluda kesiştirmiştir. Biz, Fatih Belediyesi olarak 2025 yılının ekim ayında burada medrese odaları, sıbyan mektebi ve türbede bir restorasyon çalışmasına başladık. İlk olarak avlu içerisinde bulunan muhdesleri ve dış avludaki diğer ekleri yapıdan uzaklaştırdık. Akabinde titiz bir raspa çalışması gerçekleştirdik. Külliye, 1980'li yıllarda bir onarım süreci geçirmiştir. Bu süreçte çimentolu müdahaleler yapılmıştır. Raspa çalışmalarıyla birlikte bu çimentolu derzleri, sıvaları ve kubbenin kurşun altındaki tüm imalatları yapıdan uzaklaştırdık. Bu unsurlar hem yapıya yük bindiriyor hem de özgün taş ve tuğlalara ciddi zarar veriyordu" dedi.
Tespit ettikleri en önemli konulardan birisinin yapının zemininde hareketlilik olduğunu söyleyen Arslan, "1999 depremi sonrasında hasar gören noktalara da kısmi müdahaleler yapılmıştı. Biz şu anda yeni bir statik proje geliştiriyoruz. Proje kapsamında, gerekli önlemleri alarak, geleneksel malzeme ve yöntemlerle zeminden kubbeye kadar tüm imalatları gerçekleştireceğiz. Son cemaat mahallinde bizi güzel bulgular karşıladı. Aynı şekilde türbede de Gazi Kara Ahmet Paşa'nın külliyesinde özgün kalem işlerine ulaştık. Bu bezemeleri aslına uygun şekilde yeniden uygulayarak restorasyon sürecini tamamlamayı hedefliyoruz" diye konuştu.
Külliyenin Topkapı Meydanı'nın merkezinde, önemli bir kesişim noktasında yer aldığını söyleyen Arslan, "İlerleyen süreçte bu meydanda etkinlikler, toplantılar düzenlemeye devam edeceğiz. Bu bölge, şehir dışından gelenler için otogara yakınlığı nedeniyle hafızalarda yer etmiş bir mekandı. Yeni yüzüyle bu hafızanın daha olumlu bir imaja dönüşmesi de yakın zamanda mümkün olacaktır. İlk başlattığımız restorasyona cami dahil değildi. Cami şu anda ibadete açık şekilde kullanılmaya devam ediyor. Ancak tespit ettiğimiz statik problemler nedeniyle caminin de restorasyon sürecine dahil edilmesi gündemdedir. Bu durum, öngördüğümüz iki yıllık sürenin biraz uzamasına neden olabilir" dedi.
Mimar Sinan'ı da bu restorasyon süreci vesileyle anmak istediğini vurgulayan Arslan, "Mimar Sinan'ı Anma Haftası'ndayız. Büyük üstat Mimarbaşı Mimar Sinan, Osmanlı Devleti'nin gücünü simgelerken aynı zamanda insanın yaratılış gayesini ve insani ölçeği eserlerine yansıtan bir mimardır. Bu nedenle, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Süleymaniye, Şehzade ve Selimiye gibi birçok eserde imzası bulunmaktadır.
Aynı şekilde, şu anda içinde bulunduğumuz külliye de bu mirasın önemli bir parçasıdır. Mimar Sinan'ı bu vesileyle tekrar saygı ve minnetle anıyorum. Yürüttüğümüz restorasyon çalışmalarında açık restorasyon uygulaması yapıyoruz. Daha önce Yedikule Hisarı'nda başlattığımız bu uygulama kapsamında, sahayı ziyaret etmek isteyen herkese kapımız açıktır. Teknik ziyaret gerçekleştirmek isteyenlere de her zaman destek veriyoruz. Şu anda farklı üniversitelerden öğrencileri dönem dönem buraya davet ederek hem yürüttüğümüz hem de planladığımız restorasyon çalışmalarını kendilerine aktarıyoruz" ifadelerini kullandı.