Market raflarında süt etiketleri değişecek: İşte yeni sınır ve kurallar!

Market raflarında sıkça karşılaştığımız sütlerin içeriği ve etiketleriyle ilgili kurallar değişti. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, 16 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.Yeni düzenleme, özellikle çikolatalı ve meyveli sütlerde kullanılan şeker miktarını, sütlerin yağ oranına göre sınıflandırılmasını ve ambalajlarda yer alan ifadeleri ilgilendiriyor.Artık içme sütlerine eklenebilecek şeker miktarı belirli sınırlar içinde kalacak. Bir sütün ambalajında “doğal” yazabilmesi için de ürünün belirlenen koşulları karşılaması gerekecek.

Sütlere eklenen şekere yüzde 5 sınırı getirildi
Düzenlemenin en önemli maddelerinden biri şeker kullanımına ilişkin. Yeni tebliğe göre içme sütlerine ilave edilen şekerin oranı, ürünün ağırlığının yüzde 5'ini geçemeyecek. Üründeki toplam şeker oranı ise en fazla yüzde 9,5 olabilecek.Burada iki farklı ölçü söz konusu. İlave şeker, üretim sırasında süte sonradan eklenen şekeri ifade ediyor. Toplam şeker ise sütün doğal olarak içerdiği laktoz da dahil olmak üzere üründeki bütün şekerleri kapsıyor.Üreticilerin kullanabileceği şeker türleri de sınırlandırıldı. İçme sütlerine yalnızca Türk Gıda Kodeksi Şeker Tebliği'nde tanımlanan yarı beyaz şeker, beyaz şeker ve ekstra beyaz şeker eklenebilecek.

Çikolatalı ve meyveli sütlerde yeni içerik kuralları
Çeşnili içme sütlerinde kullanılan lezzet verici bileşenlere ilişkin de yeni bir ölçü getirildi.Çikolata, kakao, bal, meyve ve sebze gibi çeşni maddelerinin toplam oranı, ürünün ağırlığının en az yüzde 1'i olacak.Tebliğde çeşni maddesi tanımı da yeniden düzenlendi. Bal, kakao, çikolata, sebze ve meyvelerin yanı sıra bunların suyu, pulpu, püresi ve konsantresi de bu kapsamda değerlendirilecek.Çeşnili sütlerin protein içeriğine ilişkin ölçüler de tebliğin ekinde yer alıyor. Örneğin sade inek sütünde protein oranının en az yüzde 2,9 olması gerekirken çeşnili veya aromalı inek sütünde bu sınır yüzde 2,7 olarak belirlendi.

Süt ambalajlarında “doğal” yazmak için yeni şartlar
Yeni düzenlemeyle sütlerin ambalajlarında kullanılan “doğal” ifadesine de sınırlama getirildi.Buna göre yalnızca tam yağlı ve yağlı içme sütlerinin etiketlerinde “doğal” ifadesi kullanılabilecek.Ancak yağ oranının uygun olması tek başına yeterli olmayacak. Bu ifadeyi taşıyan sütlerde herhangi bir katkı maddesi, çeşni maddesi, aroma verici veya benzeri ilave bileşen bulunamayacak.Laktozsuz ya da laktozu azaltılmış içme sütlerinde de “doğal” ifadesinin kullanılmasına izin verilmeyecek.Dolayısıyla yeni dönemde “doğal” ibaresi yalnızca belirlenen içerik ve yağ oranı koşullarını birlikte karşılayan ürünlerde yer alabilecek.Tam yağlı, yağlı, yarım yağlı ve yağsız sütlerin ölçüleri yeniden belirlendiSüt alırken ambalajlarda karşılaştığımız yağ sınıflandırması da değiştirildi.Tebliğin yenilenen ekine göre içme sütleri artık dört ayrı sınıfta değerlendirilecek:
Süt sınıfı
Süt yağı oranı
Tam yağlı süt
En az %3,5
Yağlı süt
En az %3,0, %3,5'ten az
Yarım yağlı süt
%1,5 ile %1,8 arasında
Yağsız süt
%0,15'ten az
Yarım yağlı süt için belirlenen aralıkta yüzde 1,5 ve yüzde 1,8 değerleri de bulunuyor.
Tebliğdeki bu sınıflandırma aralıklarının dışında kalan yağ oranlarına sahip ürünler, içme sütü olarak piyasaya sunulamayacak. Ürünlerin hangi sınıfa girdiği ve süt yağı miktarı ambalajın ön yüzünde belirtilecek.Tam yağlı, yağlı ve yarım yağlı sütlerde yağ miktarı “en az yüzde ... yağlı”, yağsız sütlerde ise “en çok yüzde ... yağlı” biçiminde gösterilebilecek.

Sütlerin ön yüzünde ilave şeker oranı yazacak
Yeni kurallar kapsamında şeker kullanılan sütlerin ambalajlarında ilave şeker oranının açıkça belirtilmesi gerekiyor.Üreticiler, ambalajın temel görüş alanında ağırlıkça yüzde kaç ilave şeker bulunduğunu gösterecek.İlave şeker miktarının ön yüzde belirtilmesi önceki tebliğde de yer alıyordu. Yeni düzenlemeyle bu hüküm güncellenirken ürünlere eklenebilecek şeker miktarına ve kullanılabilecek şeker türlerine de sınır getirildi.Böylece tüketiciler, bir üründe sonradan ne kadar şeker kullanıldığını ambalajın ön yüzünden görebilecek.

Sütlerde yalnızca doğal aroma vericiler kullanılabilecek
Değişiklik yapılan bir diğer alan da aroma vericiler.Yeni tebliğe göre içme sütlerinde yalnızca doğal aroma vericilerin kullanılmasına izin verilecek.Bu ürünlerde kullanılan aroma vericiler, 14 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği'ne de uygun olacak.Ancak içeriğinde doğal aroma verici bulunan her süt, ambalajında “doğal süt” ifadesini kullanamayacak. Bu ifade için tebliğde belirlenen ilave bileşen içermeme koşulunun da karşılanması gerekiyor.

Yeni kurallar için son tarih 31 Mart 2027
Yeni tebliğ 16 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Bununla birlikte hâlihazırda faaliyet gösteren süt üreticilerine ve diğer ilgili gıda işletmelerine geçiş süresi tanındı.İşletmelerin 31 Mart 2027 tarihine kadar yeni hükümlere uyum sağlaması gerekiyor.Bu tarihten önce piyasaya sunulan ve yeni kurallara uygun olmayan ürünler ise raf ömürleri sona erinceye kadar satışta kalabilecek.Dolayısıyla yeni etiketlerin ve değişen ürün içeriklerinin market raflarına yansıması geçiş süreci boyunca gerçekleşecek.