Bilecik’in Osmaneli ilçesinde 2007 yılında sadece 3 kadınla başlayan üretim dev bir ihracata dönüştü. Osmaneli Belediyesi ve Kadın Girişimi Kooperatifi iş birliğiyle üretilen coğrafi işaretli lezzet, Katar'dan ABD'ye, Almanya'dan Rusya'ya kadar pek çok ülkeye ihraç ediliyor.
Bilecik'in Osmaneli ilçesinde kooperatif bünyesindeki kadınlar tarafından günde 10 bin adet üretilen ayva ve nar lokumunun üretimi her geçen yıl artıyor. Tesiste üretilen 'Coğrafi işaretli' ayva lokumu, dünyaya ihraç ediliyor.
Bölgede yetiştirilen ayvanın katma değerli ürüne dönüştürülmesi için 2007'de Osmaneli Belediyesi ve Osmaneli Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi işbirliğiyle AR-GE çalışmaları başlatılan "Ayva Lokumu" projesi, ilçe ekonomisine katkı sağlıyor. 400'er gramlık 100 paketle başlanan üretim, günde 10 bin pakete yükseldi. İlçede 2007 yılında 5 bin ton olan ayva rekoltesi, lokum sayesinde yıllık 8 bin tona ulaştı. 2021'de Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaretle tescillenen ayva lokumu, Katar, ABD, Almanya, Hollanda, Suudi Arabistan ve Rusya'ya ihraç ediliyor, yurt içinde de birçok zincir marketin raflarında yer alıyor.
Başlangıçta 3 kadının çalışmasıyla üretilen ayva lokumunun imalatında şu anda 32'si kadın 35 kişi istihdam ediliyor. Osmaneli Belediyesi ve Osmaneli Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifinde çalışan Hatice Dönmez, "Burada ayva lokumu üretiyoruz. Şu anda ayva püresi yapıyoruz. Ayvaları köylüler buraya getiriyor. Daha sonra aşaması haşlanıyor. Ondan sonra püre haline getirip, daha sonra kavanozlara koyup buzhaneye koyuyoruz. Daha sonra ayva lokumu yapıyoruz. Ayvalar geliyor buraya. İlk önce arkadaşlarla beraber yıkıyoruz, onları güzelce temizliyoruz bol suyla. Daha sonra kazanlarımıza giriyor. İlk önce doğruyoruz, doğrama makinelerinde. Daha sonra haşlanıyor. Ondan sonra çekme makinesiyle çekiyoruz. Daha sonra beyaz kovalara koyup buzhaneye koyuyoruz. Burada kısacası biz ayva püresinden ayva lokum yapıyoruz" dedi.
Osmaneli Belediyesi Yöresel Ürünler Üretim Merkezi Koordinatörü Abdullah Tetik ise ayva lokumunun dünyaya açılan bir lezzet olduğunu anlatarak, "2007 yılında AR-GE çalışmalarına başlayıp 2011 yılında tescilleştikten sonra 2026 yılı itibarıyla tüm dünyaya bu ayva lokumunu ihraç eder hale geldik. Ayrıca tüm Türkiye'de de ulusal zincir mağazalarda yerini bulan bir ürün haline geldi. Ayva lokumu yüzde 100 ayvadan üretilen bir üründür. Herhangi bir katkı maddesi yok, aroma yok, kıvam artırıcı yok. Bu doğal lezzeti dört mevsim tüketiciye sunma gayreti içerisindeyiz ve bunda da başarılı olduğumuzu düşünüyorum" dedi.
Tetik açıklamasının devamında, "Ayva lokumu üretim tesisi günde 10 bin adet ayva lokumu üretiyor. Tabii bunun yanında da doğal nar lokumu üretimlerimiz de var. Toplamda 5 bin adet ayva lokumu, 5 bin adet de nar lokumu olmak üzere günlük üretim kapasitemiz var. Şu anda ulusal zincir mağazalarda yer bulmuş durumdayız. Tabii bu noktada kadın girişimcilerimizi de es geçmemek gerekiyor. Bu projemizde biz onlarla beraber yürüyoruz. Osmaneli Belediyesi ve Kadın Girişimciler Kooperatifi ortaklığında yürütülen bu projede kadınlarımız, ürettikleri ürünlerin emeklerini raflarda görerek alabiliyorlar.
Onlara da hızlı bir şekilde geri dönüş sağlanarak, üretimlerini burada ekonomik faaliyetlerini canlı tutarak sürdürebiliyorlar. Ayva lokumu şu an ilçemizin coğrafi işaretli bir ürünü haline geldi. Nar lokumu da yöresel ürün envanter listesinde yer aldı. İçeriğinde yüzde 100 ayva içeriğine dair logomuzla beraber satış hacmimizi de artırmış olduk. Çünkü insanlar, tüketiciler artık doğal ürünler arıyorlar. Biz de yeni bir etiket tasarımımızla bunun doğallığını ön plana çıkartan bir çalışma yaptık" dedi.