Elazığ'ın Salkaya köyünde bir tarla sahibinin tesadüfen bulduğu Roma dönemi mozaiği, bölgede arkeolojik bir keşif zincirini başlattı. Yapılan kazılarla, yaklaşık 1700 yıllık bir Roma dönemi yapısı gün yüzüne çıkarıldı. Bulunan bu yapı, yerden ısıtma sağlayan "hypocaust" sistemi gibi gelişmiş mühendislik özellikleriyle dikkat çekiyor ve Elazığ bölgesinde ilk kez bu tür bir termal tesis ortaya çıkarılmış oldu.
Hamamın "caldarium" bölümündeki sütuncuklar, hypocaust sistemiyle yerden ısıtmayı gösteriyor ve yapı, şehirde gün yüzüne çıkan ilk Roma hamamı olma özelliği taşıyor.
Elazığ'ın Salkaya köyünde bir tarla sahibinin 2023 yılında fidan dikmek için açtığı çukur sırasında tesadüfen bulunan Roma dönemi taban mozaiği, yapılan kazı çalışmalarıyla gün yüzüne çıkarıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalar kapsamında bölgedeki diğer olası tarihi yapılar da yer altı görüntüleme radarı (jeoradar) ile incelendi.
Kazılarda, Roma dönemine ait yaklaşık bin 700 yıllık hamamın sıcaklık bölümü "caldarium" ortaya çıkarıldı. Hamamda yer alan sütuncuklar, hypocaust adı verilen ve duvar ve yerden ısıtmayı sağlayan Roma dönemi ısıtma sisteminin izlerini taşıyor.
Bu yapının Elazığ ve bölgesinde gün yüzüne çıkarılan ilk Roma dönemi hamamı olduğunu belirten kazı alanı sorumlusu arkeolog Emre Çayır, mühendislik ile mimari açıdan Roma'ya özgü özellikler barındırdığını ve bölgedeki çalışmaların devam ettiğini kaydetti.
Kazılarda, sıcak ve nemli olan caldariumun, zeminin altında ve duvarların içindeki kanallarda dolaşan sıcak hava ile ısıtıldığı hamamı gün yüzüne çıkardıklarını ifade eden Çayır, "Çalışmalarımız neticesinde mozaik alanın çevresi ve alanın tamamında bir kırsal kent yapısı olduğuna yönelik izlenimlerimiz mevcut.
2025 sezonuna geldiğimizde de yine mozaik alanımızın 70 metre güneyinde bir hamam yapısı keşfettik, onu açığa çıkardık. Çalışmalarımız Elazığ Müzesi Başkanlığı'nda hızlı bir şekilde ilerlemekte ve bu güzel değeri, bu kültürel mirası geleceğe aktarmak yönündeki çalışmalarımızla bir fiil sürmektedir.
Hamamın sıcaklık (caldarium), bölümündeyiz. Burası ana yıkanma birimlerinden bir tanesi. Bizim bu sırası şekilde gördüğümüz sütuncuklar, hypocaust sistemini (duvardan ısıtma sistemi) oluşturuyor. Hamamın en temel özelliklerinden bir tanesi ve Roma'ya özgü bir durum olarak karşımıza çıkıyor" dedi.