Aydın'ın dağlık incir bahçelerinde traktörün pes ettiği yerlerde mesai atlarla başlıyor. Günlük 8 bin TL yevmiye ile aylık kazancı 240 bin lirayı bulan bu meslekte, zahmetin çok olması nedeniyle çalışacak işçi bulunamıyor.
Aydın'ın Germencik ilçesinin kırsal Çarıklar Mahallesi'nde yaşayan Ruhi Doğan (50), baharın gelmesiyle birlikte incir bahçelerinde bakım çalışmalarına başladı. Önce ağaçlardaki kuru dalları budayan Doğan, daha sonra yılın 12 ayı baktığı atlarıyla bahçeleri sürmeye başladı. Doğan, normalde 8 saat yapılan işi yaklaşık 3 saat çalışarak yaptıklarını söyledi.
İncir bahçelerinin zamanında sürülmemesi halinde otların arttığını ve ürün kalitesinin düştüğünü belirten Doğan, arazilerin dağlık olması nedeniyle bakım çalışmalarını atlarla yaptıklarını kaydetti. Doğan, "Olmazsa olmazımız atlarımızdır. Onlara kendimizden daha güzel bakarız. Bakmazsak bize hizmet etmezler. Her yılın şubat sonu ve mart başları gibi incir bahçelerinde çalışmaya başlarız. Önce incir ağaçlarını budarız. Ağaç üzerindeki kuru dalları keseriz. Sonra çift sürmeye başlarız. Ramazan ayı olmasına rağmen oruçlu halimizle bu işi yapıyoruz. 10 saat çalışacağımıza 3 saat çalışıyoruz. Bu ağaçlara bakım yaparsak meyvesi de güzel olur" dedi.
Doğan, genç atların usta atlarla birlikte çalıştırılarak eğitildiğini belirterek, "Bir usta ile bir acemi tayı yanına koyarak çifte koşarız. Usta gidip gelirken acemi atı eğitir. Bu iş çok zahmetli. Yılın 12 ayı baktığımız bu atlar bizim bir ay işimizi görür. Buna rağmen biz yılın diğer 11 ayında gözümüz gibi bu atlarımıza bakarız. Bakmazsak çift zamanı bahçelerimizi süremeyiz. Eğer bahçemizi bir ay içerisinde sürüp bakımını yapamazsak her yer otun içinde kalır" diye konuştu.
AT İLE ÇİFT SÜRENLERİN AYLIK GELİRİ 240 BİN TL
At ile çift sürmenin zahmetli bir iş olduğunu vurgulayan Doğan, "Bu atlar ile çift sürmenin günlük yevmiyesi 8 bin TL arası. Günlük 8 bin yevmiye ile aylık gelirin 240 bin TL oluyor. Bu memlekette kimin aylık maaşı 240 bin lira. Buna rağmen çalışacak işçi bulunamıyor. Ege Bölgesi'nde 12 ay iş var. Günlük çapa yevmiyesi ise 3 bin 500 lira. 3 bin liradan hesaplasak aylık gelir 90 bin TL olur. Vatandaş asgari ücret ile çalışıyorsa biz niye bu yevmiye ile geçinemiyoruz, ağlıyoruz" dedi.
'20 YIL İÇERİSİNDE BU İŞ TAMAMEN BİTEBİLİR'
Efeler Ziraat Odası Başkanı Mehmet Kendirlioğlu ise sadece orada değil, Aydın'ın birçok köyünde traktörlerin çalışamadığı yerlerde hayvanlarla çift sürüldüğünü belirtip, "Bu işi yapacak insan hemen hemen kalmadı. Ben de duyuyorum 7 bin TL, 8 bin TL 9 bin TL'ye kadar çıkan yevmiyeler var. 20 yıl içerisinde bu iş tamamen bitebilir. İşçi bulunmuyor, bulunsa bile belli bir tecrübe lazım. Tecrübeyi satın alamazsınız. Babadan, atadan, dededen yetişmesi lazım. Bunun okulu yok yetişmesi için yıllarca çalışması lazım" dedi.
Bu işi yapan çiftçilerin şu an yaş ortalamasının 55- 60 civarında olduğuna dikkati çeken Kendirlioğlu, "20 yıl sonra 70- 75 yaşına gelecekler ve bu işi yapan kalmayacak. Gençler artık çiftçilik yapmak istemiyor” diye konuştu.