Haberin Devamı

Sabırsızlıkla beklenen Yeni Türk Lirası nihayet görücüye çıktı. 1 Ocak 2005 tarihinde paradan 6 sıfır atılmasıyla başlayacak Yeni Türk Lirası (YTL) dönemi öncesi yeni kağıt ve madeni paralar Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Devlet Bakanı Ali Babacan ve Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti'nin de katıldığı toplantıda tanıtıldı. Başbakan Erdoğan, "Bugün burada Türkiye'nin büyük bir rüyası gerçekleşiyor. Türkiye'deki istikrar ve güven ortamı en açık biçimde tescillenmiş oluyor" dedi.

Türkiye'nin 30 yıllık özleminin sona erdiğini kaydeden Başbakan Erdoğan, şöyle devam etti: "Bugün YTL ile ülkemizin on yıllardır süre gelen düşük enflasyon özlemi de sona eriyor. YTL ile paramızın yeniden itibar kazanma özlemi sona ermiştir. YTL'ye geçiş, asla şekilsel bir operasyon değildir. Eğer öyle olsaydı bugüne kadar gelmiş geçmiş iktidarlar mürekkebi alır, darphanenin baskı makinelerini çalıştırır, sıfırı atılmış paraları basıp, tedavüle sürerdi."

Devlet Bakanı Ali Babacan da, "Paradan sıfır atma operasyonu ülkemizde ilk kez ve ümit ediyorum ki son kez yapılmaktadır. Şu anda Türkiye'de bir para reformu gerçekleştirilmektedir" dedi. Babacan, 'Türkiye için bir milat özelliğine sahip olan' YTL'ye geçişin, AB ülkelerinin euro'ya geçişi ile kıyaslandığında, çok daha kolay ve sorunsuz olacağını söyledi.

Serdengeçti: Yuvarlama asıl şimdi yapılamayacak
Serdengeçti, "YTL'ye geçişin yuvarlama etkisinin ne olacağına" ilişkin soruya karşılık, şunları kaydetti: "Türkiye, hiperenflasyonu görmedi ama 30 yıl enflasyonla yaşadı. Türkiye'de fiyatların yukarı doğru yuvarlanması sürekli bir olaydır. Türkiye'de 1 milyon 999 bin, 1 milyon 995 bin gibi fiyatları pek göremezsiniz ama 2 milyonu görebilirsiniz. Türkiye'de yuvarlama, zaten sürekli oluyor, bunun nedeni de enflasyondur. Euronun çıkışı, yuvarlamaya örnek gösteriliyor, pek de doğru yapılmıyor. Paralar euroya dönüşürken sıfır atılmadı. Örneğin AB'de 10 milyon olan bir şey, euroya çevrildiği zaman 57 euro 68 cent olabildi. AB'de enflasyon yüzde 2.5 iken, euroya geçildiği yılın sonunda yüzde 2.2 oranına düştü. Demek ki fazla etkisi olmadı."

Faturalarda sorun olmaz çünkü fark çok büyük
Başta telefon olmak üzere, 'kamu kuruluşlarının vatandaşa gönderdiği faturalarda herhangi bir sorun yaşanıp yaşanmayacağı' yönündeki soru üzerine Bakan Babacan, şunları kaydetti: "Paradan 1-2 sıfır atılırsa olabilirdi. Bütün faturalar, Yeni Türk Lirası'na göre düzenlenecek. Zaten büyüklük olarak YTL ile TL'yi karıştırmak mümkün değil. Varsayalım bir hata oldu 50 milyon Türk Lirası fatura geldi. Bunun 50 milyon Yeni Türk Lirası olmadığı zaten çok bellidir. Karışıklık olmaz."

Yeni ekonomik program IMF'den kabul gördü AB'ye sunulacak
Bakan Babacan, üç yıllık Yeni Ekonomik Program'da IMF ile görüş birliği içinde olduklarını, bankacılık, sosyal güvenlik ve vergi idaresi gibi konularda çalışmaları tamamlamadıklarını, bu çalışmalar bittikten sonra IMF ile Kasım ayında biraraya geleceklerini belirtti. Babacan, "Görüşmelere ara verdik" dedi. Babacan, Ekonomik Programın, AB'ye de sunulacağını kaydetti.

YTL'de Republic of Turkey yazılacak iddiası fos çıktı
YTL'ler tanıtılmadan önce yeni paralarla ilgili pek çok spekülasyon yapıldı. Bunlardan en çok tartışılanı, yeni paraların üzerinde Türkiye Cumhuriyeti değil sadece İngilizce Republic of Turkey yazılacağı idi. Bakan Babacan tarafından daha önce de yalanlanan bu iddianın doğru olmadığı dün yeni paraların tanıtılması ile ortaya çıktı. Bir diğer iddia ise yeni paralarda Atatürk resmi olmayacağı idi. Bu spekülasyonun da yanlışlığı ortaya çıkarken, "Kuruşlar euroya benziyor. AB 'Değiştirin' dedi" iddiasının da doğru olmadığı ortaya çıktı. Babacan, yeni kuruşların euro centlerden 'kalınlığı, çapı, metalik alaşımı, manyetik özelliğinin' farklı olduğunu, bu farkların detaylı şekilde ilgililere anlatıldığını ve şu ana kadar kendilerine gelen herhangi bir olumsuz görüşün olmadığını kaydetti.

Değiştirmeye acele etmeyin eski paralar 1 yıl tedavülde
YTL ile birlikte halen kullanılan banknot ve madeni paraların da 2005 sonuna kadar geçerli olacağını hatırlatan Merkez Bankası Başkanı Serdengeçti, şöyle devam etti: "2005'te hem mevcut paralar hem de YTL'ler tedavülde olacak. Vatandaşlarımızın bu değişim için acele etmesine gerek yok. Şubat ayı sonu itibarıyla tedavüldeki banknot miktarının
yaklaşık yüzde 90-95'inin YTL'ye dönmesi beklenmektedir. TL banknotlar, 1 Ocak 2006'dan itibaren tedavülden kalkacak, ancak 10 yıllık zamanaşımı sürecinde Merkez Bankası şubeleri, bunların olmadığı yerlerde de Ziraat Bankası şubelerinde değiştirilecek. Banka hesapları 1 Ocak 2005 tarihi itibarıyla Yeni Türk Lirası'na dönüştürülecek."

İshak Paşa Sarayı neden seçildi?
Başbakan Recep Tayyip Er doğan, 100 YTL'nin arka yüzündeki İshak Paşa Sarayı'nın fikir babası olup olmadığının sorulması üzerine, bununla ilgili herhangi bir katkısının olmadığını söyledi. Erdoğan, "Benim sadece Yeni Kuruşlar'daki italik mi, dikey mi konusunda katkım oldu. Bunun dışında YTL'nin arka yüzündeki resimlerle ilgili herhangi bir tasarımım olmamıştır" dedi.

Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti ise 100 YTL'lik banknotun arka yüzünde İshak Paşa Sarayı'nın seçilmesine ilişkin soruyu yanıtlarken, "Banknotların tasarımı, banknot matbaamızda yapılır. Bunun bağımsız Merkez Bankası'yla hiçbir ilgisi yoktur" diye konuştu. Serdengeçti, yeni 50 ve 100'lük banknotların ön yüzündeki Atatürk portresinin seçilmesine ilişkin soruya karşılık, "Bu portrede, 1927 yılından Cemal Işıksel tarafından çekilmiş bir resim kullanıldı" dedi. "Bu belirlenirken kıstaslar nelerdir?" sorusu üzerine Serdengeçti, şunları söyledi: "İshak Paşa Sarayı resmi ve Kapodokya resminin onaylandığı tarih, 2000 yılıdır. Paradan 6 sıfır atılmasaydı dahi mutlaka yeni banknotlar, çıkarma gereği olacaktı. Türkiye'nin tarihi ve doğal zenginliklerine ağırlık verilir. Bu defa da yeni 20, 50,100 liralarda Batı, Orta ve Doğu Anadolu'dan görüntüler kullanılmıştır."