Geri Dön
EkonomiKredi kullananlar dikkat! Bankalar zorunlu tutuyor, ancak iptal eden parasını alıyor

Kredi kullananlar dikkat! Bankalar zorunlu tutuyor, ancak iptal eden parasını alıyor

İhtiyaç, konut ve taşıt kredisi fark etmiyor. Tüm banka kredileri için geçerli. Zorunlu değil. Kredi kullanan tüketiciler başvuru yapmaları durumunda paralarını geri alıyor. Birçok kişi banka tarafından tarafından sunulan evrakları okumadan imzalıyor. Kredi kullanım sürecini hızlandırmak için okunmayan evraklar ise vatandaşların başına dert açabiliyor. Kredi kullanan banka müşterilerinin en çok şikayet ettiği konuların başında hayat sigortaları geliyor. Banka tüketicilere hayat sigortası yapma şartı ile kredi kullanım imkanı sunuyor. Ancak tüketicilerin sigortasız kredi kullanım hakkı da bulunuyor. Burada banka cazip oranlarla müşteriyi hayat sigortası yapmaya yönlendirebilir, bunu zorunlu tutamaz. Ancak hayat sigortası bankayı güvence altına aldığı gibi kredi kullanan kişi içinde büyük öneme sahip. Kredi kullanan kişinin vefatı durumunda kalan kredi tutarı varisleri tarafından ödeniyor. Bu durumda hayat sigortası yapılmış ise sigorta şirketi tarafından ödeme yapılıyor. Öte yandan sigorta yapılırken doğru beyanda bulunmak da önemli. Kanser gibi hastalıkların tedavi süreci başlamış olmasına rağmen sağlıklı olduğunu beyan eden kişinin, bu hastalıklar nedeni ile hayatını kaybetmesi durumunda hayat sigortası tarafından kredinin kalan kısmı bankaya ödenmiyor. Yanlış beyan nedeni ile kredi kullanan kişinin yakınları banka borcu ile karşı karşıya kalıyor.

Kredi kullananlar dikkat! Bankalar zorunlu tutuyor, ancak iptal eden parasını alıyor

Hayat sigortaları konusunda açılmış birçok dava bulunuyor. Bu davaların kiminde yargı, tüketiciyi haklı bulurken, kiminde bankaları ve sigorta şirketleri lehine karar veriyor. Geçtiğimiz ay ise kredi bağlantılı sigortala yönelik iki düzenleme yapıldı. Bunlardan biri Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (SEDDK) yayınladığı genelge, diğeri ise Meclis’ten geçerek yasalaşan Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun. Her iki düzenleme ile kredi ile bağlantılı hayat sigortalarında tüketicilerin, bankaların ve sigorta şirketlerinin hakları net bir şekilde ortaya kondu. Böylece yıllardır süren ve mahkemelere yansıyan tartışmalar da bitti. Peki, kredi bağlantılı hayat sigortalarında tüketicilerin ve bankaların hakları neler? Hürriyet gazetesinden Noyan Doğan yazdı. İşte kredi kullanacakları yakından ilgilendiren sorular ve yanıtları...

1)Bankalar kredi verirken hayat sigortasını zorunlu tutabilirler mi?

Hayır, tutamazlar. Bankalar, kredi verirken sigorta konusunda tüketiciye iki ayrı paket sunmak zorunda. Biri, hayat sigortasının da içinde olduğu paket, diğeri ise sigortasız paket. Hayat sigortasının bankadan yaptırılması halinde daha uygun faiz oranları ve kredide daha esnek şartlar sunulabilir.

2)Sigorta yaptırılmazsa ne olur?

Bu durumda bankanın tüketiciyi riskli görüp, kredi vermeme hakkı olduğu gibi bankanın daha yüksek faiz oranları veya daha ağır kredi şartları öne sürme hakkı da bulunuyor.

3)Banka hayat sigortası talep edebilir mi?

Edebilir, bankanın böyle bir hakkı var.

4)Sigortayı bankadan yaptırmak zorunda mıyım?

Değilsiniz, başka bir sigorta şirketinden hayat sigortası yaptırıp, poliçeyi bankaya verebilirsiniz ve banka bu poliçeyi kabul etmek zorunda. Bankanın, başka yerden yapılmış hayat sigortasını kabul etmiyorum deme hakkı da bulunmuyor. Ancak banka, kredinin miktarı, vadesi ile uyumlu ve başta vefat, sakatlık, işsizlik, riskli hastalıkları kapsayan detaylı bir poliçe isteyebilir. Bu durumda bankanın istediği şartlara uygun bir poliçeyi başka bir sigorta şirketinden yaptırıp, bir ay içinde bankaya sunmak zorundasınız.

5)Bankadan yapılan sigortanın priminin yüksek olduğu söyleniyor. Başka şirketten sigorta yaptırırsam daha avantajlı olur mu?

Bu durum tamamen bankanın krediyi kullandırırken isteyeceği hayat sigortasının içeriğine bağlı. Banka geniş kapsamlı bir sigorta isterse, başka bir şirketten de sigorta yaptırılsa, prim yüksek ya da bankanın sunduğu ile aynı olabilir. Tek tek sigorta şirketlerine, ‘banka benden böyle bir poliçe istedi, bunun primi ne kadar?’ deyip, araştırmalısınız.

6)Kredi kullanırken bankadan sigortayı yaptırıp, sonra da tüketici mahkemesine başvurarak, poliçeyi iptal ettirirsem primi iade alabilir miyim?

Alabilirsiniz, ancak bu durumda kredinin şartları değişeceği için bankanın yeniden kredi şartlarını belirleme ve sizi sigortasız sayarak, daha ağır şartlar öne sürme hakkı da bulunuyor.

7)Krediyi imzalarken içinde sigorta evrakları da oluyor, bankanın bilgilendirmesi gerekmiyor mu?

Bilgilendirmesi gerekiyor. Bankalar, kredi kullandırırken, başta hayat sigortası olmak üzere yapacakları tüm sigortalarda tüketiciyi hem yazılı hem de kısa mesajla bilgilendirecek ve bilgilendirme metni tüketici tarafından mutlaka imzalanacak. Uzaktan yapılan kredi işlemlerinde bilgilendirme metninin imza karşılığı verilmesi gerekmeyecek ancak tüketiciye bilgilendirme metnini incelemesi için süre tanınacak. Tüketicinin açık talebi olmadan ve bilgilendirme metnini imzalamadan kredi ile bağlantılı sigorta yapılamayacak.

8)Hayat sigortası olsa da bazı durumlarda sigorta şirketi vefat edenlerin kredi borcunu neden ödemiyor?

Bu durum tamamen yapılan sigortanın içeriğinden kaynaklanıyor. Örneğin, yapılan hayat sigortası, kanser gibi riskli hastalıkları kapsamıyorsa ve kredi kullanan bu hastalıklar nedeniyle vefat etmişse o zaman sigorta şirketi ödeme yapmaz. Hayat sigortası tüketicinin beyanına göre yapılıyor ve yapılırken de tüketiciye, ‘kanser, kalp gibi riskli hastalıklarınız var mı?’ diye soruluyor. Kredi kullanan, ‘hiçbir rahatsızlığı yok’ deyip de kredi süresi sırasında bu hastalıklardan dolayı vefat ederse, sigorta şirketi bunu tespit edip, yanlış beyan sayarak, ödemeyi reddeder. Tüketicinin yapması gereken, öncelikle doğru beyanda bulunmak; ikincisi de yapılan poliçenin kapsamını ve poliçenin hangi durumlarda geçerli olacağını incelemek.

9)Kredi sırasında banka sigorta yapmayı unutur ya da atlarsa sigorta yaptırmadığı için bankaya dava açabilir miyim?

Kredi kullanırken hayat sigortası zorunlu olmadığından tüketicilerin, ‘banka sigorta yaptırmadı’ diyerek dava hakkı bulunmuyor.

10)Banka kredi kullanırken sigorta yapıp, sonrasında yenilemezse sorumluluk kimde olacak?

Kredi vadesi boyunca, sigortanın yenilenmesinin sorumluluğu tüketiciye, sigorta sözleşmesinin yenilenmesine ilişkin bildirim yapma sorumluluğu ise bankaya ait.

11)Sigorta yapılınca kredinin maliyeti artıyor, bankalar neden sigortada ısrar ediyor?

Hayat sigortası hem tüketiciyi hem bankayı koruyor. Örneğin, konut kredisi kullandınız, kredi süresi içinde vefat ederseniz borç, vefat edenin yakınlarına kalıyor. Sigorta yoksa ve geride kalanlar borcu ödeyemezlerse, konut, ipotekli olduğu için bankaya geçiyor. Hayat sigortası varsa devreye sigorta giriyor ve bankaya olan borcu ödüyor, konut da ölen kişinin varislerine kalıyor.