Yeni Perakende Yasası tamamlandı
Artık bakkal, berber, kasap gibi küçük esnaf istediği yerde istediği sokakta dükkan açamayacak. Açan olursa hiçbir destek ve teşvikten yararlanamayacak.
AVM yasası yerine bakkal, manav, kasap gibi küçük esnafı da düzenleyen Perakende Yasası, uzun süren hazırlık döneminin ardından Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından dün görüşe açıldı. Yasayla getirilen en kritik düzenlemelerden birini küçük esnafa ilişkin hükümler oluşturdu. Tasarıda yer alan bazı hükümlere göre, taslağın yasalaşmasıyla artık kimse istediği yere bakkal, kasap, manav dükkanı açamayacak.
Örneğin küçük esnafın dükkan açmak istediği bir cadde üzerinde, halihazırda bakkal bulunuyorsa, orada ikinci bir bakkal açılmasına izin verilmeyecek. Esnaf, bakkal dükkanını açmak için ısrarlı olursa, ‘O halde kendi sermayenle başbaşasın’ denilecek ve devletten hiçbir teşvik, destek vb. yardımlar alamayacak. Taslağın kamuoyunda tartışılmasının ardından önümüzdeki ay Meclis’e sevkedileceği belirtildi.
Komisyon karar verecek
‘Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun Tasarısı Taslağı’ içinde en önemli değişikliklerden birini bu düzenleme oluştururken, kimin nerede ne dükkanı açabileceğine, o ilin ticari komisyonları karar verecek. Komisyonlar, her ilde vali başkanlığında oluşturulacak.
Taslağın yasalaşmasıyla, her ilin kendine ait bir ‘Ticari Planı’ olurken, bu planın dışına çıkılamayacak. Ticari plana göre bir berberin o sokakta dükkan açması uygun bulunmazsa, ‘Şu sokakta aç’ denilecek.
Her ilin ticari planı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın belirleyeceği kriterlere göre, o ilin mülki amirleri, belediye ve bakanlık il müdürlükleriyle uygulanacak. Kriterler, ‘Mevcut küçük esnafın iş kaybı yaşamaması’ ve ‘Yeni açılacak dükkanın da iş yapma potansiyeli taşıyacak yerlere açılması’ ilkelerine dayanacak.
Başvurular bakanlığa
Taslak başvuru süreçleriyle ilgili de yeni bir düzenleme getiriyor. ‘Tek Kapı’ denilen bu uygulamayla tüm başvuru işlemleri bakanlığın kuracağı internet sitesi üzerinden başlatılacak. Perakende Bilgi Sistemi (PERBİS) ismini taşıyacak bu sistemle belediye, il özel idaresi ile diğer pek çok kurum ve kuruluşa ayrı ayrı başvuruda bulunmak zorunda kalan bütün perakende işletmeler, artık bu sistem üzerinden adeta tek bir kapıya başvurarak izinlerini tek elden alacak.
Bu ayrıca bakanlığa bir bilgi arşivi de oluşturacak. Tüm bilgiler tek elde toplanacak.
AVM yer seçemeyecek
Taslak, büyük alışveriş merkezi, hipermarket ve uluslararası AVM zincirleri için her ilde ‘Stratejik Ticaret Komisyonları’ oluşturuyor. Aynı anda illere ait ticari planlar hazırlanacak. Bu planla o ile ait ticaret bölgeleri tespit edilecek. Örneğin ‘O ilin hangi sokağında hangi caddesinde hangi işletme var, kaç tane var, konuları ne?’, gibi soruların yanıtları olacak. Ayrıca o ilde nerede AVM kurulmasına izin var, o da görülebilecek. Her ilde planla belirlenmiş yerler dışında AVM açılamayacak. Bir AVM başvurusu için girişimci, listelenmiş ve ilan edilmiş yerlerden birini seçerek başvuru yapabilecek. AVM’ler için kuruluş yeri seçime bırakılmayacak. AVM gösterilen yere kurulmak zorunda olacak. Taslakta dikkat çekici bir hüküm de, ‘Kaybolmaya yüz tutmuş geleneksel mesleklere’ getirilen destek. AVM’lerde kaybolmaya yüz tutmuş geleneksel mesleklere de yer verilecek. Bundan sonra kurulacak her AVM bir bölümünü, yorgancı, hallaç, ayakkabı tamircisi vb. gibi esnaflara ayırmak zorunda olacak.
