Bizimkisi dış koşulların da neden olduğu bir durumdu. İki dil ve kültür arasında kalmıştık. Koşullar ne olursa olsun kızlarımın rahat ve güvenli olmasını çok istiyordum. Danışanlarım çocuklarının benzer sorunları için çözümler aradıkça kendi duygularımı anımsıyorum.
Bu yazımda çekingen çocuklara nasıl destek olunacağı konusunda yollar önereceğim:
Duruma ne zaman müdahale edeceğinizi ne zaman dilinizi tutacağınızı bilmenin önemini unutmayın! Ayrıca ailenizde acaba utangaç ve çekingen mizaçlı kişiler var mı?
“Utangaçlığı bırak, kardeşini görmüyor musun nasıl da girgin!” Kendinizi hiç böyle karşılaştırmalar yaparken buldunuz mu? Ya da “Bana bakkaldan bir ekmek alırsan, sana ödül olarak kocaman bir çikolata alacağım” derken? Çekingen çocuğu olmak gerçekten de endişe yaratıyor, hepimiz yavrumuzun topluma uyum sağlamasını her şeyden çok isteriz.

Çözüm Nedir?
Unutmayın ki dünyada çok sayıda çekingen karakterli insan var. Amacınız çocuğunuzun karakterini değiştirmek değil, ona çekingenliğini kontrol edebileceği aşağıda belirtilen yolları öğretmek olmalı.

1. Çok ısrarcı olmayın! Çocuğunuz utangaçlık sergilediğinde belki kendi utangaç anılarınız aklınıza geliyor veya onun ilerde başarılı olamayacağını düşünüyorsunuz. Sonuç olarak sabırsız davranıyor ve çocuğunuza yetersizlik duygusu aşılıyor olabilirsiniz.

2.Isınması için ona zaman tanıyın! Çocuğunuz çevre uyaranlarına karşı çok duyarlı olabilir, onu yeni durumlara bazı küçük stratejilerle hazırlayabilirsiniz. Örneğin altı yaşındaki çocuğunuzla bir doğum günü partisine gidecekseniz; biraz erken gidebilir ve çok kalabalık bir ortama birden girmesi yerine diğer çocuklar geldikçe kaynaşmasını sağlayabilirsiniz. Çocuğunuz kendini rahat hissedinceye kadar oyalanabilirsiniz. Belki oyalanmanız on beş dakikanızı alır ama çocuğunuzun güven kazanması için değer.

3.Bazı durumları evde oyunla canlandırabilir ve pratik yapabilirsiniz. Oynayarak onu hayata hazırlamış olursunuz. Alışveriş oyunu, doktora gitme oyunu gibi.

4.Çocuğunuzun kendini rahat hissettiği çerçeveyi yavaşça genişletebilirsiniz. Örneğin çocuğunuzu partiye götürmeden önce bire bir arkadaşlıklar kurmasını sağlayabilirsiniz.

5.Çocuğunuzla sohbet saatleriniz olursa onun endişelerini ve kaygılarını kendisinden öğrenebilirsiniz. Kendi çocukluğunuzda yaşadığınız benzer kaygılarınızı anlatabilirsiniz. Eğer çocuğunuz çok küçükse birlikte kitap okuyup kitaptaki çocuğun duygularından, kalbinin nasıl gümbür gümbür atmış olabileceğinden bahsedebilirsiniz.

6.Aşağılayıcı olarak algılayabileceği şekilde konuşmayınız. ” Aptal olma, git işte oyna arkadaşınla. Isırmaz korkma !” gibi cümleler çocuğunuzun iyice kabuğuna çekilmesine neden olur. Hatta bu tür bir iletişim tarzı çocuğunuzun ergenlikte asosyal ve akran baskısına karşı savunmasız olmasına yol açacaktır.

7.Çocuğunuzun göstermiş olduğu gelişmeyi fark edin ve takdir edin. Tabii ki övgünüz realiteye uygun olsun. Örneğin,” partide çok eğleniyor görünüyordun, çok sevindim” gibi. Sosyal başarı çocuğu büyük oranda sakinleştirecek ve gelecek sefere hazırlayacaktır.

8.Çevrenizdeki yetişkinleri çocuğunuza utangaç damgası kondurmadan uyarmak da çok yararlı olur. Ancak tekrar edersek” utangaç” damgasını asla vurmamak gerekir; aksi takdirde kendini gerçekleştiren kehanet dediğimiz durum ortaya çıkar yani utangaçlık iyice yerleşir.

9.Aşırı korumacı olmamaya özen göstermek, birçok sorunun kendiliğinden çözülmesini sağlayabilir. Baba ile boğuşma oyunu biraz sert mi geldi, oyunu biraz daha sakin olarak sürdürmek tamamen vazgeçmekten çok daha iyi bir seçim olacaktır.

10.Bazı becerileri ona göstererek öğretebilirsiniz. Misafirlerin paltosunu almak, su getirmek, satıcı ile konuşmak, para ödemek ve aklınıza gelebilecek birçok sosyal durum öğretilebilir.
Tüm bu çabalarınıza değer çünkü çocuğunuzun davranışları, özsaygı ve öz değerleri yukarıdaki yaklaşımlarla gelişir.
Birçok psikolog ve sosyoloğa göre düşük özsaygı ilerde alkol bağımlılığı, depresyon, düşmanlık ve bunun gibi birçok soruna neden olabilir.
Kişinin özsaygısı olması demek kendi değerinin bilincinde, kendinden sorumlu ve başkalarına saygı duyan bir birey olması demektir. Çok iyi bilinir ki çocukların kendini iyi hissetmesi ve öz değerleri en iyi aile ortamında gelişir.
Hayatta başarılı olmak için özsaygı herkese çok gereklidir. Bir sorunla mücadele mi edeceksiniz yoksa sorundan kaçacak mısınız? Bu sizin özsaygınızın gücüne bağlıdır. Hayat başarısında bunun çok önemli bir rolü vardır.