Şehrin kibar pazarcıları

Haberin Devamı

Gün geçtikçe sağlıklı tüketime artan ilgiyle organik pazarlarda çoğalıyor. Bu pazarlarda gözümüze ilk çarpan tezgahın arkasındaki kentli pazarcılar. Geleneksel mahalle esnafının aksine, sattıkların ürünün felsefesine inanıyorlar. Kimi doktor, kimi ressam, kimi yönetici ikinci hayatları olarak bu meslekle yaşamlarını şekillendiriyor.

Pazarların yüzde 65’i köylü satıcıdan, yüzde 35’i ise kentli üreticilerden oluşuyor. Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği tarafından kurulan Feriköy’deki İstanbul’un ilk ekolojik pazarı “%100 Ekolojik Pazar”a uğradık ve kentilerin pazardan yeniden sebze ve meyve almasını sağlayan eğitimli pazarcıları yakından tanıdık.

Timur Danış (56)

Köylülere ürün sunuşunu öğrettik

5 yıldır ekolojik pazarda çalışan Timür Danış’ın esas mesleği gazetecilik ve İstanbul Üniversitesi Pedagoloji Bölümü mezunu. Pazarda gönüllü olarak ürün geliştirme kısmında yer alıyor. Gelen köylünün ürününü tezgahında nasıl satması gerektiğini gösteriyor. Timur Danış, “Üretici kabak getiriyordu. Temizlemeden satıyordu. Kabakları parçalara bölmeye başladım ve sattım. Yoğun bir ilgi oldu. Gelen satıcı köylüler ticareti bilmiyordu. Onlara ne yapmaları gerektiğini göstererek ticareti geliştirdik. Bu sayede ilk dönem sadece 6 kasa elma satılırken, şimdi 1 ton...” diyor. Pazarın kurucularından Victor Ananias’in hediyesi olan pazarın müşterilerinin satıcılardan çok daha bilgili olduğunu da vurguluyor.

Mehmet Gökmen (30)

En iyi sebze için Anadolu’yu gezdik

Bilgi Üniversitesi Sosyoloji Bölümü mezunu olan Mehmet Gökmen de 5 yıldır pazarda çalışıyor. Buğday Derneği’nde gönüllü olarak çalışan Gökmen, Anadolu’daki çiftliklere giderek organik tarımı yaymaya çalıştı. Gökmen, “Organik pazarın işleyişi için üreticiler önemlidir. Pazar açılmadan önce Anadolu’yu gezerek çiftlikleri tanıdık. Tanıdığımız, bildiğimiz ve güvendiğimiz çiftliklerin ürünlerini alıp satmaya gayret ediyorum. Isparta’da kimyasal ya da hormon kullanmayarak ürün üreten ama organik olduğunun farkında olmayan çiftliklerle karşılaştık. Buraya tezgah açacaksınız kesinlikle bu işin felsefesine de inanmanız gerekiyor” diyor. Bakırköy, Kartal ve Kanyon AVM’de bulunan pazarlarda da tezgah açan Gökmen, Feriköy pazarını “kibar bir pazar” olarak tarif ediyor. Pazara gelen köylülere kentli gönüllüler tarafından organik pazarlarda ürünlerini nasıl sergilemeleri gerektiğini gösterdiklerini sözlerine ekliyor.

Esin Demirci (30)

Hormonsuz gıdayı kokusundan tanıyın

Pazar açılmadan önce ekolojik gıdalar satan bir manavda çalışan Esin Demirci, 4 buçuk yıl önce enginar satarak pazara giriş yapmış. Şimdilerde ise ambalajı ve kurutuluş şekline kadar organik olan paketli ürünler satıyor. Hormonsuz gıdaları erken pişmesinden ve kokusundan fark edileceğini belirtiyor. Doğa dostu yöntemlerle, üretilen organik sertifikalı ürünlerin satıldığı pazarda kozmetik, tekstil, bebek ürünleri ve oyuncağın satıldığını söylüyor.

Gürsel Yenilmez (34)

Dört yıl ekoloji eğitimi aldım

Lise mezunu olan Gürsel Yenilmez 4 yıldır pazara tezgah açıyor. Bir dönem resim sanatıyla uğraşan Yenilmez, organik üretici olmaya karar verdiğinde yaptığı mesleği bıraktı. Yenilmez, “Çiftlik kurmak istiyordum. Bir kaç denemeden sonra ürün alamadım. Buğday Derneği ile tanışınca ekolojik tarım yapan alanlarda 4 yıl gönüllü çalıştım. Meyvenin nasıl seçileceğini, organik olduğunun nasıl anlayacağımı öğrendim. Sonra pazarın açılacağını söylediler ve tezgahın arkasında kendimi buldum. Buranın müşterisi bilgilidir. Hatta onlar bize tarımla ilgili bilgiler öğretir. İlkbahar aylarında işler iyileşiyor. Çünkü mevsimin en çeşitli meyvesine o dönem denk gelirsiniz. Buradaki pazarcılar sayesinde pazarcılıkta değiştiği. Bu pazarda hiç kimse ‘domatese gel’ diye bağırmıyor” diyor. Haftanın üç günü pazara çıkıyor.

Turan Erten (42)

Burası için yöneticiliği bıraktım

Hayatının organik sayesinde değiştiğini söyleyen Turan Erten pazarın açıldığı günden beri burada. 12 yıl boyunca bir ilaç sektöründe yönetici olarak çalışan Erten bir gün Konya’dan dönerken bir köye girer ve her şey değişir. Gittiği köyden organik üretim ile hayatını kazanacağını fark eden Erten, organik işine girmeye karar verir. Erten, “Bir yıl boyunca hem yöneticilik yaptım hem de organik tarımla ilgilendim. Pazarda da hayatımı sadece bu mesleği yaparak kazanacağımı fark edince istifa ettim. 6 yıldır da pazarcılık yapıyorum” diyor. Organik tarımın kentin göbeğinde yapılamayacağı için sebze tezgahındaki ürünleri yakın köylere gidip seçiyor. Pazardaki sıkı organik denetimlerinden burada iş yapamayıp ayrılan köylülerin olduğunu da vurguluyor. Haftanın 4 günü pazara çıkıyor.

Çiğdem Yıldırım (29)

Meyvelerin arasında mutluyum

Mimar Sinan Üniversitesi Resim Bölümü’nde okuyan Çiğdem Yıldırım bir yıl önce arkadaşıyla ahşaptan oyuncak satarak pazarcılığa başladı. Tezgahlarını kapattıklarında o kadar çok bu işi sevmişti ki, pazarda bulunan sebze tezgahlarından birinde çalışmaya devam etti. Para için bu işi yapmadığını söylüyor, sebzelerin arasında kendini iyi hissetiği için pazarda. Sadece Cumartesi günleri çalışan Yıldırım burada çalışmaktan keyif aldığını ve okul bitsede burada olmaya devam edeceğini ekliyor. Yıldırım, “Okul paramı da organik gıdaların arasında kazanıyorum” diyor.

İstanbulda bulunan ekolojik pazarlar

Çarşamba: Kadıköy Cuma: Bakırköy, Silivri
Cumartesi: Şişli-Feriköy, Zeytinburnu, Beylikdüzü
Pazar: Kartal, Maltepe, Kasımpaşa

* Cumartesi günleri Feriköy’de kurulan pazara tezgah açmak istiyorsanız üretici olmanız lazım. İlk kurulduğundan beri burada olan pazarın işleyişini düzenlemek için alıcılar organiği hayat felsefesi haline getirenler.
* Aracıların çoğu üniversite mezunu. Mesela Kars Barosu’ndan Nur Nebioğlu’nun bal tezgahı var. Sosyolog, gazeteci, ressam, turizm, işletme, pedegog, ana okulu öğretmeni gibi esas mesleği farklı olan kişiler hayatlarını organik pazardan kazanmakta kararlı.
n 2006 yılında açıldığında 50 tezgah olan pazar, şimdi ise 200 tezgahı bulunuyor.
* Yılda 500 ton ürün satılıyor.
* Pazarda naylon poşet kesinlikle yasak. Sadece kesekağıdı kullanılıyor.
* Pazarda tezgah açmak isteyenler için kurallar katı. Kesinlikle organik sertafikasına sahip olmanız gerekiyor.