Taylıeli, Edremit körfezine hakim bir yamaç üzerinde kurulu küçük bir köydür. Sol tarafınızda masmavi Ege denizi, önünüzde yemyeşil bir ova ve karşınızda yükselen Kaz dağları ile körfezin en güzel göründüğü noktalardan biridir Taylıeli. Ama belki de daha önemlisi Taylıeli’de Türkiye’nin en iyi zeytinyağlarından biri üretilir. Laleli zeytinyağı fabrikası Taylıeli’ne çıkarken yolda sağ taraftadır. Gerçi anayol kavşağında (İstanbul Bebek’te) satış mağazaları da var, ama fabrikayı gezmek her zaman için daha ilginçtir.
Birkaç yıl öncesine kadar ülkemizdeki zeytinyağlarının kalitesi sınırlıydı. İyi yağlar vardı, ama ve ilk el, olgun veya erken hasat gibi tanımları olan zeytinyağlarıyla daha pek tanışmamıştık. Laleli’nin erken hasat zeytinyağı ilk tattığımda lezzeti beni şaşırtmıştı ve o günden beri Yunanistan’dan taşıdığım Girit yağlarıyla birlikte en sevdiğim zeytinyağlarının başında yer almıştı. Şimdi Selection diye bir zeytinyağı çıkarmışlar. Bu da bir erken hasat zeytinyağı, ama sadece Kaz dağının eteklerindeki zeytinliklerden toplanan zeytinlerden üretiliyor. Türkiye’deki zeytinyağlarındaki en büyük sorunların başında milletimizin iri zeytinleri sofralık zeytin olarak yiyor olmasıdır. Oysa bu zeytinler yağ deposudur ve çok lezzetli zeytinyağı verirler. Laleli Selection’da kullanılan zeytinler bir buçuk santimetre büyüklükte ve erken hasatta elle toplanıyorlar. Belki de ondan bu kadar lezzetli ve insanı acaba daha az zeytin yiyip, daha çok zeytinyağı mı içsek diye düşündürüyor.

Kozak’ta kahvaltı molası
İzmir yoluna döndükten yarım saat kadar sonra ülkemizin en tanınmış zeytinyağı bölgesi olan Ayvalık’a varırsınız. Ancak acele etmeyin; Burhaniye-Ayvalık arasında yolda Kozak diye bir tabela göreceksiniz. Birkaç saatinizi ayırıp bu yola saparsanız dağlar arasından Bergama’ya kadar devam eden yolun daha ilk kilometrelerinde ülkemizin en güzel ormanlarından birisiyle karşılaşırsınız. Kozak Yaylası’ndaki fıstık çamları yukarıdan bakıldığı gibi adeta yemyeşil bulutlar gibi pamuksu bir görüntü verir. Burası zeytin ağaçlarının yavaşça yerlerini bambaşka bir yeşile, çam ağaçlarıyla bağlara bıraktığı bir coğrafyadır. Orada, ana yola on beş dakikalık mesafede, “Kozak kafe”de durup muhteşem bir orman manzarasına karşı bağlar içinde bir köy kahvaltısı yapabilirisiniz. Şansınız var ve kafe fazla kalabalık değilse, yani tereyağı kaldıysa, sahanda yumurta, bal, hatta nefis bir pekmez ile ağzınızı tatlandırıp, Ege bölgesine sahip olduğumuza dua ederek aşağı iner, zeytin diyarı Ayvalık’a doğru yolunuza devam edersiniz.