Yaz gelince kışlık kıyafetlerimizi dolaplara kaldırır, yazlıklarımızı çıkarırız. Siyah, lacivert ve griler yerlerini beyazlara, bejlere, cıvıl cıvıl renklere bırakırlar. Kendimizi açık havaya bırakır, yemek saatlerimizi bile uzayan günlere göre yeniden düzenleriz. Yaz gelince içtiğimiz içkiler de değişir. Kışın içimizi ısıtan malt viskileri, konyakları unutur, daha ferahlatıcı içkiler ararız. Yemek önceleri aperitif aramaya, cin toniklere, Martini’lere yönelmeye başlarız. Ve yaz gelince rom vakti de gelir.
Bizde rom genellikle başta Mojito olmak üzere çeşitli tropikal kokteyllere tat veren içki olarak bilinir. Ama kokteyllerde kullanılan romlar (renksiz oldukları halde beyaz romlar olarak bilinen) en ucuz romlardır. Rom da viski gibi damıtıldığında renksiz olan bir içkidir. Gene viskiler gibi meşe fıçılarda dinlendirildikleri zaman birkaç yılda altın rengini, 10-15 yıl sonra ise derin bir kehribar rengini alırlar. Fıçılarda geçirdikleri uzun yıllarda vahşiliklerini biraz kaybeder, karakterlerini bulur, aynı yıllanmış şaraplar gibi içlerindeki zenginlikleri dışa vururlar. Yıllanmış romlar en kompleks, yoğun ve zengin içkilerin arasında önlerde yer alırlar. Ama ne yazık ki bunların neredeyse hiçbiri ülkemize ithal edilmiyorlar.
Gusto dergisinin Haziran sayısında bir rom tadımı var. Türkiye’de bulabileceğiniz 7 tane rom tadılmış ve ülkemize ithal edilen en iyi rom olarak Havana Club Anejo Reserva olarak seçilmiş. Kehribar renkli bu romun bir iki parça buz ile içilmesi öneriliyor. Küba romlarının aynı coğrafyanın ürünü olan Küba puroları ile çok iyi gittiği söylenir. İkinciliği karamel ile maun rengini almış olan Captain Morgan Black Label almış. Tatlı baharatlar, yanık kayısı, tereyağında pişmiş muz ve karamel kokularının hakim olduğu kokusu tam bir ziyafet. Bu rom klasik tropikal kokteyllerin içinde kullanıldığı gibi birkaç parça buz ile tek başına da içilebilir. Gusto dergisindeki tadımda üçüncü sırada altın rengi bir rom, Bacardi Oro var. Bunda buzu biraz daha bol tutabilirsiniz. Ve nihayet dördüncü sırada bir beyaz roma rastlıyoruz. Havana Club Anejo Blanco da romların damıtıldığı şeker kamışının tadını hissedebiliyorsunuz. Yaz aylarının en muhteşem kokteyllerinden Mojito için yaratıldığı adanın, Küba’nın bu romu ideal.
Yıllanmış romlardan ülkemize sadece Havana Club Anejo Reserva ile Trinidad adasının ünlü romu Angostura 1919 ithal ediliyorlar. Bunlar da aslında oldukça genç romlar. Ben yıllanmış romlara “yaz aylarının malt viskileri” diyorum. Karayipler’de neredeyse her adanın kendi romu vardır. Bunların arasında en kıymetli olanları hâlâ Fransa’ya ait olan Martinik adasının rhum agricole olarak bilinen romlarıdır. Bu romlar şeker kamışının posasından değil, kendisinden damıtılırlar. Yıllanmış rhum agricole’lerin bazılarının fiyatları yüzlerce doları bulabilir. Diğer adalardan Barbados hafif ve tatlıca romları ile ünlüdür. Bu adada 1663 yılında kurulmuş olan Mount Gay dünyanın hâlâ faaliyette olan en eski rom damıtımevi olarak kabul edilir. Damıtımevinin en eski ve nadide romlarının bir harmanı olan romlardan Mount Gay Extra Old tadılabilecek en iyi romlardan birisi olduğu gibi, diğerlerine göre oldukça daha kolay bulunabiliyor. Bir başka rom adası Jamaika’nın ortalarındaki tepelerde bulunan Appleton Estate adanın zengin ve aromatik romlarını damıtır. Küba’ya dönecek olursak, 15 yıllık Havana Club iyi rom barlarının barmenlerinin favori romudur. Ama işte onu bir iki buz ile bile değil, kendi başına içmelisiniz. Belki yanında bir Havana purosu, deniz kenarında, iyi bir arkadaşınızla birlikte; on beş dakikada bir, birkaç kelime konuşarak...

Dünyanın en iyi 10 markası
1. Rhum JM Rèserve
Speciale (Martinik)
2. Mount Gay Extra Old (Barbados)
3. Havana Club Anejo 15 anos (Küba)
4. Appleton 21 years old (Jamaika)
5. Barbancourt Special
Reserve (Haiti)
6. J. Bally (Martinik) millesime’ler
7. Doorly’s XO (Barbados)
8. El Dorado 15 years old (Guyana)
9. Zacapa Centenario (Guatemala)
10. Clèment (Martinik) millesime’ler