Atatürk’ün başlattığı, sonraki cumhurbaşkanlarının sürdürdüğü “trenle seyahat” geleneği, uzun bir aradan sonra Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından devam ettirilecek... Gül, 6 Mayıs Perşembe günü Ankara’dan Eskişehir’e Yüksek Hızlı Tren ile gidecek. Cumhurbaşkanı’nın VIP vagonda seyahat edeceği YHT, saat 09.15’te Ankara Garı’ndan hareket edecek.

Cumhurbaşkanlığı Forsu’nun takılacağı, Gül’ün bindiği bu trenden 5 dakika önce ise, ona eskortluk yapacak başka bir YTH, Eskişehir’e doğru yola çıkacak... Eskişehir programı sonrasında Ankara’ya yine YHT ile dönecek olan Abdullah Gül, Cumhurbaşkanı olduktan sonra Türkiye’deki ilk tren seyahatini de böylece yapmış olacak...

Ankara-Eskişehir güzergahında hizmet veren Yüksek Hızlı Tren, önümüzdeki hafta “ağır” bir konuğu misafir edecek. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Yunus Emre Kültür ve Sanat Haftası kutlamalarına katılmak için gideceği Eskişehir’e, YHT ile seyahat edecek. Gül’ün bu seyahati, “10 yıl aradan sonra ilk defa bir cumhurbaşkanı trene binmiş olacağı” için özellikle TCDD için ayrı bir önem taşıyor. Ankara-Eskişehir arasını yaklaşık 1.5 saatte kat eden YHT, bu iki şehir arasındaki ilk seferini, 13 Mart 2009’da yaptı. Bu sefere katılan Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, bir süre makinist koltuğuna da oturmuştu. TCDD yönetimi, YHT’nin bu ilk seferine katılamayan Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ü, “uygun bir zamanında” trenle yolculuğa davet etmişti. İşte bu davete yanıt, geçtiğimiz günlerde geldi. Çankaya Köşkü’nden, TCDD’ye, Cumhurbaşkanı Gül’ün, 6 Mayıs’taki Eskişehir programına YHT ile gideceği bildirildi. Abdullah Gül’ün, Cumhurbaşkanı olduktan sonra Türkiye’deki ilk tren seyahati olacak bu yolculuğu, Atatürk’le başlayan Cumhurbaşkanları’nın “trenle yolculuk” geleneğini akıllara getirdi. Bütün Cumhurbaşkanları trenle seyahati tercih ederken trene binmeyen tek isim Ahmet Necdet Sezer olmuştu...

Yüksek Hızlı Tren protokole uyarlandı

Yıllar sonra trene bir cumhurbaşkanının binecek olması, TCDD’yi hem heyecanlandırdı hem sevindirdi. Çankaya Köşkü’nden gelen haber üzerine TCDD yönetimi, Cumhurbaşkanı’nın YHT ile yolculuğu için gerekli düzenlemeleri yapmak üzere çalışmalara başladı. Bu kapsamda geçmişteki uygulamalara bakıldı, Atatürk döneminden başlayarak trenle yolculuk yapan cumhurbaşkanlarına uygulanan protokol kuralları çıkarıldı. Arşiv taraması sonucunda bazı gezilerde cumhurbaşkanının bindiği trenin önünde ve arkasında birer trenin eskortluk yaptığı görüldü. Cumhurbaşkanının seyahat ettiği trenin arıza yapması ya da güvenlik önlemi olarak yapılan uygulamanın farklılık gösterdiği gezilerin olduğu tespit edildi. Bazı dönemlerde cumhurbaşkanlarının iki trenle yolculuk yaptığı, bu durumda cumhurbaşkanının bulunduğu trenin önünde bir eskort trenin yer aldığı anlaşıldı. Bunun üzerine, Cumhurbaşkanı Gül’ün seyahat edeceği hızlı trenin önünde bir hızlı tren bulunması kararlaştırıldı. Ayrıca Abdullah Gül’ün seyahat edeceği trenin üzerine Cumhurbaşkanlığı Forsu asılması da öngörüldü.
Programa göre Gül’ün VIP vagonda seyahat edeceği YHT saat 09.15’te Ankara Garı’ndan Eskişehir’e doğru hareket edecek. Bu trenden 5 dakika önce ise eskortluk yapacak Yüksek Hızlı Tren kalkacak. Cumhurbaşkanı ve beraberindekiler, Eskişehir’e yaklaşık 50 km mesafede yapılacak Yunus Emre Kültür ve Sanat etkinliklerine katıldıktan sonra YTH ile kente gidecekler. Cumhurbaşkanı’nın burada Valilik, üniversite ziyaretleri ve kent gezisi olacak. Eskişehir programı sonrasında Gül ve beraberindekiler Ankara’ya yine YHT ile dönecekler. Bu seyahat ile Abdullah Gül, cumhurbaşkanı olduktan sonra Türkiye’deki trenle ilk yurt gezisini de yapmış olacak.

Ahmet Sezer hariç hepsi seyahat etti

Yurt gezilerinin neredeyse tamamını trenle yapan Atatürk’ün ardından İsmet İnönü, Celal Bayar, Cemal Gürsel, Fahri Korutürk, Kenan Evren, Turgut Özal da trenle seyahat geleneğini sürdürdüler. Hatta Evren, “Atatürk’ün vagonunun halka tanıtılması amacıyla” Beyaz Tren’le bizzat seyahat etti! Önceki görevlerinde eşi Nazmiye Hanım’la tren seyahatleri yapan Süleyman Demirel, cumhurbaşkanlığı süresince Türkiye’de trene binmedi. 10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer için TCDD tarafından özel bir vagon hazırlanmasına rağmen, planlanan yolculuk gerçekleşmedi.

Beyaz Tren, Ata’nın Cumhurbaşkanlığı konutu gibiydi

Ankara Garı’ndaki Atatürk’ün vagonunu gezerken, bir zaman kapsülüne binip, geçmişe yolculuğa çıkmış duygusu insanı sarıyor. Atatürk ve onunla seyahat edenlerin kullandığı eşyaların, mobilyaların, hatta örtülerin bile olduğu gibi muhafaza edilmesi, insana bu duyguyu yaşatıyor.
Vagonun ilk bölümü mutfak. Hemen ardından muhafız kompartımanı ve tuvaleti yer alıyor. Onun yanında Atatürk’le seyahat eden kadınlar için düzenlenmiş bayan kompartmanı ve banyosu ile Atatürk’ün yatak odası bulunuyor. Koridorun ucunda ise kanepe, 2 koltuk, masa ile pikap ve radyonun yer aldığı salon bulunuyor. Salonun hemen bitişiğinde ve vagonun sonunda ise Atatürk’ün sevdiği tavla ve satranç takımının da bulunduğu hasır koltukların yer aldığı küçük dinlenme bölümü yer alıyor.

Müzede sergileniyor

Trenle yolculuk geleneğini başlatan Atatürk, yurt gezilerinde genelde treni tercih etti. 1935-1938 arasında kullandığı Beyaz Tren, O’nun son yolculuğuna da ev sahipliği yaptı. 19 Kasım 1938’de Ata’nın naaşı, Yavuz zırhlısıyla önce İzmit’te bekleyen trene ulaştırıldı. Ardından Beyaz Tren, Ata’nın aziz naaşını Ankara’ya ulaştırdı. Trenin Ata’ya tahsis edilmiş vagonu, 1964’ten beri Ankara Garı’nda, Demiryolları Müzesi’nin yanında sergileniyor. Vagon, Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nce 1991’de “Atatürk’e ait, korunması gerekli kültür varlığı” olarak tescil edildi.