Yine büyük bir deprem, yine yıkılan bir şehir ve yine ölümler... Ülkemiz Van’daki deprem sonrası büyük bir acının içinde. 23 Ekim 2011 tarihinde gerçekleşen depremden dolayı Van ili ve Erciş başta olmak üzere ilçelerinde deprem sonucu birçok ev, işyeri yıkıldı ya da ağır derecede hasar gördü. Yaralı ve hayatını kaybeden kardeşlerimiz var. Bu kadar büyük hasarın ve can kaybının olduğu bu süreçte devlet ve sivil toplum örgütleri yardımlar için seferber olmuş durumda. Bu yardım çalışmalarının yanında diğer kolaylıklar da sağlanıyor. Sigorta primi ve vergi ile ilgili ertelemeler yapıldı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Van’daki depremde işverenlerin sigorta primleri ile Bağ-Kur sigortalılarının prim borçlarını, Maliye Bakanlığı da vergi borçlarını 1 yıl erteledi.

1 Ekim 2008’den önce ölenlerin yakınları ölüm aylığı için borçlanabilir

SORU: Eşim, 2003 yılında sigortalı olmuştu ve Haziran 2008’de vefat etti. Kendisinin 423 günlük çalışmışlığı vardı. Eşimin üzerinden aylık bağlanması için eşimin 18 ay olarak yaptığı askerlik süresini ödeyip borçlanmak istiyorum. Bu şekilde toplu para ödeyerek borçlanmanın artık yapılamadığı söyleniyor. Bu doğru mudur? (Zeliha Kandemir)

CEVAP: Ölüm aylığının bağlanması ile ilgili şartlar 1.10.2008 tarihli 5510 sayılı Kanun ile değişti. Kanunda, SSK’lılara “her türlü borçlanma hariç en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam 900 gün pimi olanlara” ölüm aylığı bağlanacağı belirtildi. Ancak bu hüküm 1.10.2008’den sonra ölen sigortalıların hak sahipleri için uygulanacak. 1.10.2008’den önce ölen sigortalıların hak sahipleri için geçerli değil. Onun için siz eşinizin 18 aylık askerlik süresinden 423 günlük çalışma süresini 900 güne tamamlayacak olan 477 günlük kısmını (askerliğin tamamını borçlanmanıza gerek yok) borçlanırsanız ve 1 ay içinde öderseniz size ve varsa çocuklarınıza ölüm aylığı bağlanır.

15 yıl 3 bin 600 şartına göre emekli olanlara daha az mı aylık bağlanır?

SORU: Ben 15 yıl 3 bin 600 şartına göre 56 yaşında emekli olmayı düşünüyorum. Bu şekilde emekli olursam normal olarak emekli olanlardan daha az mı emekli aylığı alırım? (Nusret Özcan)

CEVAP: Kamuoyunda, sizin belirttiğiniz gibi 15 yıl 3 bin 600 şartına göre emekli olanlara (bu emekliliğe yaştan emeklilik denir) daha az aylık bağlanacağına dair bir kanı var. Ancak emekli aylığın hesaplanması ayrı, aylığın hak ediş koşulları ayrı kurallara tabidir. Size 15 yıl 3 bin 600 gün 55 yaş şartını sağladığınız 56 yaşında bağlanacak olan aylığın hesaplanmasında diğer bütün aylığı hak edenlerin aylıklarının hesaplanmasında kullanılan kıstaslara göre hesaplama yapılacaktır. İster normal sürelere göre emekli olun isterse yaştan emeklilik şartlarına göre emekli olun alacağınız aylığın hesabı yine aynı usule göre yapılır. Bunun için sizin 15 yıl 3 bin 600 şartına göre belirli yaştan emekli olanlara bağlanacak aylığın daha az olduğu kanısı yanlıştır.

Anneme bağlanan kısmi aylığı tam aylığa çevirebilir miyim?

SORU: Babam 1976 yılında gittiği Almanya’da uzun yıllar çalıştı ve orada emekli oldu. Babam 2003 yılında vefat edince anneme Türkiye’de bilhassa sağlık yardımından yararlanabilmesi için babamın Türkiye’deki 45 günlük primine istinaden Almanya’daki sürelerle beraber SGK’dan bir aylık bağlandı. Buna yanılmıyorsam kısmi aylık deniliyor. Anneme bağlanan bu kısmi aylığı nasıl tam aylığa çevirebilirim? (Müslüm Kaya)

CEVAP: Evet, Almanya’da emekli olup da Türkiye’deki emekli olunamaması durumunda her iki ülkede geçen sigortalılık süreleri birleştirilerek aylığa hak kazanılması halinde, birleşik hizmetler üzerinden Türkiye’de göre geçen sigortalılık süresi oranında kısmi aylık bağlanabilir. Annenize bu şekilde bilhassa Türkiye’de sağlık yardımından yararlanması için kısmi aylık bağlanmış. Bu kısmi aylığı borçlanma yaparak tam aylığa çevirebilirsiniz. Bunun için babanızın Türkiye’de 45 günlük prim gününü 900 güne tamamlayacak şekilde (1.10.2008’den önce öldüğü için) yurtdışı borçlanması yaparsanız annenize tam aylık bağlanır. Ancak burada şöyle bir sorun yaşayacaksınız, Almanya ile yapılan sözleşme gereği iki ülkeden de tam aylık alanların sağlık yardımları için bir ülkeden sağlanması şartı bulunmaktadır. Eğer Almanya’dan sağlık yardımı almaya devam etmek istiyorsanız Türkiye’de sağlık yardımlarından yararlanabilmek için Türkiye’ye gelmeden önce, mutlaka Alman Hastalık Kasası’na sağlık yardımlarına hak kazanma belgesi düzenletmeniz gerekir.

SGK Başkanı asaleten atandı

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) kuruluş sürecinde başkan olarak hizmete başlayan Sayın Fatih Acar ikinci kez vekaleten yürüttüğü SGK Başkanlığı ve SGK Yönetim Kurulu Başkanlığı görevine asaleten atandı.

Kendisi vekaleten yürüttüğü başkanlıkları döneminde sosyal güvenlik sistemindeki reformda başından beridir aktif rol almış, merkez ve taşra teşkilatının oluşumunu ve tebliğ, yönetmelik gibi ikincil mevzuatın hazırlanmasını sağlamış kısacası “sosyal güvenlik reformunun” uygulanmasındaki kritik süreci başarılı yönetmiştir.

Atamanın kendisine ve SGK’ya hayırlı olmasını diliyorum.