1.01.2013 günü TBMM’de kabul edilen Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından geçen hafta onaylandı. Bu kanunda süreç içinde sorun olarak tespit edilen hususlarla ilgili Sigorta Primleri Genel Müdürü Cüneyt Olgaç’ın yoğun çabası sayesinde pratik ve kolay çözümler üreten değişiklikler yapıldı.

Bu değişikliklerden biri de işverenlere dönükÖ Bir nevi prim teşviki statüsündeÖ Zira (kısa vadeli) iş kazası ve meslek hastalığı sigorta kolları oranı yüzde 2 olarak sabitlendi. Hukuki dille yeni kanun ile 5510 sayılı Kanun’un 83 ve 84. maddeleri ortadan kaldırıldı. Yani artık işverenler işyerinde yapılan işin tehlike sınıf ve derecesine göre (yüzde 1 ile yüzde 6.5 arasında) SGK’ya kısa vadeli prim ödemeyecek, bütün işverenler aynı oranda (yüzde 2) kısa vadeli (iş kazası-meslek hastalığı) primi ödeyecek.

Bu şekilde yüzde 5 prim teşvikinden yararlanan ve tehlike sınıf ve derecesi yüzde 6.5 olan örneğin taş kömürü madenciliği yapılan işyerinde toplam yüzde 9.5 üzerinden SGK prim teşvikinden yararlanacak. Bu Kanun değişikliği 1.9.2013 tarihinden sonra yürürlüğe gireceği için (kısa vadeli) iş kazası ve meslek hastalığı sigorta kolunun sabitlenmesinden kaynaklanan dolaylı teşvik bu tarihten sonra uygulanacak. Buna göre; tehlikeli iş yapan işverenler artık daha az prim ödeyecek.

İş Mahkemeleri’nin yükü azaldı

Tehlikeli iş yapılan işyerlerine prim teşviki sağlayan bu değişiklik SGK’daki iş yükünü de azaltacak. İşverenlere işkolu kodu ve tehlike sınıfı itiraz ve incelemeleri konusunda da SGK müfettişleri-denetim elemanlarının elinde 20 binden fazla iş vardı. Ayrıca, çok sayıda da İş Mahkemeleri’nde görüşülmekte olan dava vardı. Bu düzenleme ile hem SGK hem de iş mahkemeleri iş yükünden kurtarılmış oldu.



Ödeme yapan emekliliğini öne çekebilecek

Geçen haftaki yazımda yeni kanun değişikliğini ana başlıklar halinde aktarmaya çalıştım. Bu değişikliklerden belki de en anlamlısı gazetecilere yeniden fiili hizmet zammı hakkının tanınmasıydı. Anlamlıydı kanun değişikliğinin yapıldığı gün yani 10 Ocak tarihi Dünya Gazeteciler Günü’ydü.

Bu düzenlemeden yararlanmak için;

-Öncelikle Gazetecinin 5953 sayılı Basın İş Kanunu gereğince çalışması gerekiyor.

-İşverenlerin, 1.10.2008 günü ile muhtemelen 01.02.2013 arasında gazete ve haber merkezlerinde kimlerin basın işçisi olduğu ile ilgili listeyi (ek prim ve hizmet belgesini) Nisan 2013 ayı sonuna kadar SGK’ya vermesi gerekiyor.

-İşverenleri tarafından SGK’ya verilecek yıprananlar listesinde bulunan gazetecilerin de fark primlerini SGK’ya kendileri ödemesi gerekiyor. (1.2.2013 gününden sonraki yıpranma primlerini işverenleri ödeyecek)

Tekrar getirilen bu düzenleme ile sigortalılık süresine ilave edilecek şekilde her 360 gün için 90 günlük süre uygulanacak. Bu süreler prim günü olarak değerlendirilmeyecektir. Ayrıca bu süreden ilave süre kadar da emeklilik yaşından düşülecek. Gazetecilerin, 1.2.2013 gününden sonraki yıpranma primlerini işverenleri ödeyecek ama bu iki tarih (1.10.2008 ile 31.01.2013) arasındaki sürenin yıpranma primini kendileri ödeyecekler. Bu iki tarih arasındaki süre ise 4 yıl, 4 aydır. Dörtte biri de 1 yıl, 1 aydır. Yeni gelen (1.10.2008’den sonra getirilen) yıpranma uygulamasına göre, verilen fiili hizmet zammı süresinin yarısı emeklilik yaşından indirilecek. Bu sürede emeklilik yaşından 6 ay, 7 gün yaştan düşülecek.

Gazetecinin ödeyeceği para

1.10.2008’de kaldırılan fiili hizmet zammı uygulamasının geriye doğru uygulanmasında gerekli prim farkı ödeme sorumluluğu gazeteciye verildiği için bu farkı gazeteci kendi cebinden ödeyecek. Ödeyeceği miktar kabaca şu şekilde hesaplanacak:

-Hizmet dökümünde 1.10.2008 ile 01.02.2013 tarihleri arasında kendileri adına ne kadar prim bildirilmişse toplamı üzerinden yüzde 1.5 oranında fiili hizmet zammına esas prim ödeyecek.

-Örneğin; 1.10.2008 ile 01.02.2013 tarihleri arasında işverence gazeteci adına SGK’ya toplam 200 bin TL bildirilmişse gazeteci yıpranma primi olarak toplam 3 bin TL ödeyerek haktan yararlanacak.

-Bu hak için; sigortalılarca; 01.02.2013 tarihinden itibaren 3 ay içinde kurumca istenecek belgelerle başvurulması ve 6 ayl içinde hesaplanacak fiili hizmet süresi zammına ilişkin prim tutarının ödenmesi halinde gecikme zammı ve gecikme cezası alınmayacak.