SORU: 1.7.1958 doğumluyum, 1980’den beri sigortalıyım. Çok farklı işlerde çalıştım ama sigortam çoğu işte yapılmamış. Bugün itibarıyla, askerlik borçlanması ile 3 bin 600 günü doldurdum. Artık çalışamayacak durumdayım. Bu 15 yıl 3 bin 600 gün şartına göre kısa yoldan nasıl emekli olabilirim? (Hikmet Dilli)

CEVAP: 15 yıl 3 bin 600 gün şartına göre emekli olma veya diğer adıyla yaştan emekli olma hakkı 8.9.1999 tarihinden önce sigortalı olanlar için geçerlidir. 506 sayılı Kanun’un geçici 81. Maddesi’ne göre: C- 23.5.2002 tarihinde 15 yıllık sigortalılık süresini kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş ve 3 bin 600 gün primi ödemiş bulunanlara yaşlılık aylığı bağlanır.

b) 23.5.2002 tarihinde (a) bendinde öngörülen şartları yerine getiremeyenlerden bu şartları;

ba) 24.5.2002 ile 23.5.2005 tarihleri arasında yerine getirenler kadın ise 52, erkek ise 56,

bb) 24.5.2005 ile 23.5.2008 tarihleri arasında yerine getirenler kadın ise 54, erkek ise 57,

bc) 24.5.2008 ile 23.5.2011 tarihleri arasında yerine getirenler kadın ise 56, erkek ise 58,

bd) 24.5. 2011 tarihinden sonra yerine getiren kadınlar 58, 24.05.2011 ile 23.05.2014 tarihleri arasında yerine getiren erkekler 59,

be) 24.5. 2014 tarihinden sonra yerine getiren erkekler 60 yaşını doldurmuş olmaları,ile yaşlılık aylığından yararlanabilir.

Buna göre 23.5.2002 tarihine kadar 15 yıl 3 bin 600 günle erkeklerin 55 yaş şartını, kadınların ise 50 yaş şartını sağlamaları halinde emekli olma imkânı vardı. Kanunda görüldüğü üzere belirtilen sigortalılık süresi, prim günü ve yaş şartının 23.5.2002’den sonra sağlanması halinde, üçünün aynı sağlandığı tarihte geçerli olan yaş şartında kademelendirme yapılmıştır. Buna göre okurumuz Hikmet Dilli, bugün itibarıyla 15 yıl sigortalılık süresine, 3 bin 600 gün prim gününe sahip ve 55 yaşında olduğu için kademe gereği 59 yaşında emekli olabilir.

Fazla mesai için yazılı izin şart

SORU: İşyerinde fazla mesai yaptırmak isteniyor. Ancak ben ailevi sebeplerden dolayı fazla mesai yapmak istemiyorum. Bunu red etme hakkım var mı? (Mesut D.)

CEVAP: Tüm işçilerin fazla çalışmasına ilişkin yazılı muvafakatlerinin alınması gerekir. Yazılı rıza olmadan fazla mesai için işçiye zorlama yapılamaz. Sözleşmenizde fazla mesai yapmanızla ilgili genel bir hüküm yoksa işverence istenen fazla mesaiyi red etme hakkınız var.

İBRANAME İÇİN EK ŞART

Geçen haftaki yazımda çalışma mevzuatına göre; geçerli ibraname şartlarını izah etmiştim. Okurumuz Avukat Zafer Aksoy, Borçlar Kanunu 420’nci Maddesi gereği banka ödemeleri ile teyit edilmeden yapılan ibranamelerin geçerli olmayacağını belirtti.

Buna göre, geçerli ibraname şartlarına ek olarak, banka ödemeleri (dekont) ile ispat edilmeden yapılan ibraname, işçiye yasal hakları ödendi demek değil. Geçerli de değil. Okurumuza bilgi paylaşımı için teşekkürler.