Daha geçen haftaya kadar kıdem tazminatı kaldırılacak mı diye tartışırken bu hafta 1 Ekim 2008’den sonra memur olanlara emekli ikramiyesi ödenmeyeceği ile ilgili bir iddia gündeme geldi. Bu haber diğer sosyal güvenlik konuları gibi hemen kamuoyunun dikkatini çekti. Daha sonra SGK konunun yanlış değerlendirildiğini ve 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra ilk defa memur olanlara da 5434 sayılı Kanuna eklenen ek 82’nci maddesine göre eski memurlara olduğu gibi emeklilik ikramiyesi ödendiğini belirten bir basın açıklaması yaptı. Böylece kamuoyunu herhangi bir tereddüte düşmeden bilgilendirmiş oldu. (SGK’nın kamuoyunu sıcağı sıcağına bilgilendirme gayreti diğer kamu kurumlarına örnek olmalı.)
Kısacası emekli ikramiyesini eski yeni ayrımı olmadan bütün memurlar malullük ve yaşlılık aylığı aldıklarında, ölümleri halinde hak sahiplerine ölüm aylığı bağlaması durumunda toplu para şeklinde alabileceklerdir. Toplu para şeklinde ödenen emekli ikramiyesi amaç bakımından kıdem tazminatına kısmen benzerlik göstermektedir. Her ikisinde de sadece emek gücünü kullanarak gelir elde eden ve uzun süre çalışan memur ve işçinin işlerini hangi sebeple olsun kaybetmeleri sonucunda kendilerini aylık haricinde maddi olarak güvence altına alacakları ve ileriye dönük planlar kurmaları için değerlendirilebilecekleri birikimin oluşmasını sağlamaktır. Bu sebeple memurun emekli ikramiyesi, işçinin kıdem tazminatı kesinlikle kaldırılmaz, kaldırılamaz. Zaten kimsenin de kaldırma gibi bir niyeti yok... Endişelenmeyin...
6 ay daha isteğe bağlı öderseniz Bağ-Kur’dan emekli olursunuz
Soru: Prim günü ve sigortalılık süremi SSK lı olarak 3 yıl önce doldurdum, 53 yaşında emekli olabileceğim için yaşı bekliyorum. 3 yıldır Bağ Kur’dan isteğe bağlı sigortalıyım (Sağlıktan faydalanmak için). Şu anki Bağ Kur’dan isteğe bağlı sigortalılığım (267 lira prim ödüyorum) emeklilik şartlarımı olumsuz etkiler mi? (Fatih Evliyaoğlu)
Cevap: 3 yıldır ödediğiniz isteğe bağlı ödemeye 6 ay daha devam edip çalışma sürenizdeki son 3,5 yılda Bağ-kur’lu olacaksınız ve bu sebeple SSK’dan emekli olma hakkını kaybederek Bağ-kur’dan emekli olma şartlarına gör emekli olacaksınız. Soruda da belirttiğiniz gibi sadece sağlık yardımından yararlanmak için isteğe bağlı sigorta ödüyorsanız isteğe bağlı sigortaya son vererek size en yakın SGK müdürlüğüne genel sağlık sigortalısı olmak için müracaat edin.
SSK, SGDP’yi işveren öder
Soru: Emekli sandığı emeklisi bir mühendisim. Yılbaşından beri bir yapı denetim şirketinde çalışıyorum. Bizim sosyal güvenlik yönünden bir sorumluluğumuz var mı? Sosyal güvenlik destek pirimi nedir. Buna bir pirim yatırılacaksa bu şirketin sorumluluğunda mı benim sorumluluğumda mı? (Nihat Ayık)
Cevap: (SGDP) Sosyal güvenlik destek pirimi herhangi bir kurumdan yaşlılık aylığı (emekli) almasına rağmen bir işyerinde SSK’lı olarak çalışması veya kendisi adına işyeri açması durumunda SGK’ya ödenen paradır. Bir işyeri açtığı için Bağ-Kur SGDP’lisi olanın maaşından %15 oranında SGDP keisntisi yapılırken, bir işyerinde çalıştığı için SSK SGDP’lisi olan emekli için maaşını kestirmeden çalışması halinde işverenince ödenen ücret üzerinden %30 oranında SGDP primi alınır. Buna iş kazası ve meslek hastalığı primi de eklenir. Siz bir işyerinde emekli olarak çalıştığınız için SSK SGDP’lisi olmaktasınız ve sizin priminizin ödenmesinden işvereniniz sorumludur. Sizin sorumluluğunuz bulunmamaktadır.
Çocuklar şirket ortağı ve dolayısıyla Bağ-Kur’lu olur mu?
Soru: 14 yaşındaki oğluma ortak olduğum limited şirketteki hissemi oğluma devretmek istiyorum. Öncelikle reşit olmayan çocuklar şirket ortağı olabilir mi? Olursa şirket ortağı olduğu için Bağ-Kur’lu yapmamız gerekir mi? (Abdullah Deniz)
Cevap: Çocuklar diğer bir ifade ile 18 yaşından küçükler şirketlerde ortak olabilirler. Ancak, bunların 18 yaşını dolduruncaya kadar kanuni temsilcileri (anne/baba) tarafından temsil edilirler. Ancak 18 yaşından küçüklerin fiil ehliyeti olmayacağından, ticaret mahkemesine başvurarak kayyum atanmasını talep etmesi gerekir. Kayyum çocuğun anne babası olabileceği gibi hakim atayacağı bir kişi de olabilir. Bununla birlikte; 5510 sayılı Kanun 6. maddesinde; “ h) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri gereği sigortalı sayılması gerekenlerden 18 yaşını doldurmamış olanlar” sigortalı sayılmayanlardandır. Bu sebeple hisse devri neticesinde şirket ortağı olan çocuğunuz 18 yaşından küçük olduğu için limited şirket ortağı olmasına rağmen Bağ-kur’lu olamayacaktır.
Ablama babamın aylığını nasıl bağlatabiliriz?
Soru: Ablam eşinden ayrıldı. Geçen sene ölen babamın aylığını bağlatmak istiyorum. Ablama babamın aylığını nasıl bağlatabilirim? Yaş şartı var mı? (Menşure Eygel)
Cevap: Ablanıza yetim aylığı bağlatabilmeniz için eşinden ayrılmış ablanızın hiçbir yerde çalışmıyor olması veya SGK’dan aylık-gelir almaması gerekir. Bunların haricinde yetim aylığın bağlanması için kız çocuklarında yaş şartı yoktur. Yetim aylığı için bulunduğunuz ildeki SGK müdürlüğüne başvuru yapacaksınız. Ablanıza, normal ölüm aylığının yüzde 25’i oranında aylık bağlanır.
15 yıl 3 bin 600 günün hesabında staj süresi dikkate alınmaz
Soru: Benim sigorta girişim 1991 yılı, ama öğrenciyken staj yaparken verilmişti prim olarak gözükmüyor. Daha sonra 1999 yılında normal çalışırken bir gün yatmış. 2000 yılı 5.ay dahil şimdiye kadar ful yattı. 15 yıl 3600 gün şartına göre işyerinden ayrılıp kıdem tazminatı almak istiyorum. Bu hakkım var mı? (Mehmet Payas)
Cevap: kıdem tazminatı almak için gerekli 15 yıl 3600 günün hesabında staj süreleri sayılmaz. Staj süresince öğrenci adına sadece kısa vadeli sigorta kolları uygulanır. Bu sebeple emeklilik için sigorta başlangıcınız 1999 sayıldığından 15 yıllık süreyi tamamlamamışsınız. Bunun için bu şartlarda ayrılmanız durumunda kıdem tazminatını alamazsın.
