Teorik model-ampirik gözlem ilişkisi bilgi üretimi esnasında sürekli değişir. Bazen gözlemler modelin yapısını belirler. Bazen model hangi verilere bakılacağını söyler. Sağlıklı bir alışveriş süreci oluşur.

Konjonktürle ilgili analizim biliniyor. Gelinen noktayı üç sloganla özetledim: "Sanayisiz büyüme-ihracatsız büyüme-enflasyonist büyüme" dedim. Tüm sorumluluğun para politikasında yapılan hatalara ait olduğunu anlattım.

Kullandığım model bazı verilere özellikle dikkat gerektiriyor. İstihdam ve sanayi kesimi gelişmeleri bunların başında geliyor. Son hafta içinde TÜİK (eski DİE) dört önemli konjonktür verisi yayınladı. Beraberce ele almakta yarar görüyorum.

Elektrik tüketimi, verimlilik ve ücret maliyeti

Elektrik üretim ve tüketim verileri üç aylık yayınlanıyor. En son üçüncü çeyrek sayıları açıklandı. Bakmasını bilince elektrik tüketiminden ekonomik faaliyet düzeyi hakkında önemli bilgiler ediniyoruz.

İkinci ve üçüncü çeyreklerde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla toplam elektrik tüketiminde küçük artışlar (yüzde 2,7 ve 3,4) var. Ama sanayinin tükettiği elektrikte düşüş (yüzde 6,7 ve 4,9) yaşanıyor. "Sanayisiz büyüme" kanıtıdır.

Sanayinin toplam elektrik tüketiminin yüzde 40'tan fazlasını gerçekleştirdiğini hatırlatalım. Sanayide azalan elektrik tüketimi nerede artıyor? Ticarethanelerde, meskenlerde, şantiyelerde. "Sanayi kalmadı Towers verelim" demiştik.

Üçüncü çeyrek için imalat sanayii üretiminde çalışanlar ve verimlilik verileri de açıklandı. İkinci ve üçüncü çeyreklerde imalat sanayi üretimi artarken (yüzde 2,2 ve 4,1) üretimde çalışan sayısı azalıyor (yüzde 1,7 ve 1,8). Aradaki fark verimlilikten kaynaklanıyor (yüzde 3,9 ve 6,1).

Üçüncü çeyrek imalat sanayii ücret ve kazanç verileri de yayınlandı. 2004'ün üçüncü çeyreğinde 1034 YTL olan aylık ortalama ücret yüzde 14 artışla 1179 YTL'ye çıkmış. Verimlilik artışı yüzde 6,1 düşünce yüzde 7,4 maliyet artışı buluyoruz. Dönem enflasyonu ile uyumludur.

Ama dövizle bu hesapta büyük bozulma ortaya çıkıyor. İki dönem arasında TL döviz sepetine göre yüzde 9,4 değer kazanmış. Dolar ve euro cinsinden bir yılda imalat sanayi emek maliyetinin yüzde 18,5 yükseldiği anlaşılıyor. "İhracatsız büyüme" kanıtıdır.

İstihdam hizmetlerde artıyor

Ağustos-ekim dönemini kapsayana Eylül işgücü anketi sonuçları dün açıklandı. Aylık veriler ilk kez 2005'te başladığı için geçen yılla karşılaştırma yapamıyoruz. Gene de ana eğilimler açısından ek bilgi sağlıyor.

Eylülde toplam istihdam ağustosa kıyasla 272 bin kişi azalıyor. Mevsimlik etki nedeni ile normal karşılıyoruz. Dağılımına bakıyoruz. Üç sektörde istihdam düşüşü var:

Tarım (329 bin), sanayi (45 bin), inşaat (19 bin). Toplamı 393 bin kişi ediyor.

Gerisini sanırım tahmin ettiniz. Hizmet sektörü istihdamı 121 bin kişi artıyor. Hizmet fiyatlarındaki katılığın nedeni bulunuyor. "Enflasyonist büyüme" kanıtıdır.