Asaf Savaş Akat

Asaf Savaş Akat

akatas@bilgi.edu.tr

Türkiye hep şaşırtır

Türkiye'de yaşamanın zor taraf

Haberin Devamı

Türkiye'de yaşamanın zor tarafları kadar keyifli yanları da var. Birini sık sık vurgularım. Türkiye'de insanın canının sıkılması asla mümkün değildir. Her gün mutlaka bir şeyler olur. Herkes her an büyük sürprizlerle karşılaşır. Bir de gelişmiş ülke vatandaşlarını düşünün. Enflasyon ve faizler hem düşük hem de fazla kıpırdamıyor. Döviz kuru desen kimsenin haberi bile yok. Büyüme hızı çok az dalgalanıyor. Vatandaş vergi kaçırmıyor. Siyasi sistem yerleşmiş. Anayasa zırt pırt değişmiyor. Her seçim, her iktidar değişikliği büyük bir çalkantı gibi yaşanmıyor. Laiklik, türban, MGK, askeri darbe, işkence, Kürtler, bölücülük vs. muadili sorunlar ve tehlikeler mevcut değil. Velhasıl beklenenle gerçekleşen arasında hiçbir zaman büyük farklar oluşmuyor. Sürpriz olmuyor. O nedenle canlar sıkılıyor. Hayata heyecan getirecek bir şeyler aranıyor.

Vergi affı
AKP'nin seçim vaatleri arasında kapsamlı bir vergi affı yer alıyordu, iktidara gelince öncelikle uygulamaya koydular. Başbakan Erdoğan (o sıralar sadece AKP Genel Başkanı idi) ve kadrosu vergi affından 10 ktr. TL beklediklerini açıkladılar. Hiç kimse ciddiye almadı. Mali piyasa uzmanları bu sayının hayal olduğunu ifade etti. IMF en fazla l ktr. TL olur dedi. Sonra bu sayıyı bile riskli görmüş olmalı ki bütçede ,75 ktr. TL'ye indirdi. Doğrusu ben de vergi affını ciddiye almadım. Tahsilatın 2 ktr. TL'ye ancak ulaşacağını hesapladım. Bu sayı bile diğer beklentilere kıyasla çok iyimser kaldı. Eminim birileri "Asaf hocanın iyimserliği de beni öldürüyor" türünden arkamdan konuştular. Üstüne, vergi affından yüksek gelir bekleyen hükümeti küçümseyen sözler ettim. Mucize çözüm öneren cahillerin hep olduğunu, bunların siyasetçinin kulağına hoş geldiğini, ama altının daima boş çıktığını söyledim. Sonuçlar açıklandı. Tahakkuk eden vergi miktan 6,6 ktr.TL'dir. Üçte ikisi tahsil edilse bile 4,5 ktr. TL ek gelir elde edilecektir. Gerçekten çok büyük bir sayıdır. Hükümet açısından olağanüstü bir başarıdır. Maliye politikasını rahatlatacaktır.

Yanılgıya teşhis
Ne oldu? Neden sonuç hükümetin dediğine daha yakın, bırakın mali piyasa analistlerini ve beni, IMF'in bile düşündüğüne bu kadar uzak çıktı? Soruyu şöyle soralım. Acaba bu yanılgıdan hareketle hükümetin bazı özelliklerine ışık tutabilir miyiz? İktisatçı formasyonu tekil olaylardan genellemelere gidilmesini pek sevmez. Ama ortada açıklanması gereken devasa bir beklenti farkı vardır. O nedenle bazı hipotezleri okuyucularımla paylaşmak istiyorum. Parti olarak AKP vergi kaçağının esas kaynağı olan küçük ve orta boy işletmelerin dünyasına çok yakındır. Onların içinden gelmiş, zihniyet ve yaklaşımlarını birinci elden bilen kadrolara sahiptir. Nasıl tepki vereceklerini de iyi kestirebilmektedir. Daha açık söyleyelim. AKP kadroları küçük ve orta boy iş aleminin sorunları kadar oyunlarından da haberdardır. Bir vergi denetiminde kendisi vergi denetimi görmüş (vergi kaçırmış!) kadrolar sonuca çok daha kolay gideceklerdir. Velhasıl vergi kaçıran "derin Türkiye" hükümetin kendisini bizlerden daha iyi anladığını kavramıştır. O nedenle korkmuş ve vergisini ödemeye karar vermiştir. Yanılanların zamanında öngöremediği bu basit olgudur. Başta hükümet, vergi affının başansına katkısı olan herkesi candan kutluyorum.

DİĞER YENİ YAZILAR