Asaf Savaş Akat

Asaf Savaş Akat

akatas@bilgi.edu.tr

TMSF'nin elde kalan malları görücüye çıkıyor

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu

Haberin Devamı

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nun (TMSF) daha önce satışa çıkarılan ancak satılmayan gayrimenkulleri 22 Nisan'da TURYAP tarafından açık teklif alma yöntemi ile yeniden satışa çıkarılıyor. Teklif alma toplantısı, İstanbul Profilo Alışveriş Merkezi Konferans Salonu'nda saat 10.00'da yapılacak. Muhammen bedeli 400 milyar liranın altında olan gayrimenkuller için toplantıya katılım bedeli olarak 5 milyar lira, 400 milyar liranın üstünde olanlar için ise 10 milyar lira ödenecek. Muhammen bedeli 5 milyar liranın altındaki gayrimenkuller için ise muhammen bedel tutarında teminat yatırılmış olması kabul edilecek.

Teklif saati farklı
Muhammen bedelleri 400 milyar liranın altında olan gayrimenkullerin Açık Teklif Alma Toplantısı saat 10.00'da, 400 milyar liranın üstünde olanların toplantısı ise saat 15.00'de başlayacak. Açık artırmada muhammen bedeli geçmeyen gayrimenkuller satılmayacak.
Milli gelir ve dış denge 2002 yılında GSMH'da yüzde 7.8'lik rekor büyüme sağlanmasını irdelemeye devam ediyoruz. Perşembe günü ekonomideki talebe baktık. Büyümenin firmaların "rafa üretmesi" sonucu yani stoklardaki artıştan kaynaklandığını gördük. Bilmeceyi araştırmaya devam edeceğiz dedik. Haklı olarak ilk akla gelen bir ölçme sorunu olmasıdır. İktisatta ölçme sorunları çok yaygındır. Örneğin tüketici ve toptan eşya fiyatları endekslerinde ciddi ölçme sorunlarının mevcudiyetine daha önce değinmiştik. Aynı şekilde reel faizin hesaplanması ile ilgili sorunlara daha yeni değindik. Sorunun mahiyetinin biraz daha netleşmesi için bu gün milli gelir hesaplarında dış dengenin nasıl göründüğünü ele alacağız.

Dış dengede zıt sayılar
Milli gelir muhasebesinde dış dünya iki ayrı kalem olarak yer alır. Birincisi mal ve hizmet akımlarıdır. İhracat, bavul ticareti, ithalat, turizm, ulaştırma, nakliye, vs. bu kalemi oluşturur. Geniş anlamda ticaret dengesini verir. İkincisi dış dünya ile üretim faktörü akımlarıdır. Faizler, kârlar ve işçi dövizleri bu kalemde yer alır. Gelir ve gider arasındaki fark net faktör gelirleri olarak milli gelire katılır. İki kalemi toplayınca dış dengeyi elde ederiz. Sayılar aşağıda tablodadır. İlk sütunda cari fiyatlarla (nominal), ikinci sütunda cari döviz kurundan, dördüncü sütunda ise sabit 1987 fiyatları ile (reel) milli gelir sayıları var. Diğer iki sütun söz konusu kalemlerin GSMH'ya oranlarını hesaplıyor. Cari fiyatlarla hem ticaret dengesinde hem de net faktör gelirlerinde açık var. Neticede dış dengede 7.2 ktr. TL açık çıkıyor. Ortalama dolar kuruna (1.51 milyon TL) bölünce, 4.8 milyar dolar açık saptıyoruz. Dış açığın GSMH'ya oranı yüzde 2.6'yı buluyor. Bu arada ödemeler bilançosunda cari dengenin 1.8 milyar dolar açık verdiğini de hatırlatalım. Ama yüzde 7.8'lik büyüme carı fiyatlarla değil sabit 1987 fiyatları ile hesaplanan milli gelir verilerin üstünden elde ediliyor. Sabit fiyatlarla hem ticaret dengesinde, hem de net faktör gelirlerinde fazla var. Dış denge 3.1 trl.TL ya da GSMH'nın yüzde 2.7'si kadar fazla veriyor.

1987 çok eskide kaldı
Gel de bu işe şaşırma. Bir hesaba göre yüzde 2.6'lık dış açık, öbür hesaba göre yüzde 2.7'lik dış fazla. Hangisi doğru? Hangisini ciddiye alacağız? Üstelik sapma da çok büyük. İkisinin toplamı GSMH'nın yüzde 5.2'sine ulaşıyor. Sorun, nominal gelirden reel gelire geçerken kullanılan fiyat endekslerinin (deflatör deniyor) baz yılının çok eskimiş olmasıdır. Özel televizyon, cep telefonu, Gümrük Birliği, turizm patlaması, doğalgaz, Sovyetler Birliği'nin çözülmesi, vs. 1987'den bu yana Türkiye'de inanılmaz nicel ve nitel değişim olmuştur. Baz yılı eskidikçe deflatörün bu değişimi kapsaması zorlaşmakta, yani reel gelir hesapları ekonominin gerçeğinden kopmaktadır. ABD artık son yılı baz yıl almakta, bir önceki yılı bu yılın ağırlıkları ile hesaplayarak deflatörü bulmaktadır. DİE bir an önce yeni bir milli gelir serisine geçmelidir. Aksi takdirde bu tür ölçme sorunları devam edecek ve kamuoyunun istatistik verilere inancı da sarsılacaktır.

DİĞER YENİ YAZILAR