Temmuz ayı enflasyonu DİE tarafından açıklandı. Bir kez daha ay içinde yapılan tahminlerin bile sorunlu olabileceği görüldü. Sonuç genelde beklentilerden daha iyi şeklinde karşılandı.

Temmuz ayında TÜFE, TEFE ve Özel İmalat Sanayi (Ö1S) sırası ile yüzde 0,2, yüzde - 1,5 ve yüzde 0,3 gerçekleşti. TÜFE beklentiye yakın çıktı. Buna karşılık TEFE'de beklenen yüzde + 0,1 ve ÖİS'de beklenen yüzde 0,9 ciddi şekilde karamsar kaldı. Temmuz sonu itibariyle yıllık enflasyon da, aynı sıra ile, yüzde 9,6, yüzde 9,4 ve yüzde 10 olarak gerçekleşti. Dikkatinizi çekerim. Üç ana enflasyon ölçütü de yüzde 10 ve altındadır.

Kalıcı tek haneli enflasyon
2004 Türkiye'de enflasyonun tarihinde önemli bir yıl olmaya adaydır. Çünkü 1970'lerin başından bu yana, yani şöyle böyle 35 yıl sonra, enflasyon kalıcı şekilde tek haneye bu yıl düşmektedir.

Yıllık bazda önce TEFE ve ÖİS'in, sonra TÜFE'nin bu yıl yüzde 10'un altına ineceği 2003 sonbaharında ortaya çıkmıştı. Yılbaşından itibaren en tedbirli meslektaşlar bile kabul etmeye başladılar.

Geriye bir sorun kalıyordu. 2004 yılında yakalanan tek haneli enflasyon geçici bir olay mıydı? Yoksa kalıcı mıydı? Gene karamsarlar ve iyimserler şeklinde bir bölünme yaşandı.

Geçici diyenlerin aritmetik nedenleri vardı. 2003 yazında kurla birlikte enflasyon da çok düşük seyretmişti. Dolayısı ile baz etkisi bu yaz enflasyonun tekrar yükselmesine yol açacaktı.

Kalıcı diyenler son iki yılın eğilimlerine bakıyordu. Enflasyondaki düşüş eğilimi son derece güçlü duruyordu. Ufukta bu eğilimin kırılmasına neden olabilecek bir gelişme görülmüyordu.

Benim ikinci grupta yer aldığım biliniyor. Yaz aylarında enflasyonda yeni bir yükselme yaşanacağı senaryolarına iltifat etmedim. Yıllık enflasyon raslantısal nedenlerle yüzde 10'u geçse bile orada çok kalamayacağını düşündüm. Veriler bu beklentimi doğrular yönde gelmeye devam ediyor.

Yüzde 8 platosu
Yerden tasarruf etmek için analizi TÜFE ile sınırlıyorum. Ocak 2002'de yıllık TÜFE yüzde 73,2 idi. İki buçuk yıl boyunca sürekli düştü. Bu düşüş sırasında pek çok gözlemci yeni platolar bekledi. Ama beklenen olmadı.

Yüzde 30'da bir süre oyalanır dendi. Oyalanmadı. Yüzde 20'de durur dendi. Durmadı. Yüzde 10 çok zordur dendi. Yağdan kıl çeker gibi geçti. Velhasıl enflasyon tek nefeste yüzde 73'den yüzde 9'a iniverdi.

Sanırım soru açık. Acaba o beklenen plato yüzde 8 civarı olabilir mi? Yani bir süre enflasyon yüzde 7-9 arasında dalgalanabilir mi? Ben bu soruya evet deme eğilimindeyim. Ayrıntılarını daha sonra ele alacağım.