Bu yaz olağan tahmin yenilemesini yapmadık. Geçen yazımda kısaca değindim. Nedeni, mayıstan itibaren mali piyasaları sarsan çalkantının yarattığı belirsizliktir. Daha doğrusu, yeni konjonktürün özellikleri hakkında veri yetersizliğidir.

Teorik açıdan birden fazla mekanizma söz konusudur.

Bir: Kur ve faizde yaşanan ani hareket reel ekonomide güven duygusunu zedeler. Tüketici tüketimini, firmalar yatırımlarını kısma eğilimine girer. İç talep duraklar hatta daralır.

İki: YTL'nin değer kaybı ithal girdi maliyetleri üstünden fiyat artış baskısı yaratır. Enflasyon yükselme eğilimine girer. Enflasyon beklentileri bozulur. Yüksek enflasyon kısır döngüsü ihtimali belirir.

Üç: Merkez Bankası gecelik faizleri yükseltir ve likiditeyi kısar. Hem kredi arzı hem de kredi talebi daralır. Sıkı para politikası iç talepteki daralmayı güçlendirir. O ölçüde enflasyondaki artışı kısıtlar.

Enflasyon ve konjonktür
Konjonktürün bundan sonraki seyri açısından üç önemli veriyi yukarıdaki analizden kolayca saptıyoruz. Sırası ile, özel tüketim harcamaları, yatırım harcamaları ve enflasyon. Tahminci belirsizliği bunlarla aşabilir.

Tüketim ve yatırım harcamaları güvenilir göstergelerdir. Ama tahmincinin işine yaramazlar. Çünkü yayınlanmasında altı aya varan gecikme söz konusudur. Tam olmasa da ithalat verileri (bir ay gecikme) onların yerine kullanılabilir.

Enflasyon ise en erken yayınlanan veridir. Türkiye'de ayın bitiminden üç gün sonra açıklanıyor. Üstüne, para politikası esas itibariyle enflasyona tepki verir. Yani enflasyon bize iki konuda bilgi taşır.

Biri, ekonominin arz-talep dengesidir. Talep arzdan fazla ise enflasyon yükselir. Başka bir ifade ile, çeşitli yönlerden gelebilecek maliyet baskıları ile fiili enflasyon arasındaki fark iç talebin canlılık düzeyini yansıtır.

Diğeri, Merkez Bankası'nın yakın gelecekteki muhtemel davranışıdır. Enflasyonda beklenenin ötesinde yükselme eğilimi halinde para politikasının gelecekte daha da sıkılmasını bekleyebiliriz. Tersi de geçerlidir.

Önemli veri bugün
Ekonomide bir tek ayın verisinden hareketle genellemeye giderken dikkatli olma gereğini baştan belirtmeliyim. Tüm istatistikler için tek gözlemde hata payı yüksektir. Tefsir ederken unutulmalıdır.

Bugün saat 16.30'da açıklanacak temmuz enflasyon verilerini heyecanla bekliyorum. Haziran verileri mali türbülanstan sonraki ilk aya aitti. Temmuzla ikincisi geliyor. İkisini yan yana koyup karşılaştırınca önemli bilgilere ulaşılacaktır.