Dünya ekonomisinin en önemli parametrelerinden birisi, Çin ekonomisindeki işçi ücretleri. Bu maliyetler inanılmaz derecede düşük ve birçok ana sanayi dalında Çin'le fiyat bakımından rekabet etmek adeta imkânsız. Bunların başında tekstil ürünleri var. Şu anki gidişata göre tekstil ürünlerinde dış ticaret koşullan 31 Aralık gece yansında aniden değişecek. Tekstil kotaları bir anda sıfırlanacak. Ve eğer tedbir alınmazsa ortalık birbirine girecek.

Türkiye'nin durumu
Tekstil sanayii aslında çeşitli sektörlerden oluşuyor. Ana ürünleri toplayın, Türkiye 2003 yılının ocak-eylül döneminde 10 milyar dolan aşan bir ihracat gerçekleştirmiş. Bu yılki gidişat bunun ciddi biçimde üstünde ve 12 milyar dolan aşıyor.

Bu yıl tekstil ürünleri ihracatında kabaca yüzde 13-14'lük bir artış gözleniyor. Toplam ihracattaki artışın altında, ama bu boyuttaki bir sanayi için yine de epey sağlıklı bir büyüme.

Tekstil sanayiinin toplam ihracat içindeki payını azaltan en önemli etken otomotiv sanayiinin bu yıl dramatik bir ihracat performansı sağlamış olması. Ocak-eylül döneminde 6 milyar dolara yakın otomotiv ihracat gerçekleştirilmiş. Bu kalemdeki artış oranı yüzde 56!

Türkiye'nin ihracatı gelecek yıllarda bu yöne kayacağa benziyor. Tekstil kotalarından söz ederken işin bu tarafının unutulmamasında yarar var.

Ancak tekstil yine de kritik bir öneme sahip. Sözünü ettiğimiz kalemleri toplayın, 2003 yılı ihracatının üçte biri ediyor... Bu yıl diğer kalemlerdeki hızlı artış nedeniyle bu oranda küçük bir gerileme olsa da tekstil önemini koruyor.

Çin'de emek maliyeti
Biz Türkiye'de tekstil sanayiinde çalışan işçilerin ortalama maliyetini araştırmış değiliz. Öte yandan Çin'deki emek maliyetini yakından biliyoruz.

Çin'in tekstil üretimi açısından kritik bölgelerinde bir işçi ayda 50 dolar para kazanır.

Haftada 7 gün çalışır. Günde de 12 saatten fazla... Sigortası, emekliliği...

Sağlık sigortası vs. yoktur. Fabrikanın bir köşesindeki yatakhanelerde yatar kalkar. Kendisine verilen yemekleri yer. Ayda bir-iki gün otobüsle 24 saat uzaklıktaki memleketine gider, ailesini ziyaret eder. Ve bu koşullara rağmen çok da iyi çalışır.

Türkiye ile bilimsel bir kıyaslamasını yapmak mümkün değil. Ama kaba rakamlar şunu gösteriyor. Çin'de tekstil işçisinin patrona toplam maliyeti 70-80 dolar arasında bir yerdedir. Biz 100 dolar diyelim...

Türkiye'de bütün maliyetleri toplayın, çalışma saatleri için gerekli olan düzeltmeleri yapın, modern bir fabrikada işçinin bir aylık maliyeti 700 doları geçecektir. (Bu bir alt sınır.)

Biri 100 dolar... Diğeri 700. Kotalar 31 Aralık'ta aniden kalkarsa Çin tekstil ihracatını birkaç yıl içinde neredeyse üçe katlayabilecek ve bu arada Türkiye'nin ihracatı da ciddi bir darbe yiyebilecektir.

Görüşmeler
Elbette Avrupa Birliği de, Amerika da kotaların kalkmasının ne anlama geldiğini biliyor. Başkan Bush'un seçimleri kazanması ile ABD bu konuda fazla aktif bir rol izlemeyebilir.

Avrupa Birliği ise yapısı icabı bu konuda daha duyarlı. Türkiye de öyle... Bu nedenle Çin'le görüşülüyor ve 31 Aralık'tan önce bir anlaşmaya varılmaya çalışılıyor. Buna göre Çin önümüzdeki yıllarda bazı kotalan kabullenecek ve kotalar kademeli olarak kalkacak...

Eğer anlaşma olmazsa Avrupa Birliği bu sefer tek başına hareket edip Çin tekstil ürünlerinin ihracatını engelleyecek.

Elbette serbest ticarete aykırı ama... Bu gibi işlerde siyaset de önemli.

Sonuç
Biz Çin yönetimini iyi tanırız. Böyle bir anlaşma sanırız sonunda gerçekleşecektir. Kotaların kalkması zamana yayılacaktır.

Zamanla da Çin'de ücretler artacak... Türkiye ihracatı da otomotiv gibi sektörlere kayacaktır.

En azından umulan bu.